ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranı müvəqqəti razılaşmanı pozmaqda ittiham edib. O, ABŞ-ın İrana qarşı daha güclü zərbələr endirəcəyini bildirib. Tramp İranla əvvəlki razılaşmaların da pozulduğunu iddia edib. Ağ Ev rəhbərinin açıqlaması ABŞ və İran arasında gərginliyin artdığı dövrə təsadüf edib. Tərəflər arasında son günlər qarşılıqlı hücumlar və sərt bəyanatlar müşahidə olunur. Beynəlxalq ictimaiyyət bölgədə vəziyyətin daha da gərginləşməsindən narahatdır. ABŞ və İran münasibətlərində yeni mərhələnin yarana biləcəyi bildirilir.

Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərinin marşrut seçimlərində dəyişiklik baş verir. Dəniz təhlükəsizliyi üzrə analitik Dimitris Maniatis son günlər İran marşrutundan istifadə edən gəmilərin sayının artdığını bildirib. Onun məlumatına görə, üç gün ərzində 26 gəmi İran tərəfinin nəzarət etdiyi keçiddən istifadə edib. Daha 26 gəmi elektron izləmə sistemlərini söndürüb. ABŞ tərəfindən dəstəklənən cənub marşrutunu isə yalnız beş gəmi seçib. Ekspert Hörmüz boğazında vahid sistem əvəzinə rəqabətli keçid mexanizminin yarandığını qeyd edib. Yaponiya hökumətinin İranla razılaşaraq yeddi gəmini çıxardığı bildirilib. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq gəmiçilik üçün yeni risklər yaradır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazına nəzarət məsələsi ilə bağlı açıqlama verib. O, ABŞ-ın bu strateji su yolunun qorunmasında əsas rol oynaya biləcəyini bildirib. Tramp bu fəaliyyətə görə digər ölkələrdən maliyyə ödənişi alınmalı olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, ABŞ təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün böyük məsrəflər çəkir. Son günlər ABŞ və İran qüvvələri arasında Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik artıb. Bu su yolu qlobal enerji daşımaları üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq enerji bazarları tərəfindən diqqətlə izlənilir.

ABŞ ilə İran arasında artan hərbi gərginlik diplomatik danışıqların gələcəyini qeyri-müəyyən edib. Tərəflər arasında imzalanmış anlaşma memorandumunun taleyi sual altındadır. İran daxilində yaranmış narazılıqlar fonunda Prezident Məsud Pezeşkianın məsul göstərildiyi bildirilir. Təhlilçilər hesab edirlər ki, prezidentin günahlandırılması ictimai narazılığı müəyyən istiqamətə yönəltmək cəhdi ola bilər. Eyni zamanda bu yanaşmanın hakim elita daxilindəki fikir ayrılıqlarını gizlətmək məqsədi daşıdığı vurğulanır. İranın xarici siyasətində fərqli mövqelərin olduğu qeyd edilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, diplomatik prosesin gələcəyi daha geniş siyasi amillərdən asılıdır.

ABŞ və İran arasında yenidən artan gərginlik Avropa fond bazarlarında mənfi təsir yaradıb. Ümumavropa STOXX 600 indeksi 0,09 faiz geriləyib. Investorlar Yaxın Şərqdəki qarşıdurmanın iqtisadi nəticələrini qiymətləndirirlər. Son hadisələr Hörmüz boğazında gəmiçiliyin bərpasını nəzərdə tutan müvəqqəti razılaşmanın davamlılığı ilə bağlı suallar yaradıb. Geosiyasi risklər yenidən maliyyə bazarlarının əsas gündəminə çevrilib. İnvestorlar eyni zamanda ABŞ və Avropada faiz siyasəti ilə bağlı gözləntiləri izləyirlər. Enerji qiymətləri və inflyasiya yaxın dövrdə bazarların əsas təsir amillərindən biri olacaq.

Çin Hörmüz boğazında sərbəst və təhlükəsiz gəmiçilik rejiminin bərpa edilməsinin vacibliyini bildirib. Pekin bu su yolunun beynəlxalq naviqasiya üçün əhəmiyyətli olduğunu qeyd edib. Çin Xarici İşlər Nazirliyi tərəfləri məsələni düzgün şəkildə həll etməyə çağırıb. Açıqlama ABŞ və İran arasında bölgədə artan gərginlik fonunda verilib. İran daha əvvəl boğazdan keçən gəmilər üçün yeni ödənişlərin tətbiq ediləcəyini açıqlayıb. Pekin və digər dost ölkələr üçün xüsusi yanaşmanın olacağı bildirilib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün mühüm marşrut olduğundan burada baş verən dəyişikliklər dünya bazarlarına təsir göstərə bilər.

