İslamın ilk xəlifəsi və mömünlərin əmiri Əbu Bəkr Fil hadisəsindən təxminən üç il sonra Məkkədə doğulmuşdur. Anası Ümmül-Xeyr Səlma bint Səxr, Məkkə dövründə Hz. Peyğəmbərin Ərkam b. Əbül-Ərkamın evində (Darül-Ərkam) olduğu sırada İslamı qəbul etmişdir. Atası Əbu Quhafə isə Məkkənin fəthindən (hicrətin 8-ci ili / miladi 630) dərhal sonra oğlu Əbu Bəkrin vasitəçiliyi ilə müsəlman olmuşdur. Anasının və atasının mənsub olduğu Teym qəbiləsinin soyu Mürrə b. Kəbdə Hz. Peyğəmbərin nəsəbi ilə birləşir.

İslamın nuru Mədinədə yayılmağa başladıqca, Peyğəmbərimiz (s.ə.s) nazil olan ayələri insanlara çatdırır və xüsusilə "Əhli-Kitabı" (yəhudi və xristianları) bu uca dinə dəvət edirdi. Qurani-Kərimdə Allaha səmimiyyətlə bağlanan və Onun ayələrini dünya mənfəətinə satmayan kitab əhli müjdələnirdi. Bu müjdəyə nail olanların başında isə yəhudi alimi Abdullah bin Səlam gəlirdi.

O, gənc bir çoban idi. Uqbə bin Əbu Muaytın qoyunlarını otarırdı. Bir gün yanına iki nəfər yaxınlaşaraq susadıqlarını dedilər və süd istədilər. Gənc çoban onlara unudulmaz bir cavab verdi: “Var, amma verə bilmərəm! Bu qoyunlar mənə əmanət edilmişdir. Sahibinin icazəsini almadan süd verə bilmərəm, əks halda əmanətə xəyanət etmiş olaram.”

Məhəmməd peyğəmbərin ən yaxın səhabələrindən biri, həmçinin onun katibi olmuş Abdullah ibn Rəvaha İslam tarixinin önəmli simalarından hesab olunur. Mədinənin Xəzrəc qəbiləsində anadan olan Abdullah, müsəlmanlığı qəbul etdikdən sonra ikinci Əqəbə beyətində mədinəlilərin ön sıralarında yer alaraq Allah Rəsuluna sadiqlik andı içmişdir.

Səhabələrin dəqiq sayı haqqında qəti bir rəqəm söyləmək tarixən mümkün olmamışdır. Bunun əsas səbəbi İslamın geniş bir coğrafiyaya sürətlə yayılması və səhabələrin müxtəlif bölgələrə dağılmasıdır. Lakin öndə gələn hədis alimlərinin bu barədə mühüm təxminləri mövcuddur.

"Mən Mosul yaxınlığındakı Nəmr ibn Qasit xanədanına mənsubam. Atam valilik etdiyi dövrdə Bizans ordusu şəhərə hücum etdi. Kiçik yaşlarımda əsir düşdüm və ailəmi itirdim. Uzun müddət bizanslıların əlində qaldığım üçün 'Rumi' (Rumlu/Bizanslı) ləqəbi ilə tanındım. Daha sonra məkkəli İbn Cüdan məni satın aldı və beləliklə yolum Məkkəyə düşdü."

"Səhabə" termini "səhabi" kəlməsinin cəm formasıdır. Ərəb mənşəli olan bu söz lüğəvi baxımdan "söhbət etmək", "yoldaşlıq etmək" və ya "dostluq qurmaq" mənalarını verən [s-h-b] feil kökündən törəmişdir. İstər qısa, istərsə də uzun müddət bir məclisdə və ya söhbətdə iştirak edən şəxsə səhabi deyilir. Dilimizdə geniş istifadə olunan "əshab" kəlməsi də eyni mənanı ifadə edən digər cəm formasıdır.

İslam tarixində qadınların döyüşlərdə iştirakı mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir. Müsəlman qadınların hərbi yürüşlərə qatılmaq istəyi ilk dəfə Bədr döyüşü zamanı gündəmə gəlib. Həmin dövrdə Hz. Aişə, Ümmü Həram, yaralıları müalicə etməyə hazır olduqlarını bildirən Ümmü Kəbşə, Ümmü Varəqə və Uzzə qəbiləsindən bir qrup qadın Peyğəmbərlə birlikdə döyüşə getmək üçün könüllü olublar.

İslamı qəbul edən ilk müsəlmanlardan biri olan Bilal Həbəşi, Məkkənin nüfuzlu şəxslərindən olan Ümeyyə ibn Xələfin köləsi idi. O, Bilalın müsəlman olduğunu öyrəndikdə, onu dindən dönməyə məcbur etmək üçün ən ağır işgəncələrə məruz qoymuşdur. Bilalı qızmar qum üzərinə uzadıb, sinəsinə ağır daşlar qoymuş, dəfələrlə döymüş və suya susadaraq onu təslim olmağa məcbur etməyə çalışmışdır. Lakin Bilal bütün əzablara rəğmən inancından dönməmiş və "Əhəd! Əhəd!" (Allah təkdir!) deyərək səbir göstərmişdir.

Peyğəmbərin "Seyfullah" (Allahın qılıncı) ləqəbini verdiyi məşhur sərkərdə və səhabə Xalid ibn Vəlid, hicrətdən təxminən 35-39 il əvvəl (miladi 583-587) Məkkədə doğulmuşdur. Onun nəsli yeddinci babası olan Mürrə vasitəsilə Peyğəmbər (s.a.s) ilə birləşir.

Müsəlman düşüncə adamlarından biri nə gözəl deyibdir. Müsəlmanların yüksəlişi islamın yüksəlişinə bağlıdır. İslamın yüksəlişi isə nə xilafətin qurulmasıdır, nə də müsəlmanların vahid dövlətdə birləşməsi ilə bağlı deyildir. İslamın yüksəlişi onun anlayışlarının yüksəlişi ilə bağlıdır.

Abdullah ibn Zübeyr hicrətin birinci ilində Mədinədə, mühacirlər arasında doğulmuşdur. Məhəmməd peyğəmbər onun dünyaya gəlməsinə sevinmiş, körpəni Abdullah adlandırmışdır. O, peyğəmbərin yanında böyüyərək, ondan dərin elm öyrənmişdir. Hic rətin 13-cü ilində, Abdullah ibn Zübeyr hələ 12 yaşında olarkən Yərmuk döyüşünü izləmiş, yetkinlik yaşına çatanda isə Misirdə, daha sonra Şimali Afrikada bərbərlərə qarşı yürüşlərdə iştirak etmişdir.