#İordaniya

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla müharibədə həlak olan dörd hərbçinin qarşılanma mərasimində iştirak edəcək. Mərasim Delaver ştatındakı Dover Hərbi Hava Bazasında keçiriləcək. Həlak olan hərbçilərin nəşləri ABŞ bayrağına bükülmüş tabutlarda vətənə gətiriləcək. Məlumata görə, müharibə ABŞ-yə 37,5 milyard dollara başa gəlib. Döyüşlərdə 18 amerikalı hərbçi həlak olub, 450-dən çoxu yaralanıb. Hərbçilərdən üçü İordaniyada İran raket zərbəsi nəticəsində, biri isə İraqın Ərbil şəhərində baş vermiş partlayış zamanı həyatını itirib. Ağ ev mərasimi dövlət ehtiramı ilə keçiriləcək tədbir kimi təqdim edib. Müharibənin gedişi ABŞ daxilində siyasi müzakirələri və narazılığı artırmaqda davam edir.

İran ordusu İordaniyada yerləşən hərbi bazalara zərbələr endirdiyini iddia edib. Bəyanata görə, Hüseyn şahzadə Həsən və Kral Feysəl hərbi bazaları hədəf alınıb. İran tərəfi "F-15" tipli döyüş təyyarələrinin yerləşdiyi obyektlərin, pilotsuz uçuş aparatları üçün hazırlıq infrastrukturunun və helikopter anbarının vurulduğunu bildirib. Rəsmi məlumata əsasən, səkkiz "MQ-9" tipli pilotsuz uçuş aparatı məhv edilib, daha ikisi ciddi zədələnib. İran həmçinin ABŞ-yə məxsus iki helikopterin də zərər gördüyünü iddia edir. Bu məlumatlar hələlik müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib. İordaniya və ABŞ hadisə ilə bağlı rəsmi mövqe açıqlamayıb. Hadisə bölgədə onsuz da yüksək olan gərginliyi daha da artırıb.

İordaniya hərbi aviasiya qüvvələri İran tərəfindən buraxılmış dörd hücum dronunu vuraraq məhv edib. Qəza nəticəsində insan tələfatı və maddi ziyan qeydə alınmayıb. Dron qalıqları yerləşdiyi ərazilərə mühəndislik dəstələri göndərilərək təhlükəsizləşdirilib.

Donald Tramp İranın İordaniyada həyata keçirdiyi hücum zamanı müəyyən uğur qazandığını etiraf edib. ABŞ prezidenti İranın hərbi imkanlarının zəiflədildiyini bildirib. O, ABŞ müdafiəsində çatışmazlıqların olduğunu qeyd edib, lakin ətraflı məlumat verməyib. ABŞ ordusu İordaniyadakı hücum nəticəsində iki hərbçinin öldüyünü açıqlamışdı. Hadisə ABŞ-İran qarşıdurmasının genişləndiyi bir vaxtda baş verib. Tərəflər bir-birini regionda gərginliyi artırmaqda ittiham edir.

BƏƏ İranın Bəhreyn, Küveyt və İordaniyaya qarşı hücumlarını pisləyib. Əbu-Dabi bu addımları region ölkələrinin suverenliyinə və təhlükəsizliyinə təhdid kimi qiymətləndirib. BƏƏ həmin ölkələrlə həmrəy olduğunu açıqlayıb. İran isə hücumların ABŞ hərbi obyektlərinə qarşı yönəldiyini bildirib. Gərginlik ABŞ və İran arasında qarşılıqlı zərbələr fonunda artır. Hörmüz boğazında da təhlükəsizlik narahatlıqları yaranıb. Körfəz ölkələri strateji obyektlərin qorunması üçün tədbirləri gücləndirir.

İordaniya Silahlı Qüvvələri İrandan buraxıldığı bildirilən üç raketin qarşısının alındığını açıqlayıb. Raketlərin hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən məhv edildiyi bildirilib. Hadisə ilə bağlı əlavə məlumat verilməyib. Bölgədə ABŞ-İran qarşıdurması fonunda təhlükəsizlik narahatlıqları artır. İordaniya hava məkanının qorunması üçün müdafiə tədbirlərini gücləndirib. Körfəz və Yaxın Şərq ölkələri mümkün raket və dron hücumlarına qarşı hazırlıq vəziyyətindədir.

