ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiyanın NATO ərazisinə hücum etməyəcəyini bildirib. VOA xəbər verir ki, Tramp cümə axşamı Oval kabinetdə jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin belə bir öhdəlik götürüb-götürmədiyi barədə suala “Onunla yaxşı danışıqlar apardım. O, NATO ərazisinə hücum etməyəcək” cavabını verib.
#ABŞ
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ABŞ-ın Rusiyanın paytaxtı Moskvada keçirilən son görüşlər barədə Kiyevə məlumat verdiyini açıqlayıb. Zelenski cümə günü axşam videomüraciətində bildirib ki, ABŞ-dan alınan məlumat Moskvada yaxın günlərdə keçirilmiş bir sıra görüşlərlə bağlı olub. Onun sözlərinə görə, Ukrayna bu görüşlərdən əvvəl və sonra ABŞ-la əlaqə saxlayıb.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ Prezidenti Donald Trampı “qarışıqlıq yaratmamağa” çağırıb və Tehranla Vaşinqton arasındakı problemlərin dialoq və qarşılıqlı anlaşma memorandumunun icrası yolu ilə həll edilə biləcəyini bildirib . VOA xəbər verir ki, Pezeşkian bu barədə şənbə günü Tehranda keçirilən mərasimdə çıxış edib. “Dialoq və qarşılıqlı anlaşma memorandumu əsasında hərəkət etsək, problemləri həll edəcək və hüquqlarımızı təmin edəcəyik”, — İran prezidenti deyib.
ABŞ-ın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Tom Barrak Vaşinqtonda Suriyanın müvəqqəti işlər vəkili Məhəmməd Qənatri ilə görüşdən sonra Suriyanı “tarixi nailiyyətlər” həftəsi münasibətilə təbrik edib. VOA xəbər verir ki, Barrak görüşlə bağlı cümə günü “X” sosial şəbəkəsində paylaşım edib.
İran Ordusunun Baş Qərargah rəisi düşmənin heç bir strateji məqsədinə çatmadığını bildirib. O, hərbi məntiqə əsasən, təcavüzkarın yalnız öz məqsədlərinə çatdıqda qalib hesab olunduğunu, müdafiə müharibəsində isə düşmənə bu imkanı verməyən tərəfin qələbə qazandığını vurğulayıb.
ABŞ senatoru Adam Şiff Tramp administrasiyasının İranla apardığı müharibəni tənqid edib. Onun sözlərinə görə, altı ay davam edən qarşıdurmanın aydın strategiyası yoxdur. Senator müharibənin nə vaxt başa çatacağının da görünmədiyini bildirib. Şiff qarşıdurmanın amerikalılar üçün xərcləri artırdığını vurğulayıb. O, ABŞ hərbçilərinin uzun müddətdir ailələrindən uzaqda qalmasına diqqət çəkib. Demokrat senator müharibənin dayandırılmasını və ABŞ qüvvələrinin geri qaytarılmasını tələb edib. Açıqlama noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilər ərəfəsində verilib. İran müharibəsinin nəticələrinin seçki mübarizəsinin əsas mövzularından birinə çevriləcəyi gözlənilir.
ABŞ Misirin “Banque Misr” bankının BƏƏ-dəki bölmələrinə qarşı İranla maliyyə əlaqələrinə görə tədbirlər görür. ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent qərarın İrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin tərkib hissəsi olduğunu bildirib. Vaşinqton bankın BƏƏ-dəki bölmələrinin İranla əlaqəli maliyyə əməliyyatlarında iştirak etdiyini iddia edir. ABŞ Maliyyə Nazirliyinə görə, 2024-cü ilin yanvarından 2026-cı ilin iyununa qədər təxminən 1,8 milyard dollarlıq şübhəli əməliyyat həyata keçirilib. Bu əməliyyatların 103 şirkətlə əlaqəli olduğu bildirilir. ABŞ həmin bölmələrin Amerika maliyyə qurumlarındakı müxbir bank xidmətlərinə çıxışını dayandırmağa çalışır. Bessent bankların İranla maliyyə əlaqələrini davam etdirməmələri barədə əvvəlcədən xəbərdar edildiyini bildirib. Vaşinqton İranın dünya maliyyə sisteminə çıxış imkanlarını daha da məhdudlaşdırmağı qarşıya məqsəd qoyub.
