Mediasiyanın effektivliyi əsasən bir neçə fundamental indikator vasitəsilə ölçülür. Buraya mübahisələrin razılaşma ilə nəticələnmə faizi, prosesin müddəti, tərəflərin məmnunluq səviyyəsi və məhkəmə yükünün azalmasına təsiri daxildir. Eyni zamanda, əldə olunan razılaşmaların davamlılığı və sonradan yenidən hüquqi mübahisəyə çevrilməməsi də mühüm göstərici hesab olunur. Müasir yanaşmada mediasiyanın sosial və iqtisadi təsirləri də ayrıca qiymətləndirilir.

Hüquq Bələdçisi rubrikasında Quba 1 saylı Mediasiya Təşkilatının direktoru, hüquqşünas mediator Hümmət Əliyev mediasiya prosesinin mahiyyəti, prinsipləri və vətəndaşlar üçün üstünlükləri barədə mühüm məqamlara aydınlıq gətirib. Etik davranış qaydaları mediatorun fəaliyyət çərçivəsini müəyyən edir. Bu qaydalar mediatorun müstəqilliyini, qərəzsizliyini, məxfiliyə riayət etməsini, tərəflərə bərabər yanaşmasını və peşəkar məsuliyyətini tənzimləyir.Mediator yalnız hüquqi biliklərlə deyil, yüksək etik standartlarla da silahlanmalıdır. Çünki mediasiya prosesi tərəflərin etimadı üzərində qurulur. Əgər etik prinsiplər qorunmursa, prosesin mahiyyəti zədələnir.

Mediasiya mübahisələrin məhkəmədən kənar, lakin dövlət tərəfindən qanunla tanınan və tənzimlənən həll mexanizmidir. Hümmət Əliyevin sözlərinə görə, bu proses tərəflərə problemi bitərəf mediatorun iştirakı ilə, qarşılıqlı razılaşma yolu ilə həll etmək imkanı yaradır. Hər neçə mediasiya klassik məhkəmə prosesi olmasa da, müəyyən edilmiş hüquqi çərçivəyə malikdir və yekunda əldə olunan nəticə hüquqi əhəmiyyət daşıyır.

Hüquq Bələdçisi rubrikasında Quba 1 saylı Mediasiya Təşkilatının direktoru, hüquqşünas mediator Hümmət Əliyev mediasiya prosesinin mahiyyəti, prinsipləri və vətəndaşlar üçün üstünlükləri barədə mühüm məqamlara aydınlıq gətirib. Azərbaycan Respublikasının “Mediasiya haqqında” Qanununa əsasən, mediasiya mübahisə tərəflərinin könüllü razılığı ilə, neytral və müstəqil mediatorun köməyi vasitəsilə qarşılıqlı məqbul razılaşmaya gəlmələrini təmin edən alternativ mübahisə həlli üsuludur. Burada əsas məqsəd tərəflərin öz iradələri ilə, məhkəmədənkənar şəkildə mübahisəni həll etmələridir. Yəni mediasiya qərar verən deyil, tərəfləri razılaşdıran bir mexanizmdir.

2025-ci il: Mediasiya sahəsi üçün dönüş ili Hümmət Əliyev bildirib ki, 2025-ci il həm institusional, həm də ictimai baxımdan mediasiya üçün mühüm dönüş ili oldu. Cəmiyyət artıq mübahisələrin yalnız məhkəmə yolu ilə deyil, dialoq və qarşılıqlı anlaşma əsasında da həll edilə biləcəyini qəbul edir. Bu il mediasiya mexanizmlərinin praktik tətbiqi daha da genişləndiyi qeyd olunub.

Mübahisələrin alternativ həlli mexanizmi kimi mediasiya müasir hüquq sistemində getdikcə daha mühüm yer tutur. Bu mexanizm məhkəmələrin yükünü azaltmaqla yanaşı, iqtisadi qənaət yaradır, biznes mühitini sağlamlaşdırır və cəmiyyətdə sosial sabitliyə töhfə verir. Quba 1 saylı Mediasiya Təşkilatının direktoru, mediator-hüquqşünas Hümmət Əliyev AzerVoice-ə müsahibəsində mediasiyanın iqtisadiyyat və cəmiyyət üçün yaratdığı üstünlüklərdən danışıb.

Regionlarda mediasiya institutunun geniş təbliği və hüquqi maarifləndirmənin gücləndirilməsi məqsədilə Quba 1 saylı MT direktoru, hüquqşünas mediator Hümmət Əliyev növbəti maarifləndirici görüşünü Xaçmaz şəhərində keçirib. Tədbir Xaçmaz rayon Vəkil Bürosunda təşkil olunub və qarşılıqlı fikir mübadiləsi şəraitində keçib. Görüş zamanı mediasiya sahəsində aktual yeniliklər, tətbiq mexanizmləri, mediator-vəkil əməkdaşlığının əhəmiyyəti və mediasiyanın məhkəmələrin iş yükünün azaldılmasında rolu ilə bağlı geniş müzakirələr aparılıb. Hümmət Əliyev regionlarda mediasiyanın inkişafının tərəflər arasında daşınmaz hüquq münasibətlərinin daha səmərəli həllinə şərait yaratdığını qeyd edib.