#kibertəhlükəsizlik

“AzerGold” QSC vətəndaşları son vaxtlar şirkətin adından istifadə olunmaqla həyata keçirilən saxta investisiya kampaniyaları və fişinq xarakterli kiberdələduzluq halları ilə bağlı diqqətli olmağa çağırıb. Şirkətdən bildirilib ki, son dövrlər sosial media platformalarında və müxtəlif internet resurslarında “AzerGold”un adından istifadə edilərək saxta investisiya və reklam kampaniyalarının yenidən aktivləşdiyi müşahidə olunur.

Kanadanın Maliyyə Təşkilatlarına Nəzarət İdarəsi ölkənin böyük banklarına qabaqcıl süni intellekt modellərinin yaratdığı kibertəhlükələr barədə xəbərdarlıq edib. Qurum “Anthropic Claude Mythos” kimi sistemlərin təhlükəsizlik boşluqlarını daha sürətlə aşkar edə biləcəyini bildirib. Bu texnologiyaların bankların risklərə cavab vermə müddətini azalda biləcəyi qeyd olunub. Tənzimləyici qurum banklara yeni texnologiyalardan istifadə zamanı risklərin idarə edilməsini gücləndirməyi tövsiyə edib. Mütəxəssislər süni intellektin maliyyə sistemlərinə həm imkanlar, həm də yeni təhlükələr gətirdiyini vurğulayırlar. Kanada bankları və sığorta şirkətləri kibertəhlükəsizlik tədbirlərini artırmağa çalışır. Qlobal maliyyə qurumları qabaqcıl süni intellekt modellərinin təsirlərini qiymətləndirir.

Qətər Milli Kiber Təhlükəsizlik Agentliyinin təqdim etdiyi “Milli Kibertəhlükəsizlik Təlim Proqramı” Ümumdünya İnformasiya Cəmiyyəti Sammitinin 2026-cı il mükafatına layiq görülüb. Ölkə informasiya-kommunikasiya texnologiyalarından istifadədə təhlükəsizlik və etimadın gücləndirilməsi istiqamətində həyata keçirdiyi layihə ilə beynəlxalq səviyyədə tanınıb. Mükafat Cenevrədə keçirilən mərasimdə təqdim olunub. Qətər bu uğuru ardıcıl ikinci dəfə əldə edib. Layihə rəqəmsal təhlükəsizliyin inkişafına və kibertəhlükələrə qarşı mübarizəyə verdiyi töhfəyə görə yüksək qiymətləndirilib.

NATO-nun yeni hesablamalarına əsasən, alyansın beş üzvü 2026-cı ildə əsas müdafiə xərclərini ümumi daxili məhsulun 3,5 faizi səviyyəsinə çatdıracaq. Bununla yanaşı, bəzi ölkələrin müdafiə xərcləri təxminən 2 faiz səviyyəsində qalacaq. NATO liderləri ötən il Haaqada keçirilən Zirvə Toplantısında 2035-ci ilədək 3,5 faizlik hədəfə çatmaq barədə razılıq əldə ediblər. Onlar, həmçinin kibertəhlükəsizlik və digər müdafiə sahələrinə əlavə 1,5 faiz həcmində investisiya qoyulmasını da qəbul ediblər. ABŞ Prezidenti Donald Tramp NATO üzvlərini müdafiəyə daha çox vəsait ayırmağa çağırır. Alyans daxilində müdafiə xərclərinin artırılması əsas prioritetlərdən biri kimi qiymətləndirilir. Bu məsələ Ankara Zirvə Toplantısının əsas gündəm mövzularından biridir.

