Tzipi Livni İsrail hökumətini Livan siyasətinə görə tənqid edib. O, hazırkı yanaşmanın strateji səhv olduğunu bildirib. Livni hesab edir ki, ABŞ-İran danışıqları çərçivəsində İsrailin Livandakı əməliyyatlarının dayandırılması üçün mövcud mexanizm uğursuzdur. Keçmiş nazir BMT TŞ-nin 1701 saylı qətnaməsinin daha effektiv icrasını təklif edib. Onun fikrincə, İran və Hizbullah əvvəl daha zəif mövqedə idi. Livni hərbi gücə əsaslanan siyasətin nəticə vermədiyini vurğulayıb. O, hökumətin dəyişməli olduğunu bildirib. Mövzu İsrail daxilində siyasi müzakirələri yenidən gücləndirib.
#ABŞ
İran, ABŞ, Pakistan və Qətər nümayəndələrinin iştirakı ilə dördtərəfli görüşün günün ikinci yarısında keçirilməsi planlaşdırılır. Bu barədə İran Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi və danışıqlar qrupunun rəhbəri İsmayıl Bəqai İsveçrənin Bürgenştok bölgəsində İran və ABŞ arasında imzalanmış memorandumun icrası ilə bağlı keçirilən ilk texniki müzakirələri şərh edərkən məlumat verib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Benyamin Netanyahunun siyasi gələcəyi ilə bağlı məqaləni sosial şəbəkədə paylaşıb. Məqalədə Trampın İsrail siyasətinə təsir imkanlarından bəhs edilir. ABŞ lideri gələcək seçkilərdə kimi dəstəkləyəcəyi barədə qərar vermədiyini bildirib. O, Netanyahunu dəstəkləməsinin mümkün olduğunu desə də, digər namizədləri də nəzərdən keçirə biləcəyini vurğulayıb. Paylaşım ABŞ və İsrail arasında Livan məsələsinə görə fikir ayrılıqlarının artdığı dövrə təsadüf edir. Tramp son aylarda İsrailin hərbi strategiyasını açıq şəkildə tənqid edib. Vaşinqton və Təl-Əviv arasında münasibətlər diqqət mərkəzində qalır. İsraildə qarşıdakı seçkilərlə bağlı müzakirələr yenidən aktivləşib.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İranın Hörmüz boğazına nəzarət etmədiyini bildirib. Açıqlamaya görə, ABŞ qüvvələri bölgədə vəziyyəti izləməyə davam edir. Məqsəd beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Bəyanat İranın boğazın bağlandığını elan etməsindən sonra verilib. Tehran qərarını Livandakı hadisələrlə əlaqələndirmişdi. ABŞ tərəfi isə gəmi hərəkətinin davam etdiyini vurğulayır. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biridir. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq diqqət mərkəzində qalır.
Hizbullah İsrailin Livandakı hücumlarını ABŞ-İran razılaşmasına qarşı addım kimi qiymətləndirib. Təşkilat İsrailin səsləndirdiyi ittihamların əsassız olduğunu bildirib. Açıqlamada ictimai rəyin çaşdırılmasına cəhd göstərildiyi vurğulanıb. Hizbullahın məlumatına görə, cümə günündən bəri 300-dən çox atəşkəs pozuntusu qeydə alınıb. Təşkilat hava hücumları və müxtəlif sursatlardan istifadə edildiyini iddia edir. Eyni zamanda ABŞ-yə və beynəlxalq ictimaiyyətə çağırış edilib. Hizbullah İsrailin razılaşmalara əməl etməsini tələb edir. Bölgədə gərginlik yüksək səviyyədə qalır.
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu və müdafiə naziri İsrail Kats ordunun Livanın cənubunda atəşi dayandırması barədə göstəriş veriblər. Məlumata görə, İsrail qüvvələri nəzarətdə saxladıqları ərazilərdən geri çəkilməyəcəklər. Qərarın ABŞ ilə koordinasiya əsasında qəbul olunduğu bildirilir. Bu addım bölgədə gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş təşəbbüs kimi qiymətləndirilir. Eyni zamanda Livanın Səhiyyə Nazirliyi yeni itki rəqəmlərini açıqlayıb. Məlumata əsasən, martın 2-dən bəri 4 min 57 nəfər həlak olub. Yaralananların sayı 12 min 121 nəfərə çatıb. İtkilərin böyük hissəsi Livanın cənubunda qeydə alınıb.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin davam etdiyini açıqlayıb. Məlumata görə, gün ərzində 55 ticarət gəmisi boğazdan keçib. Bu gəmilər dünya bazarlarına milyonlarla barel neft və müxtəlif yüklər daşıyıb. ABŞ tərəfi beynəlxalq su yolunda təhlükəsizliyin qorunduğunu bildirib. Hərbi qüvvələrin bölgədə fəaliyyətini davam etdirdiyi vurğulanıb. Açıqlama İranın boğazın bağlandığını bəyan etməsindən sonra verilib. Tehran qərarını Livandakı hadisələrlə əlaqələndirib. Hörmüz boğazı ətrafında vəziyyət diqqətlə izlənilir.
