#regional gərginlik

Küveyt İranın ölkəyə qarşı təkrar hücumlarını kəskin şəkildə pisləyib. Son hücumun cümə axşamı səhər saatlarından əvvəl həyata keçirildiyi bildirilib. Küveyt Xarici İşlər Nazirliyi hücumları ölkənin suverenliyinin açıq şəkildə pozulması adlandırıb. Nazirlik hücumların vətəndaşların və ölkədə yaşayan əcnəbilərin təhlükəsizliyinə təhdid yaratdığını vurğulayıb. Küveyt İranın hərəkətlərini bölgədə gərginliyi artıran düşmən yanaşması kimi qiymətləndirib. Hücumların diplomatik səylərə zərbə vurduğu bildirilib. Küveyt öz suverenliyini və ərazisini qorumaq üçün bütün zəruri tədbirləri görmək hüququnu saxladığını açıqlayıb. Ölkənin mühüm obyektlərinin istənilən hücum və təhdiddən qorunacağı vurğulanıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Baqayi ABŞ-nin İrana qarşı siyasətini sərt şəkildə tənqid edib. O, ABŞ-ni İrana qarşı hücum və təcavüz həyata keçirməkdə ittiham edib. Baqayi bildirib ki, Vaşinqtonun siyasəti İranın bütün maraqlarını hədəfə alır. O, Larək adasına endirilən son zərbələri ABŞ-nin yeni pozuntusu kimi qiymətləndirib. İran rəsmisi ölkəsinin həmin hücuma cavab verməyə haqqı olduğunu deyib. Baqayi ABŞ-nin təzyiqlərinə qarşı müqavimətin davam etdiriləcəyini bildirib. Tehran bununla yanaşı, ABŞ-nin siyasətini İranın milli maraqlarına qarşı yönəlmiş addım kimi qiymətləndirir.

İsrail hakimiyyətinin işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində yeni yaşayış məntəqəsi yaratdığı bildirilir. Fələstin “WAFA” agentliyinin məlumatına görə, “Noa” adlı məntəqə Cənin bölgəsində salınıb. Yeni yaşayış məntəqəsi fələstinlilərə məxsus torpaqlarda yaradıldığı bildirilən digər məntəqələrin yaxınlığında yerləşir. Açılış mərasimində İsrail hökumətinin və parlamentinin nümayəndələri iştirak edib. Hadisə İordan çayının qərb sahilinin şimalında məskunlaşdırma fəaliyyətlərinin artdığı bir dövrdə baş verib. Fələstin tərəfi bu siyasəti tənqid edir. İsrail isə yaşayış məntəqələrinin yaradılmasını təhlükəsizlik və tarixi əsaslarla izah edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın ABŞ qüvvələrinə qarşı istənilən hücumuna cavab veriləcəyini bildirib. O, İranın İordaniyadakı ABŞ qüvvələrinə raket hücumu həyata keçirdiyini iddia edib. Tramp raketlərin əksəriyyətinin zərərsizləşdirildiyini deyib. ABŞ lideri İranın ABŞ ilə razılaşma əldə etmək istədiyini də iddia edib. İranın ABŞ-nin Larək adasına zərbələrindən sonra İordaniyadakı aviabazaya hücum etdiyi bildirilir. Hadisə ABŞ və İran arasında son həftələrdə ilk hərbi toqquşma kimi qiymətləndirilir. Bölgədə gərginliyin artması ilə bağlı narahatlıqlar davam edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı sərt açıqlamalar verib. O, İranı “uğursuz və ölü dövlət” adlandırıb. Tramp İranın donanması və hava qüvvələrinin olmadığını iddia edib. ABŞ Prezidenti ölkənin valyuta vəziyyəti və hərbçilərə maaş ödənişləri ilə bağlı da ittihamlar səsləndirib. O, İranda inflyasiyanın 300 faiz olduğunu bildirib. Tramp İran rəhbərliyini ölkəni idarə edə bilməməkdə ittiham edib. İran tərəfi isə ABŞ-nin təzyiq siyasətinə qarşı mövqeyini davam etdirir. Açıqlama Vaşinqton və Tehran arasında gərginliyin yüksək olduğu bir vaxtda verilib.

Misir və İtaliyanın xarici işlər nazirləri arasında telefon danışığı keçirilib. Bədr Əbdülati və Antonio Tayani Yaxın Şərqdəki son hadisələri müzakirə ediblər. Tərəflər regional gərginliyin azaldılmasının vacibliyini vurğulayıblar. Nazirlər vəziyyətin daha da kəskinləşməsinin qarşısının alınmasına çağırıblar. Regional təhlükəsizliyin qorunması əsas məsələlərdən biri kimi göstərilib. Dəniz yollarında təhlükəsizliyin təmin edilməsinin əhəmiyyəti xüsusi vurğulanıb. Misir və İtaliya gəmilərin sərbəst hərəkətinin qorunmasını vacib hesab edir. Danışıq bölgədə diplomatik səylərin intensivləşdiyi bir vaxtda baş tutub.