ABŞ ordusunun İordaniyada İran hücumları nəticəsində yaralanan onlarla hərbçi barədə məlumatı gizli saxladığı iddia edilir. “The New York Times” anonim ABŞ rəsmilərinə istinadən bir neçə helikopterin də zərər gördüyünü yazıb. Hücumların ABŞ qüvvələrinə qarşı üç ayrı zərbə şəklində həyata keçirildiyi bildirilir. ABŞ Müdafiə Nazirliyi həmin itkilərlə bağlı açıqlama verməyib. Daha sonra İordaniyada baş verən hücumda iki ABŞ hərbçisi həlak olub, biri isə itkin düşüb. Qarşıdurmanın başlanmasından sonra ABŞ ordusunun itkilərinin artdığı qeyd olunur. Vaşinqton məlumatların təhlükəsizlik səbəbləri ilə məhdud şəkildə yayıldığını bildirir.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) "Nəsr-2" əməliyyatının 21-ci və 22-ci mərhələləri çərçivəsində İordaniya və Küveytdə yerləşən ABŞ hərbi hədəflərinə raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə zərbələr endirdiyini iddia edib. SEPAH həmçinin İordaniyanın Əqəbə hava limanına raket zərbəsi endirildiyini, ABŞ ordusuna məxsus C-17 ağır hərbi-nəqliyyat təyyarələri və P-8 komanda-idarəetmə təyyarələrinin ciddi ziyan gördüyünü iddia edib.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İordaniyada iki amerikalı hərbçinin həlak olduğunu açıqlayıb. Bəyanata görə, hadisə İranın ballistik raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə həyata keçirdiyi hücumlar zamanı baş verib. Daha bir ABŞ hərbçisi itkin düşmüş hesab olunur. Hazırda onun axtarışları davam etdirilir. CENTCOM hadisənin təfərrüatlarını açıqlamayıb. İran tərəfi isə hələlik bu iddialarla bağlı rəsmi açıqlama verməyib. Araşdırmalar davam edir.

Səudiyyə Ərəbistanı İranın Küveyt, Bəhreyn və İordaniyaya hücumlarını sərt şəkildə pisləyib. Xarici İşlər Nazirliyi bu hücumları “qəddar təcavüz” adlandırıb. Ər-Riyad hücumların beynəlxalq hüquqa və mehriban qonşuluq prinsiplərinə zidd olduğunu bildirib. Səudiyyə Ərəbistanı üç ölkənin həyata keçirdiyi müdafiə tədbirlərinə tam dəstək ifadə edib. Nazirlik İranın addımlarının regional təhlükəsizliyə ciddi təhdid yaratdığını vurğulayıb. Bundan əvvəl Qətər və Körfəz Əməkdaşlıq Şurası da İranın hücumlarını pisləyib. Körfəz ölkələri bölgədə artan gərginliklə bağlı ortaq mövqe nümayiş etdirir. Hadisələr Yaxın Şərqdə daha geniş hərbi qarşıdurma təhlükəsini artırır.

Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının baş katibi İranın son hücumlarını hərbi cinayət adlandırıb. Casim Məhəmməd əl-Budeyvi Bəhreyn, Küveyt və İordaniyanın hədəfə alındığını bildirib. O, mülki obyektlərə və mühüm infrastruktura zərbələrin qəsdən endirildiyini vurğulayıb. Baş katib hücumları beynəlxalq hüququn ciddi pozulması kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, bu hərəkətlər beynəlxalq məsuliyyət və cinayət təqibi tələb edir. Körfəz Əməkdaşlıq Şurası hücumların regional təhlükəsizliyi sarsıtdığını bildirib. Təşkilat hədəfə alınan ölkələrin suverenliyinə tam dəstək ifadə edib. Əl-Budeyvi beynəlxalq ictimaiyyəti qəti addımlar atmağa çağırıb.

Qətər İranın İordaniya, Bəhreyn və Küveytə hücumlarını pisləyib. Doha bu addımları dövlətlərin suverenliyinə qarşı kobud pozuntu adlandırıb. Bəyanatda Küveytin elektrik və su duzsuzlaşdırma obyektlərinin hədəfə alınması xüsusi narahatlıq doğurub. Qətər bunun beynəlxalq hüquqa və BMT prinsiplərinə zidd olduğunu bildirib. Hücumlar regionda təhlükəli eskalasiya kimi qiymətləndirilib. Doha vəziyyətin diplomatik yollarla həllinin vacibliyini vurğulayıb. Qətər mülki infrastrukturun hədəfə alınmasını qəbuledilməz hesab etdiyini bəyan edib. Nazirlik bütün tərəfləri gərginliyi azaltmağa çağırıb.