#ABŞ

İranın BMT-dəki nümayəndəsi Əmir Səid İrəvani ABŞ-nin son hücumlarda hərbi obyektlərlə yanaşı mülki infrastrukturu da hədəfə aldığını bildirib. O, Vaşinqtonu BMT Nizamnaməsini və əldə olunan anlaşmaları pozmaqda ittiham edib. İran tərəfi əvvəlki hücumlarla müqayisədə son əməliyyatların daha geniş ərazini əhatə etdiyini açıqlayıb. Bildirilib ki, hava limanları, dəmir yolları və mülki təminat obyektləri də zərbələrə məruz qalıb. İran rəsmiləri bəzi nüvə, liman və nəqliyyat obyektlərinin yaxınlığında hücumların olduğunu qeyd edib. ABŞ tərəfindən isə əməliyyatların məqsədi ilə bağlı fərqli açıqlamalar verilib.

ABŞ-nin keçmiş səfiri Coi Hud İranın Körfəz ölkələrinə hücum etməsini strateji səhv kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, Tehran bu addımla regional qarşıdurmanın yeni mərhələsini başladıb. Ekspertin sözlərinə görə, İran hücumlarını yalnız ABŞ qüvvələrinə və İsrailə yönəltsəydi, beynəlxalq dəstək qazana bilərdi. Lakin Körfəz ölkələrinin infrastrukturunun və kommersiya gəmilərinin hədəfə alınması regionda İranın mövqeyinə mənfi təsir göstərib. Hud hesab edir ki, Tehran Körfəz iqtisadiyyatları üzərində daha böyük təsir yaratmağa çalışır. Gərginlik regionda yeni təhlükəsizlik narahatlıqları yaradıb.

ABŞ-nin İrana endirdiyi hava zərbələri nəticəsində İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun 3 üzvünün öldüyü açıqlanıb. İran mediası hadisə ilə bağlı məlumat yayıb. ABŞ və İran arasında son günlər davam edən qarşılıqlı hücumlar atəşkəs razılaşmasının gələcəyini sual altına qoyur. ABŞ Prezidenti Donald Tramp hərbi əməliyyatların davam etdiyini təsdiqləsə də, bunun tammiqyaslı müharibəyə çevrilməsini istəmədiyini bildirib. Tərəflər arasında artan gərginlik Yaxın Şərqdə yeni qarşıdurma ehtimalını yüksəldir.

İranın mümkün ABŞ dəniz blokadası öncəsi bir gecə ərzində 10 milyon barreldən çox xam neft və yanacaq daşıdığı bildirilir. Məlumata görə, bu addım ABŞ-nin İran neftinə tətbiq edilən müvəqqəti sanksiya güzəştini ləğv etməsindən sonra atılıb. TankerTrackers.com yanacaq daşınmasının sürətləndirildiyini açıqlayıb. ABŞ qərarını İranın Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərinə qarşı hücumları ilə əlaqələndirib. Vaşinqton son günlər İranın hərbi obyektlərinə zərbələr endirib. Enerji daşımaları ilə bağlı vəziyyət qlobal bazarlarda diqqətlə izlənilir.

ABŞ qüvvələrinin son iki gün ərzində İranın Hörmüz boğazı yaxınlığındakı 170-dən çox hərbi hədəfinə zərbə endirdiyi bildirilir. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı əməliyyatların İranın ticarət gəmilərinə qarşı hücum imkanlarını zəiflətmək məqsədi daşıdığını açıqlayıb. Zərbələrin hava hücumundan müdafiə sistemləri, raket və pilotsuz uçuş aparatlarının saxlandığı məntəqələr, hərbi katerlər və təminat infrastrukturlarına yönəldiyi qeyd olunub. ABŞ tərəfi əməliyyatların regional təhlükəsizliyi qorumaq məqsədi daşıdığını bildirir. Son hücumların əvvəlki gərginlik dövrləri ilə müqayisədə daha genişmiqyaslı olduğu vurğulanıb. Hörmüz boğazı ətrafında hərbi qarşıdurma davam edir.

İranın ABŞ-nin zərbələrinə cavab olaraq Körfəz regionunda hücumlarını davam etdirdiyi bildirilir. Küveytin hava məkanında üç ballistik raket, bir qanadlı raket və 10 pilotsuz uçuş aparatının aşkar edildiyi açıqlanıb. Hücumların qarşısı alınsa da, raket qalıqlarının düşməsi nəticəsində bir nəfərin yaralandığı qeyd olunub. Qətər və Bəhreyndə də təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib. İran bu hücumları ABŞ hərbi bazalarının yerləşməsi ilə əlaqələndirir. Körfəz ölkələri isə bu ittihamları qəbul etmir və dialoqun vacibliyini vurğulayır. Regionda artan gərginlik yeni təhlükəsizlik narahatlıqları yaradıb.