Ağ Ev ABŞ ilə İran arasında hazırda heç bir danışığın aparılmadığını açıqlayıb. Ağ Evin mətbuat katibinin müavini Anna Kelli yaxın dövr üçün danışıqların planlaşdırılmadığını da bildirib. Vaşinqton Tehranla hər hansı müzakirədə iştirak etmədiyini vurğulayır. Kelli Hörmüz boğazının açıq olduğunu da bildirib. ABŞ tərəfi strateji su yolunun minalardan tamamilə təmizləndiyini iddia edir. Açıqlama bölgədə gərginliyin azaldılması üçün diplomatik səylərin davam etdiyi bir dövrdə verilib. Qətər və digər bölgə dövlətləri İranla təmaslarını davam etdirsələr də, Vaşinqton birbaşa danışıqlara başlamayıb. ABŞ-İran danışıqlarının nə vaxt bərpa oluna biləcəyi hələlik məlum deyil.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Tani ilə telefonla danışıb. Tərəflər bölgədəki son hadisələri müzakirə ediblər. Əsas diqqət gərginliyin daha da artmasının qarşısının alınmasına yönəlib. İran və Qətər diplomatik imkanlardan istifadənin vacibliyini vurğulayıblar. Tərəflər qarşılıqlı əlaqələndirmənin davam etdirilməsini zəruri hesab ediblər. Tehran və Doha arasında məsləhətləşmələrin davam etdirilməsi məsələsi də müzakirə olunub. Tərəflər bölgədə sabitliyin qorunmasının vacibliyini bildiriblər. İran və Qətər təmasları davam etdirmək barədə razılığa gəliblər.

İranın ali rəhbərinin ofisinin siyasi müşaviri Rəsul Sənai-Rad ölkəsinin mümkün yeni müharibədə daha sərt davranacağını bildirib. O, İranın son müharibədə müqavimət göstərdiyini və gələcəkdə daha güclü mövqe nümayiş etdirəcəyini deyib. İran rəsmisi ölkənin “düşməninin” iqtisadi təzyiqlərlə daxili parçalanma yaratmağa çalışdığını iddia edib. Onun sözlərinə görə, bu strategiya uğursuz olub. Açıqlama İran-ABŞ arasında gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda verilib.

Husilər Yəmənin Əl-Məxa limanına yeni raket hücumu həyata keçirib. Dövlət mediasının məlumatına görə, hücum ballistik raketlərlə həyata keçirilib. Hadisə ilə bağlı əlavə məlumat verilməyib və husilər açıqlama yaymayıb. Hücum Yəmən hökumət qüvvələrinin bir gün əvvəl husilərin raket və dron hücumları həyata keçirdiyini bildirməsindən sonra baş verib. Əl-Məxa limanı Babül-Məndəb boğazına yaxın yerləşdiyi üçün strateji əhəmiyyətə malikdir.

İran İraq Kürdüstanında fəaliyyət göstərən Komala Partiyasının qərargahına raket zərbəsi endirib. Partiyanın məlumatına görə, hücum Ərbilin şimal-şərqində yerləşən Duli Alan bölgəsində baş verib. Komala sözçüsü Əmcəd Pənahi zərbə zamanı üzvlərin təhlükəsizlik tədbirləri sayəsində qorunduğunu bildirib. Komala İrandakı kürdlərin hüquqlarını müdafiə edən müxalif siyasi qruplardan biridir. Partiya daha əvvəl də İranın hücumlarına məruz qalıb. Komala tərəfi son münaqişə dövründə 102-dən çox raket və pilotsuz uçuş aparatı hücumunun həyata keçirildiyini iddia edir. Son zərbə iki həftə əvvəlki hücumdan sonra baş verib.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumlarda süni intellekt məlumatlarından istifadə etdiyini iddia edib. O, bu barədə Tehran Universitetində keçirilən tədbirdə danışıb. Pezeşkianın sözlərinə görə, hücumların məqsədi İranda təhlükəsizlik böhranı yaratmaq və ölkəni sosial-iqtisadi çətinliklərə sürükləmək olub. İran prezidenti ABŞ və İsrailin planlarının süni intellekt məlumatları, casus şəbəkələri və daxili tərəfdarlarına əsaslandığını bildirib. O, bu hesablamaların uğursuz olduğunu iddia edib. Pezeşkian açıqlamasında iddialarını təsdiqləyən konkret sübutlar təqdim etməyib. İran rəhbərliyi daha əvvəl də xarici qüvvələri ölkədə sabitliyi pozmağa çalışmaqda ittiham edib. Açıqlama Tehranla Vaşinqton və Təl-Əviv arasında gərginliyin davam etdiyi dövrdə verilib.