İran nümayəndə heyətinin İsveçrəyə səfərinin məqsədi ABŞ-nin öhdəliklərinin icrasını müzakirə etməkdir. Bu barədə İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai açıqlama verib. O bildirib ki, Tehran razılaşmanın yerinə yetirilməsi məsələsində ciddi mövqe nümayiş etdirəcək. Nümayəndə heyətinin əvvəlki səfərinin təxirə salınması rəqəmsal imza prosesi ilə əlaqələndirilib. İran tərəfi yekun razılaşmaya keçid üçün ilkin öhdəliklərin icrasını vacib sayır. Bəqayi bu istiqamətdə kifayət qədər irəliləyiş görmədiklərini deyib. İsveçrədəki görüşlərdə ABŞ-dən konkret izahatlar tələb olunacaq. Diplomatik prosesin gələcəyi həmin müzakirələrdən asılı ola bilər.
ABŞ və İsrail arasında Livan məsələsinə görə fikir ayrılıqları dərinləşir. Müşahidəçilər bunu son illərin ən qeyri-adi vəziyyətlərindən biri kimi qiymətləndirirlər. Donald Tramp və Cey Di Vens İsraildə tənqid olunur. Bəzi siyasi dairələr Vaşinqtonun mövqeyindən narazılıq ifadə edirlər. Benyamin Netanyahu üçün ABŞ ilə münasibətlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Analitiklər onun çətin siyasi seçim qarşısında qaldığını bildirirlər. Livandan geri çəkilmək və ya Vaşinqtonla münasibətləri qorumaq arasında tarazlıq axtarılır. Proses İsrail siyasətində ciddi müzakirələrə səbəb olub.
Pakistan ABŞ və İran arasında texniki səviyyəli danışıqların keçiriləcəyini açıqlayıb. Görüşlərin bazar günü İsveçrənin Bürqenştok bölgəsində baş tutacağı bildirilib. Danışıqlar İslamabad Anlaşma Memorandumunun davamı kimi qiymətləndirilir. Məlumata görə, görüşlərdə ABŞ və İran nümayəndələri iştirak edəcəklər. Pakistan və Qətər tərəfi isə vasitəçi qismində təmsil olunacaq. Müzakirələrin əsas mövzusu əldə olunmuş razılaşmaların icrası olacaq. Son günlər diplomatik fəaliyyətin sürətlə artdığı müşahidə edilir. Bürqenştok görüşü prosesin gələcəyi üçün vacib addım hesab olunur.
İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Hörmüz boğazının bağlandığını açıqlayıb. Qurum gəmilərə bölgəyə yaxınlaşmamaq barədə xəbərdarlıq edib. Tehran bu addımı Livandakı hadisələr və atəşkəs öhdəliklərinin pozulması ilə əlaqələndirir. İran tərəfi gəmi hərəkətinin təhlükəsizlik riski daşıdığını bildirib. ABŞ isə boğazın faktiki bağlandığını təsdiqləyən sübut görmədiyini açıqlayıb. Cey Di Vens neft daşımalarının davam etdiyini deyib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Məsələ beynəlxalq diqqət mərkəzində qalır.
ABŞ və İran arasında diplomatik proses pərdəarxası təmaslarla davam edir. İsveçrədə müxtəlif ölkələrin diplomatları arasında məxfi görüşlərin keçirildiyi bildirilir. Cared Kuşnerin İsveçrədə olduğu qeyd olunur. Qətərin Baş naziri və İsveçrənin xarici işlər naziri arasında da görüş baş tutub. Pakistan, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Misirin daxil olduğu qrup gələcək addımları müzakirə edir. Pakistanın daxili işlər naziri Möhsin Nəqvi isə Tehranda Abbas Əraqçi ilə görüşür. Rəsmi danışıqlar təxirə salınsa da, diplomatik fəaliyyət dayanmayıb. Tərəflər mümkün razılaşma üçün səylərini davam etdirirlər.