#kibertəhlükəsizlik

Bakıda keçirilən IV Türk Dünyası Beynəlxalq Mühəndislik Zirvəsində Türk dövlətləri arasında texnologiya, innovasiya və mühəndislik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi müzakirə olunub. Tədbirdə süni intellekt, kibertəhlükəsizlik, müdafiə sənayesi, enerji və dayanıqlı inkişaf kimi strateji mövzular üzrə panel və sessiyalar təşkil edilib. Zirvə çərçivəsində müxtəlif ölkələrdən mühəndislər, akademiklər və iş adamları arasında B2B görüşlər və elmi-texnoloji əməkdaşlıq imkanları da müzakirə olunub.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan məktəblərdə baş verən zorakılıq hallarına qarşı dövlətin qətiyyətli mövqeyini ifadə edərək bildirib ki, hökumət bu cür hadisələrin təkrarlanmaması üçün əlavə təhlükəsizlik tədbirlərini dərhal dövriyyəyə alır. O, silah sahibi olma hüququnun məhdudlaşdırılması istiqamətində hüquqi islahatların aparılacağını və bu sahədə boşluqlara yol verilməyəcəyini vurğulayıb.

Məlumata görə, KOVAN sistemi Türkiyənin strateji qurumlarında korporativ informasiya sistemlərinin təmin edilməsi məqsədilə inkişaf etdirilib və artıq ölkə daxilində bir sıra dövlət qurumlarında tətbiq olunur. Sistem Prezident Administrasiyası Müdafiə Sənayesi İdarəsi, BOTAŞ, Ali Seçki Şurası, HAVELSAN və Teknopark İstanbul kimi qurumlarda istifadə edilir.

Türkiyə Prezident Administrasiyasının Kommunikasiya idarəsinin rəhbəri Burhanəddin Duran regionda baş verən son hadisələrdən sonra Türkiyəni hədəf alan dezinformasiya və psixoloji əməliyyat fəaliyyətlərinə qarşı qətiyyətli addımların atıldığını açıqlayıb. Duran bildirib ki, xüsusilə İrana qarşı hərbi əməliyyatların başladığı ilk anlardan etibarən bəzi sosial media hesabları vasitəsilə cəmiyyətdə qorxu, təşviş və inamsızlıq yaratmaq məqsədilə sistemli paylaşımlar edildiyi müəyyən olunub. Bu rəqəmsal manipulyasiya cəhdlərinin qarşısını almaq məqsədilə daxili cəbhəni hədəf alan 41 sosial media hesabına (X, Facebook və Instagram) giriş məhdudlaşdırılıb, həmçinin 75 provokativ məzmun rəqəmsal platformalardan tamamilə silinib.

Elmadağ Baş Prokurorluğu tərəfindən ictimai asayişi və maliyyə təhlükəsizliyini təhdid edən qanunsuz mərc fəaliyyətlərinə qarşı aparılan istintaq çərçivəsində 37 şübhəli şəxs yaxalanıb. Ankara Emniyyət Müdirliyi Kiber Cinayətlərlə Mübarizə Şöbəsinin əməkdaşları tərəfindən saxlanılan şübhəlilərdən prosedurları tamamlanan 30 nəfər ədliyyəyə gətirilib.

İstanbulda OnlyFans platformasında əxlaqsız məzmun paylaşan şəxslərə qarşı əməliyyat keçirilib. Əməliyyat zamanı 16 şübhəli saxlanılıb, onlara məxsus 2 şirkət, 10 daşınmaz əmlak və 14 nəqliyyat vasitəsi üzərinə həbs qoyulub. İstanbul Polis İdarəsinin Kibercinayətkarlıqla Mübarizə Şöbəsinin əməkdaşları İstanbul Baş Prokurorluğunun koordinasiyası ilə “Cinayət yolu ilə əldə edilmiş gəlirlərin leqallaşdırılması” və “Əxlaqsızlıq” maddələri üzrə araşdırmaya başlayıblar.

Türkiyədə kiber cinayətlərə qarşı keçirilən genişmiqyaslı əməliyyatlar nəticəsində 90 şübhəli saxlanılıb, onlardan 58-i barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilib. Nazir bildirib ki, əməliyyatlar zamanı ümumi dövriyyə həcmi təxminən 1,1 milyard lirə olan kiber cinayət şəbəkəsi ifşa edilib. Saxlanılan şübhəlilərdən 25-i barəsində məhkəmə nəzarəti tədbirləri tətbiq olunub, digərləri üzrə isə istintaq davam etdirilir.

Türkiyədə kibercinayətkarlığa qarşı aparılan əməliyyatlar nəticəsində son 5 gün ərzində 200 şübhəli şəxs saxlanılıb, onlardan 65-i həbs edilib. Nazirin məlumatına görə, polis orqanları tərəfindən “xüsusi dələduzluq”, “onlayn uşaq pornoqrafiyası və cinsi istismar”, eləcə də “qanunsuz mərc və qumar” cinayətləri üzrə 19 şəhəri əhatə edən genişmiqyaslı əməliyyatlar həyata keçirilib.

Seçim mərhələsinin ilk turu olan CTF-1 (Capture The Flag) yarışı 20 dekabr 2025-ci il tarixində Azərbaycan Kibertəhlükəsizlik Mərkəzində keçirilib. Yarışda ümumilikdə 80 namizəd iştirak edib. CTF-1-in əsas məqsədi namizədlərin real dünya ssenarilərinə əsaslanan kibertəhlükəsizlik bacarıqlarını qiymətləndirmək, analitik düşüncə, texniki çeviklik və problem həll etmə qabiliyyətlərini ölçmək olub. İştirakçılar yarış platforması üzərindən təqdim olunan tapşırıqları müvafiq təlimatlara uyğun şəkildə icra ediblər. Nəticələrə əsasən ən yüksək performans göstərən 20 namizəd növbəti seçim mərhələsi olan CTF-2 yarışına vəsiqə qazanacaq.

Türkiyədə kibercinayətkarlığa qarşı aparılan genişmiqyaslı əməliyyatlar çərçivəsində son beş gündə 24 şəhərdə 204 nəfər saxlanılıb. O bildirib ki, əməliyyatlar Kibercinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsi və Maliyyə Cinayətlərinin Araşdırılması Şurası (MASAK) tərəfindən koordinasiyalı şəkildə aparılıb. Əməliyyatlar nəticəsində saxlanılan 204 nəfərdən 68-i məhkəmə qərarı ilə həbs olunub, 30 nəfər barəsində isə məhkəmə nəzarəti tədbirləri tətbiq edilib. Qalan şübhəlilərlə bağlı hüquqi prosedurlar davam edir.

Dövlət qurumlarının informasiya sistemlərində Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti tərəfindən aparılan daimi monitorinq nəticəsində aşkarlanan kiberhücumların təhlilinə əsasən cari ilin noyabr ayı üzrə 49 kiberhücum göstəricisi (IOC – “Indicator of Compromise”) müəyyən edilərək mərkəzləşdirilmiş qaydada bloklanmışdır.