ABŞ Yaxın Şərqdə son onilliklərin ən böyük hərbi qüvvə cəmləşmələrindən birini həyata keçirib. Bölgədə 50 mindən çox ABŞ hərbçisinin və 20 hərbi gəminin yerləşdirildiyi bildirilir. ABŞ rəsmiləri hərbi qüvvələrin yerləşdirilməsinin mütəmadi qiymətləndirildiyini açıqlayıblar. Bununla belə, yaxın zamanda ABŞ-nin bölgədəki hərbi mövcudluğunda ciddi dəyişiklik gözlənilmir. Vaşinqton Yaxın Şərqə əlavə təyyarədaşıyan gəmi, hərbi təyyarələr və silah-sursat göndərib. Donald Tramp İranın nüvə və ballistik raket imkanlarının məhv edilməsini əsas məqsədlər sırasında göstərib. ABŞ Prezidenti İranın hərbi dəniz qüvvələrinin demək olar ki, tamamilə sıradan çıxarıldığını və raket imkanlarının təxminən 90 faizinin məhv edildiyini iddia edir. Tramp eyni zamanda İrana qarşı hərbi gücdən yenidən istifadə imkanının gündəmdə qalacağını bildirib.
ABŞ və İran arasında danışıqların yenidən başlanmasına imkan yaradacaq ciddi irəliləyiş müşahidə edilmir. Donald Tramp danışıqlar və ya başqa addımlar üçün tələsmədiyini bildirir. ABŞ Prezidenti lazım olduğu qədər gözləməyə hazır olduğunu vurğulayır. Bununla belə, administrasiyadakı bəzi müşavirlərin müharibənin uzanmasına daha ehtiyatlı yanaşdığı bildirilir. Onlar qarşıdurmanın ABŞ əhalisinə təsirini qiymətləndirirlər. Müharibənin ölkə daxilində siyasi əhval-ruhiyyəyə təsiri də diqqətlə izlənilir. Xüsusilə noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilər əsas amillərdən biri kimi nəzərdən keçirilir. Müharibənin daxili siyasi təsirlərinin artması gələcəkdə Vaşinqtonun İran siyasətinə təsir göstərə bilər.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Minab məktəbinə hücumun qurbanlarına həsr edilmiş rəsm sərgisini ziyarət edib. Sərgi Tehranda təşkil olunub. Əraqçi hücumda həyatını itirən şagirdlərin İran xalqı üçün qəhrəmanlıq rəmzinə çevrildiyini bildirib. O, iranlıların baş verənləri heç vaxt unutmayacağını və bağışlamayacağını vurğulayıb. Nazir sərgidəki rəsmlərin faciənin miqyasını əks etdirdiyini bildirib. Əraqçi hücumla bağlı məsələnin gündəmdə saxlanılacağını qeyd edib. O, sərginin başqa ölkələrdə də nümayiş etdirilməsinə ümid etdiyini söyləyib. İran fevralda baş vermiş Minab məktəbi hücumuna görə ABŞ-ni məsuliyyət daşımaqda ittiham edir.
Ağ Ev ABŞ ilə İran arasında hazırda heç bir danışığın aparılmadığını açıqlayıb. Ağ Evin mətbuat katibinin müavini Anna Kelli yaxın dövr üçün danışıqların planlaşdırılmadığını da bildirib. Vaşinqton Tehranla hər hansı müzakirədə iştirak etmədiyini vurğulayır. Kelli Hörmüz boğazının açıq olduğunu da bildirib. ABŞ tərəfi strateji su yolunun minalardan tamamilə təmizləndiyini iddia edir. Açıqlama bölgədə gərginliyin azaldılması üçün diplomatik səylərin davam etdiyi bir dövrdə verilib. Qətər və digər bölgə dövlətləri İranla təmaslarını davam etdirsələr də, Vaşinqton birbaşa danışıqlara başlamayıb. ABŞ-İran danışıqlarının nə vaxt bərpa oluna biləcəyi hələlik məlum deyil.
Ağ Ev ABŞ-nin İrana qarşı dəniz mühasirəsinin tam qüvvəsi ilə davam etdiyini bildirib. Açıqlamanı Ağ Evin mətbuat katibinin müavini Anna Kelli verib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton İrana qarşı iqtisadi təzyiq tədbirlərini də davam etdirir. ABŞ bu tədbirləri “İqtisadi Təcrid Əməliyyatı” adlandırır. Əməliyyat İran hakimiyyətinin xarici iqtisadi əlaqələrini məhdudlaşdırmağa yönəlib. Vaşinqton İranın maliyyə və ticarət imkanlarına təzyiqi artırmağa çalışır. ABŞ son günlər İranla əlaqəli şəxslər və şirkətlərə qarşı yeni sanksiyalar da tətbiq edib. Ağ Evin açıqlaması İrana qarşı dəniz və iqtisadi təzyiq siyasətinin davam edəcəyini göstərir.