ABŞ-nin Tunisdə keçmiş səfiri Coi Hud ABŞ və İran arasında diplomatik imkanların azaldığını bildirib. O, İranın son hücumlarının yalnız ABŞ-yə deyil, əsasən Körfəz ölkələrinə mesaj xarakteri daşıdığını qeyd edib. Ekspert bildirib ki, bəzi hücumlar Qətər gəmilərinə və Qətər enerji daşıyıcılarına təsir göstərib. Onun sözlərinə görə, İran bununla bölgədəki dövlətlərə və vasitəçilərə öz mövqeyini qəbul etdirmək istəyir. Hud ABŞ-nin Körfəz ölkələrindəki hərbi mövcudluğunun əsasən təlim məqsədi daşıdığını vurğulayıb. Regionda artan gərginlik Körfəz ölkələrinin təhlükəsizlik siyasətinə təsir göstərir.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu ABŞ-nin hərbi zərbələrinin Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin bərpasına mənfi təsir etdiyini bildirib. SEPAH açıqlamasında dəniz nəqliyyatının müharibədən əvvəlki səviyyənin 50 faizinə qədər bərpa olunduğu qeyd edilib. İran tərəfi ABŞ-nin bölgədəki addımlarını nəqliyyatın yenidən pozulmasının səbəblərindən biri kimi qiymətləndirib. Açıqlamada Hörmüz boğazı ilə bağlı qərarların xarici qüvvələr tərəfindən müəyyən edilə bilməyəcəyi vurğulanıb. SEPAH ABŞ zərbələrinin yeni gərginliyə səbəb olduğunu bildirib. Hörmüz boğazındakı vəziyyət qlobal enerji və ticarət təhlükəsizliyi baxımından diqqətlə izlənilir.

İranın cənubunda yerləşən Bəndər Abbas şəhərində yeni partlayış səslərinin eşidildiyi bildirilir. İranın Mehr xəbər agentliyinin məlumatına görə, Hörmüz boğazı sahilində yerləşən bu liman şəhərində bir neçə partlayış baş verib. Hadisə ABŞ və İran arasında artan hərbi gərginlik fonunda qeydə alınıb. ABŞ-nin İran ərazisinə yeni hava zərbələri endirdiyi, Tehran tərəfinin isə ABŞ-nin müttəfiqi olan Körfəz ölkələrinə qarşı cavab addımları atdığı bildirilir. Qarşıdurmanın tərəflər arasında əldə olunan müvəqqəti anlaşmaya mənfi təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur. Bölgədə vəziyyətin daha da gərginləşəcəyi ilə bağlı narahatlıqlar artır.

İranın Sirik şəhərində ABŞ zərbəsi nəticəsində üç nəfərin öldüyü və 15 nəfərin yaralandığı bildirilir. İranın ISNA xəbər agentliyinin məlumatına görə, hücum balıqçılıq körpüsünə həyata keçirilib. Yerli hakimiyyət orqanları zərbə nəticəsində insan itkilərinin olduğunu açıqlayıb. Hadisə ABŞ və İran arasında gərginliyin artdığı bir dövrdə baş verib. Hücumun detalları və hədəfin seçilmə səbəbləri barədə əlavə məlumat verilməyib. Bölgədəki qarşıdurmalar mülki əhalinin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.

Livanın xarici işlər naziri Yusif Racci İsrail ilə əldə olunan çərçivə razılaşmasının danışıqlar məsələsində yalnız Livan dövlətinin səlahiyyətli olduğunu göstərdiyini bildirib. O, bu açıqlamanı Kiprə səfəri zamanı verib. Nazir qeyd edib ki, Livanın gələcəyi ilə bağlı qərarlar yalnız dövlət institutları tərəfindən qəbul edilməlidir. ABŞ ilə İran arasında əldə olunan müvəqqəti anlaşma çərçivəsində İsrailin Livanın cənubundan çıxması məsələsi də gündəmə gətirilib. Livan hökuməti ilə Hizbullah arasında münasibətlər son dövrdə gərginləşib. Hökumətin Hizbullahın tərksilah edilməsi ilə bağlı mümkün addımları ölkə daxilində ciddi müzakirələrə səbəb olub. Tərəflər arasında fikir ayrılıqları Livanın daxili siyasi vəziyyətinə təsir göstərir.

Amerika Birləşmiş Ştatları onilliklər ərzində Suriyaya tətbiq edilən və ölkəyə beynəlxalq investisiya axınının qarşısını ciddi şəkildə kəsən "terrorizmə dəstək verən dövlətlər" statusunu rəsmən ləğv edəcəyini açıqlayıb. ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio çoxdandır gözlənilən bu qərar barədə Konqresi rəsmən məlumatlandırıb. Konqres üzvləri tərəfindən hər hansı bir maneə yaradılmayacağı təqdirdə qərar 45 gün ərzində hüquqi qüvvəyə minəcək. Dövlət katibi qeyd edib ki, sanksiyaların ləğvi Suriyanın qlobal ticarət və investisiya imkanlarını genişləndirəcək, ölkənin yenidən qurulmasına şərait yaradacaq və Suriya xalqı üçün yeni bir səhifə açacaq.