Səudiyyə Ərəbistanının “Vizyon 2030” proqramı çərçivəsində rəqəmsal iqtisadiyyata keçidi görünməmiş sürətlə davam edir. Süni intellektin (AI) tətbiqi, bulud texnologiyaları və rəqəmsal dövlət xidmətləri ölkəni qlobal innovasiya mərkəzinə çevirir. Lakin bu sürətli inkişaf kibertəhlükəsizlik anlayışını da kökündən dəyişir. Məşhur texnologiya nəhəngi “HP” şirkətinin rəyinə görə, müasir dövrdə rəqəmsal dözümlülük (cyber resilience) artıq sadəcə texniki funksiya deyil, rəhbər şəxslərin idarəetmə intizamına çevrilməlidir.

"Google" zərərli proqramların fəaliyyətində istifadə olunduğu bildirilən "NetNut" şəbəkəsinə qarşı genişmiqyaslı əməliyyat həyata keçirib. Şirkət bu addımı ABŞ Federal Təhqiqat Bürosu və digər tərəfdaşlarla birlikdə atdığını açıqlayıb. Əməliyyat zamanı zərərli proqramların idarə olunmasında istifadə edilən hesablar və xidmətlər bağlanıb. Texniki məlumatlar hüquq-mühafizə orqanları ilə bölüşdürülüb. "Google" milyonlarla cihazın artıq həmin şəbəkə tərəfindən istifadə oluna bilməyəcəyini bildirib. Şirkətin sözlərinə görə, bu addım kibercinayətkarlıqla mübarizəyə töhfə verəcək. Araşdırmalar davam etdirilir.

Uzun illər ərzində hərbi planlaşdırıcılar strateji hədəflər siyahısında əsasən neft yataqlarına, elektrik stansiyalarına, limanlara, körpülərə və rabitə şəbəkələrinə üstünlük veriblər. Bu obyektlər iqtisadiyyatın əsas hərəkətverici qüvvəsi olmaqla yanaşı, hərbi əməliyyatların davamlılığını təmin edən mühüm dayaqlar hesab olunurdu. Onların fəaliyyətdən çıxarılması düşmənin silahlı qüvvələri ilə birbaşa qarşıdurmaya girmədən belə onun imkanlarını ciddi şəkildə zəiflədə bilirdi.

Mərkəzi Bankın FinCERT Mərkəzi beynəlxalq FIRST təşkilatına üzv olub. Üzvlük üçün müəyyən edilmiş bütün tələblər uğurla yerinə yetirilib. FIRST dövlət, kommersiya və akademik sektorları təmsil edən komandaları birləşdirir. Bu addım maliyyə sektorunda kibertəhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı gücləndirir. Qabaqcıl təcrübələrə çıxış təmin olunur və məlumat mübadiləsi artırılır. Üzvlük maliyyə bazarı iştirakçılarının kiberdayanıqlığını yüksəldir. FinCERT sahəvi mərkəz olaraq məlumatların təhlilini və koordinasiyasını təmin edir. Mərkəzin əsas məqsədi maliyyə sektorunda kibertəhlükəsizlik dayanıqlığını artırmaqdır.

Bakıda keçirilən IV Türk Dünyası Beynəlxalq Mühəndislik Zirvəsində Türk dövlətləri arasında texnologiya, innovasiya və mühəndislik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi müzakirə olunub. Tədbirdə süni intellekt, kibertəhlükəsizlik, müdafiə sənayesi, enerji və dayanıqlı inkişaf kimi strateji mövzular üzrə panel və sessiyalar təşkil edilib. Zirvə çərçivəsində müxtəlif ölkələrdən mühəndislər, akademiklər və iş adamları arasında B2B görüşlər və elmi-texnoloji əməkdaşlıq imkanları da müzakirə olunub.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan məktəblərdə baş verən zorakılıq hallarına qarşı dövlətin qətiyyətli mövqeyini ifadə edərək bildirib ki, hökumət bu cür hadisələrin təkrarlanmaması üçün əlavə təhlükəsizlik tədbirlərini dərhal dövriyyəyə alır. O, silah sahibi olma hüququnun məhdudlaşdırılması istiqamətində hüquqi islahatların aparılacağını və bu sahədə boşluqlara yol verilməyəcəyini vurğulayıb.