İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ölkəsinin ABŞ-la “tammiqyaslı müharibə” vəziyyətində olduğunu açıqlayıb. O, İranın bu qarşıdurmanın nəticələrini qəbul etməli olduğunu bildirib. Pezeşkian yaranmış vəziyyətə real yanaşmağın vacibliyini vurğulayıb. İran Prezident Administrasiyasının məlumatına görə, ölkə mövcud şəraitdə müqavimət göstərməyə hazırdır. ABŞ və İran arasında son günlər hərbi və siyasi gərginlik artıb. Tərəflər qarşılıqlı ittihamlar səsləndirirlər. ABŞ rəhbərliyi açıqlamaya hələlik cavab verməyib.

İran rəsmisi ABŞ-ın son 10 gündə Xuzistan vilayətində 95 məntəqəyə zərbə endirdiyini bildirib. Hücumların 12 rayonu əhatə etdiyi qeyd olunub. İranın məlumatına görə, zərbələr nəticəsində azı səkkiz mülki şəxs həyatını itirib. Xuzistan ölkənin əsas enerji mərkəzlərindən biri hesab olunur. Yaralıların sayı və dağıntının həcmi barədə dəqiq məlumat verilməyib. ABŞ bu iddialara hələlik münasibət açıqlamayıb. Məlumat müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib. Regionda hərbi gərginlik artmaqda davam edir.

İranın Səhiyyə Nazirliyi ABŞ hücumları nəticəsində iyulun 6-dan bəri azı 50 nəfərin öldüyünü açıqlayıb. Nazirliyin məlumatına görə, 500-dən çox insan yaralanıb. Tehran qurbanlar arasında mülki şəxslərin də olduğunu iddia edir. Yaralıların xəstəxanalarda müalicə aldığı bildirilir. İran beynəlxalq ictimaiyyəti hadisələrə reaksiya verməyə çağırıb. ABŞ isə bu açıqlamaya hələlik münasibət bildirməyib. Məlumat müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib. Bölgədə gərginlik artmaqda davam edir.

Tehran Universitetinin analitiki Məhəmməd Eslami Körfəz regionunda artan gərginliyin ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyat qərarından sonra yarandığını bildirib. O, İranın hazırkı addımlarını özünümüdafiə kimi qiymətləndirib. Analitik Hörmüz boğazının hazırda döyüş meydanına çevrildiyini deyib. Onun sözlərinə görə, İran bu strateji su yolunda mövqeyinin ciddi olduğunu göstərmək istəyir. Eslami region ölkələrini əməkdaşlığa çağırıb. O bildirib ki, İran qonşuları ilə birgə inkişaf modelini dəstəkləyir. Analitikin açıqlamaları ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etdiyi bir vaxtda verilib.

ABŞ ordusu İrana qarşı dəniz blokadasının iyulun 14-də başlayacağını açıqlayıb. Blokada İranın bütün cənub sahillərini, limanlarını və neft terminallarını əhatə edəcək. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin rəhbərlik etdiyi qurum neytral gəmilərə ərazini tərk etmək barədə xəbərdarlıq edib. ABŞ bildirib ki, İranla əlaqəsi olmayan istiqamətlər üzrə Hörmüz boğazından keçidlərə maneə yaradılmayacaq. Humanitar yüklərin yoxlamadan sonra daşınmasına icazə veriləcək. Blokadadan yayınmağa kömək edən gəmilərin yoxlanılacağı açıqlanıb. İran isə Hörmüz boğazında mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini bildirib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ölkəsinin Hörmüz boğazının qoruyucusu olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, İran bu mövqeyini daim qoruyacaq. Açıqlama ABŞ Prezidenti Donald Trampın boğazdan keçən gəmilərə ödəniş tətbiqi barədə bəyanatından sonra verilib. Əraqçi təhlükəsiz keçidi təmin edən tərəfin kompensasiya ala biləcəyini bildirib. Lakin o, 20 faizlik ödənişin yüksək olduğunu və daha ədalətli yanaşmaya ehtiyac olduğunu qeyd edib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Keçid ödənişləri məsələsi beynəlxalq müzakirələrə səbəb olub.