İran və ABŞ arasında qarşılıqlı hücumlar davam etsə də, ekspertlər diplomatik əlaqələrin tam dayanmadığını bildirirlər. Qətərdəki Corctaun Universitetinin dosenti Pol Masqreyv tərəflərin müxtəlif vasitələrlə bir-birinə mesaj göndərdiyini qeyd edib. Onun fikrincə, hazırda əsas məsələ qarşı tərəfin “qırmızı xətlərini” anlamaqdır. İran Hörmüz boğazına nəzarət məsələsini mühüm hesab edir. Ekspert bildirir ki, münaqişə müddətində İranın məqsədləri genişlənib, ABŞ-ın hədəfləri isə dəyişib. Vaşinqton artıq hakimiyyət dəyişikliyindən danışmır. Lakin tərəflərin mövqelərinin sərtləşməsi diplomatik həll yoluna qayıdışı çətinləşdirir.

ABŞ ilə İran arasında artan gərginlik dünya neft bazarında yeni bahalaşma dalğası yaradıb. Əsas neft müqavilələrinin qiyməti 4 faizdən çox yüksəlib. Bazar iştirakçıları iki ölkə arasında kövrək razılaşmanın pozulmasından narahatdırlar. Ekspertlər hesab edirlər ki, vəziyyətin daha da gərginləşməsi inflyasiya təzyiqlərini artıra bilər. Neft qiymətlərindəki artım mərkəzi bankların pul siyasətinə təsir göstərə bilər. Təhlilçilər qiymətlərin əvvəlki rekord həddlərə qayıtmasının hələlik ehtimaldan uzaq olduğunu bildirirlər. Hörmüz boğazı ətrafında yaranan qeyri-müəyyənlik isə enerji bazarları üçün əsas risklərdən biri olaraq qalır.

Donald Tramp sağlamlığı ilə bağlı açıqlama verib. O bildirib ki, may ayında keçdiyi tibbi müayinənin nəticələri mükəmməl olub. Prezident idrak testindən də bütün sualları düzgün cavablandırdığını deyib. Ağ ev açıqlamanın may ayında keçirilən tibbi müayinəyə aid olduğunu təsdiqləyib. Tramp bu fikirləri onun haqqında yazılmış yeni kitaba cavab olaraq səsləndirib. Kitabda prezidentin yaşı və fiziki vəziyyəti ilə bağlı narahatlıqlardan bəhs olunur. Donald Tramp hazırda ABŞ tarixinin ən yaşlı prezidentidir. ABŞ-də yaşlı siyasi liderlərin sağlamlığı ilə bağlı müzakirələr davam edir.

Livan İsraillə keçiriləcək növbəti danışıqlarda iştirak edəcəyini təsdiqləyib. Görüşün Romanın ev sahibliyi ilə keçirilməsi planlaşdırılır. Livan nümayəndə heyətində hərbçilər olmayacaq. Daha əvvəl ABŞ nümayəndə heyəti ilə görüşdə Livan Ordusu İsrailin geri çəkiləcəyi ərazilərə yerləşməyə hazır olduğunu bildirib. Danışıqlarda təhlükəsizlik və sərhəd bölgəsində vəziyyətin müzakirəsi gözlənilir. Tərəflər əvvəlki razılaşmaların icrasını da nəzərdən keçirəcəklər. Görüşün bölgədə gərginliyin azaldılmasına töhfə verməsi gözlənilir. ABŞ prosesdə vasitəçilik rolunu davam etdirir.

ABŞ Ədliyyə Nazirliyi "The New York Times" qəzetinin bir neçə jurnalistini ifadə verməyə çağırıb. Məsələ Donald Tramp üçün Qətərin hədiyyə etdiyi yeni prezident təyyarəsi barədə dərc olunan materialla bağlıdır. Çağırış sənədləri federal böyük münsiflər heyəti qarşısında ifadə verməyi nəzərdə tutur. Qəzet bunu müstəqil mediaya təzyiq kimi qiymətləndirib. Ədliyyə Nazirliyi isə məqsədin məxfi məlumatların sızdırılmasını araşdırmaq olduğunu bildirib. Ağ ev məsələ ilə bağlı şərh verməyib. Mətbuat təşkilatları bu addımı söz azadlığına təhlükə adlandırıblar. Hadisə ABŞ-də media azadlığı ilə bağlı yeni müzakirələrə səbəb olub.

ABŞ İraq və Suriya ilə yeni neft kəməri layihəsi üzərində işləyir. Layihə Kərkükü Suriyanın Baniyas limanı ilə birləşdirməyi nəzərdə tutur. Məqsəd İraqın neft ixracını Hörmüz boğazından yan keçməklə həyata keçirməkdir. Təxminən 800 kilometrlik köhnə neft kəmərinin yenidən qurulması planlaşdırılır. Razılaşmanın yaxın günlərdə elan ediləcəyi gözlənilir. Layihənin iki-üç ilə başa çatacağı bildirilir. Tikinti işlərinə ABŞ şirkətlərinin cəlb olunduğu qeyd edilir. Layihə regionun enerji marşrutlarına təsir göstərə bilər.