ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, İran razılaşma çərçivəsində geniş silah yoxlamalarına razı olacaq. O, bu mexanizmin “nüvə şəffaflığı” üçün vacib olduğunu deyib. Trampın sözlərinə görə, beynəlxalq nəzarət sistemi yaradılacaq. Tehran tərəfi isə açıqlamaya münasibət bildirməyib. Məsələ ABŞ–İran danışıqları fonunda gündəmdədir.

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio Bəhreyn, Küveyt və BƏƏ-yə səfər edəcək. O, Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının iclasında iştirak edəcək. Səfər zamanı ABŞ–İran anlaşması və Hörmüz boğazı müzakirə olunacaq. Regional təhlükəsizlik və enerji axınları əsas gündəmdir. ABŞ Körfəz ölkələri ilə koordinasiyanı gücləndirmək istəyir. Səfər diplomatik gərginlik fonunda baş tutur.

Ross Harrison İsveçrə danışıqlarını müsbət ilk addım kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, ABŞ və İran mövqeləri arasında müəyyən yaxınlaşma var. Danışıqlarda BAEA müfəttişlərinin rolu və deeskalasiya mexanizmləri əsas istiqamətlərdir. Ekspertin fikrincə, tərəflər müharibədən daha çox danışıqlardan fayda görür. Lakin siyasi faktorlar prosesi çətinləşdirə bilər. Ən böyük maneə isə Livanın cənubundakı vəziyyət kimi göstərilir. İsrail və regional dinamika danışıqların taleyinə təsir edir.

Livan Suriya Prezidentinin hərbi müdaxilədən imtina mövqeyini alqışlayıb. Baş nazir Nəvaf Salam bu mövqeni “qardaşcasına və açıq” adlandırıb. Tərəflər regiondakı sürətli dəyişiklikləri müzakirə ediblər. Suriya Prezidenti diplomatik həll yolunu seçdiyini bildirib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın açıqlamaları fonunda regionda gərginlik artıb. Livan diplomatik yanaşmanı dəstəkləyir. Münasibətlərin yumşalması ehtimalı gündəmdədir.

ABŞ Maliyyə Nazirliyi İran nefti üzrə 60 günlük ümumi lisenziya verib. Qərar neft, neft-kimya və enerji məhsullarının satışını əhatə edir. Lisenziya avqustun 21-dək qüvvədə olacaq. ABŞ rəsmisi bunu İsveçrədəki danışıqlarla əlaqələndirib. İranın Hörmüz boğazında sərbəst tranzitə razılaşdığı bildirilir. Həmçinin BAEA müfəttişlərinin ölkəyə girişinə icazə veriləcək. Addım enerji və diplomatik proseslərə təsir göstərə bilər.

Qətər Baş naziri ABŞ və İran arasında İsveçrədə aparılan danışıqların mühüm nəticələr verdiyini bildirib. O qeyd edib ki, memorandum müharibənin dayandırılması üçün çərçivə yaradır. Şeyx Məhəmməd danışıqların regional təhlükəsizlik və qlobal iqtisadiyyat üçün əhəmiyyətini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, texniki qruplar işini davam etdirəcək. Prosesin institusional şəkildə aparılması vacib hesab olunur. Qətər dialoqun davamlı olmasını dəstəkləyir. Yeni mərhələnin başladığı bildirilir.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranın dondurulmuş aktivləri ilə bağlı yeni mexanizm təklif edildiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, vəsaitlərin istifadəsinə ABŞ və Qətər nəzarət edə bilər. Məqsəd həmin pulların terror fəaliyyətlərinə yönəlməsinin qarşısını almaqdır. Vens qeyd edib ki, vəsaitlər İran xalqı üçün ərzaq alışına yönəldilə bilər. Təklifdə ABŞ-dən buğda və qarğıdalı alınması da nəzərdə tutulur. Plan Qətər tərəfinin iştirakı ilə hazırlanıb. Danışıqların tərkib hissəsi kimi bu məsələ müzakirə olunur.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranla danışıqlarda “çox böyük irəliləyiş” əldə olunduğunu bildirib. O, İran nümayəndə heyətinin danışıqları tərk edəcəyi ilə bağlı xəbərdarlıqlar etdiyini, lakin bunun baş vermədiyini deyib. Vens sosial şəbəkələrdə yayılan iddialara da toxunub. O, danışıqların gecə saatlarına qədər davam etdiyini qeyd edib. ABŞ və İran texniki komandalarının müzakirələri davam edir. Vens prosesdə gərginliklərin yaşandığını, lakin irəliləyiş əldə olunduğunu bildirib. Diplomatik danışıqlar növbəti mərhələyə keçə bilər.

ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranla aparılan danışıqlarda yekun razılaşma üçün “çox yaxşı baza” formalaşdığını bildirib. O, əldə olunan irəliləyişi müsbət qiymətləndirib. Vens diplomatik prosesin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Danışıqlar İsveçrənin Bürqenştok şəhərində aparılıb. Tərəflər arasında yekun saziş üçün əsasın hazırlandığı bildirilir. Prosesin növbəti mərhələsində texniki işlər davam edəcək. Diplomatik müzakirələr diqqətlə izlənilir.

Livan Prezidenti Cozef Aun ölkənin adından heç kimin danışıqlar aparmadığını bildirib. O qeyd edib ki, Livan beynəlxalq təşəbbüsləri dəstəkləyir, lakin daxili işlərə müdaxiləni qəbul etmir. Prezident dövlətin bütün vətəndaşların təhlükəsizliyinə cavabdeh olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, güclü və birləşmiş dövlət quruculuğu əsas prioritetdir. Aun siyasi rəqabətin dövlətin inkişafına mane olmamalı olduğunu bildirib. Eyni zamanda İran İsrailin Livandan çıxmasını tələb edib. Mövzu ABŞ-İran danışıqları fonunda gündəmdədir. Livanda gərginlik davam edir.

Tzipi Livni İsrail hökumətini Livan siyasətinə görə tənqid edib. O, hazırkı yanaşmanın strateji səhv olduğunu bildirib. Livni hesab edir ki, ABŞ-İran danışıqları çərçivəsində İsrailin Livandakı əməliyyatlarının dayandırılması üçün mövcud mexanizm uğursuzdur. Keçmiş nazir BMT TŞ-nin 1701 saylı qətnaməsinin daha effektiv icrasını təklif edib. Onun fikrincə, İran və Hizbullah əvvəl daha zəif mövqedə idi. Livni hərbi gücə əsaslanan siyasətin nəticə vermədiyini vurğulayıb. O, hökumətin dəyişməli olduğunu bildirib. Mövzu İsrail daxilində siyasi müzakirələri yenidən gücləndirib.

İran, ABŞ, Pakistan və Qətər nümayəndələrinin iştirakı ilə dördtərəfli görüşün günün ikinci yarısında keçirilməsi planlaşdırılır. Bu barədə İran Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi və danışıqlar qrupunun rəhbəri İsmayıl Bəqai İsveçrənin Bürgenştok bölgəsində İran və ABŞ arasında imzalanmış memorandumun icrası ilə bağlı keçirilən ilk texniki müzakirələri şərh edərkən məlumat verib.