Husilər Səna hava limanına hücuma cavab olaraq Səudiyyə Ərəbistanının mühüm infrastruktur obyektlərini hədəf ala biləcəklərini bildiriblər. Husilərin siyasi bürosunun üzvü Məhəmməd əl-Buxeyti bu barədə açıqlama verib. O, hücumun cavabsız qalmayacağını deyib. Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınan hökuməti hava limanına zərbənin İran təyyarəsinin enişinin qarşısını almaq məqsədi daşıdığını açıqlayıb. Husilər isə bu addımı təxribat kimi qiymətləndiriblər. Bölgədə yeni eskalasiya ehtimalı beynəlxalq diqqət mərkəzindədir. Gərginliyin artmasının Yəmən və Körfəz ölkələrinə təsir göstərə biləcəyi bildirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı açıqlamaları ekspertlər tərəfindən “sərt ritorika” kimi qiymətləndirilib. Körfəz Beynəlxalq Forumunun icraçı direktoru Daniya Təfər bu bəyanatların daha çox təzyiq vasitəsi olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, açıqlamaların real addımlara çevrilib-çevrilməyəcəyi məlum deyil. Ekspert Trampın İranın mümkün addımlarına qarşı qarşılıqlı cavab siyasəti yürütməyə çalışdığını deyib. Onun sözlərinə görə, beynəlxalq ictimaiyyət Hörmüz boğazında hər hansı nəzarət və ödəniş mexanizminə narahatlıqla yanaşır. Hörmüz boğazı beynəlxalq su yolu hesab olunur. Bölgədəki vəziyyət qlobal enerji təhlükəsizliyi baxımından diqqətlə izlənilir.

BMT-nin Yəmən üzrə xüsusi elçisi Hans Qrundberq ölkədə vəziyyətin pisləşməsindən narahat olduğunu bildirib. Yəmən hökuməti husilərin nəzarətində olan Səna hava limanına zərbə endirdiyini açıqlayıb. Rəsmi məlumatlara görə, hücum İran təyyarəsinin enişinin qarşısını almaq məqsədi daşıyıb. Yəmən bütün hava limanlarını növbəti göstərişə qədər bağlayıb. Hökumət ölkənin hava məkanının pozulmasına icazə verməyəcəyini bildirib. BMT nümayəndəsi tərəfləri təmkinli davranmağa çağırıb. O, qarşıdurmanın daha geniş regional böhrana çevrilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İran tərəfindən ona qarşı sui-qəsd cəhdi baş verəcəyi təqdirdə cavab tədbirləri üçün əvvəlcədən göstərişlər verdiyini bildirib. Tramp İranın uzun müddətdir onu hədəf aldığını iddia edib və təhlükəsizlik məsələsində ciddi xəbərdarlıq verib. O, açıqlamasında İranın Ali lideri Ayətullah Əli Xameneinin dəfn mərasimində ona qarşı təhdid xarakterli çağırışların səsləndiyini qeyd edib. ABŞ lideri bildirib ki, mümkün hücum halında İranın “misli görünməmiş” cavabla üzləşəcəyini deyib. Trampın bu açıqlaması ABŞ-İran münasibətlərində gərginliyin yüksək olduğu və diplomatik səylərin davam etdiyi bir dövrə təsadüf edir. Tehran isə ABŞ-ın son addımlarını tənqid edərək özünü müdafiə hüququnu vurğulayır.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Bagir Qalibaf ABŞ-la davam edən qarşıdurmanın İranın təslim olması ilə bitməyəcəyini bildirib. O qeyd edib ki, Vaşinqton əldə olunan anlaşmadan geri çəkilərsə, Tehran özünü müdafiə etmək üçün bütün imkanlardan istifadə edəcək. Qalibaf müharibənin sona çatmasının beynəlxalq ictimaiyyət üçün prioritet olduğunu vurğulasa da, İranın mövqeyindən geri çəkilməyəcəyini bildirib. O, müsəlman ölkələrini ABŞ və İsrailə qarşı birlik nümayiş etdirməyə çağırıb. Açıqlama ABŞ-İran arasında gərginliyin davam etdiyi və diplomatik danışıqların taleyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyin qaldığı bir vaxtda səslənib. Tehran tərəfi həm hərbi hazırlığını, həm də siyasi mövqeyini qoruduğunu açıqlayır.

Qətər diplomatlarının ABŞ və İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumunu qorumaq və yeni eskalasiyanın qarşısını almaq üçün İrana səfər etdiyi bildirilir. Mənbələrə görə, Qətər nümayəndə heyəti İran rəsmiləri ilə danışıqlar apararaq gərginliyin azaldılması və daha geniş diplomatik prosesin davam etdirilməsi üçün imkanları müzakirə edir. Qətər və Pakistan əvvəlki aylarda ABŞ-İran danışıqlarında mühüm vasitəçi rolunu oynayıb. Tərəflər arasında əldə olunan memorandumun cəmi üç həftə əvvəl imzalandığı və vasitəçilərin bu razılaşmanın qorunmasına çalışdığı qeyd olunur. Yeni diplomatik təşəbbüslərin əsas məqsədi mövcud anlaşmanı möhkəmləndirmək və gələcək sülh çərçivəsi üçün zəmin yaratmaqdır. ABŞ-İran qarşıdurmasının yenidən gərginləşdiyi bir vaxtda Qətərin səyləri regional sabitlik baxımından mühüm addım kimi qiymətləndirilir.