Pakistanın Xarici İşlər naziri Məhəmməd İshaq Dar və Türkiyənin Xarici İşlər naziri Hakan Fidan arasında baş tutan telefon danışığında regionun gələcək geosiyasi arxitekturası müzakirə olunub. Fidan, ABŞ və İran arasında imzalanan və Pakistanın vasitəçi qismində zəmanət verdiyi tarixi 'İslamabad Anlaşma Memorandumu' münasibətilə həmkarını təbrik edib və bu diplomatik uğuru tam dəstəklədiyini bildirib.

ABŞ-ın Müharibə naziri Pit Heqset ABŞ və İran arasında imzalanan "İslamabad Anlaşma Memorandumu" ilə bağlı olduqca sərt və kəskin bəyanatlar verib. Brüsseldə keçirilən NATO Müdafiə Nazirləri Toplantısından sonra hava limanının apronunda mətbuata açıqlama verən Heqset, Tehran rejimi ilə heç bir "etimad" münasibətinin olmadığını və bundan sonrakı hər bir addımın yalnız İranın praktiki fəaliyyətinə əsasən qiymətləndiriləcəyini vurğulayıb.

Pakistan İslam Respublikasının Baş naziri Şahbaz Şərif rəsmi vasitəçi qismində çıxış edərək, regional sülh və hərbi gərginliyin azaldılması baxımından tarixi əhəmiyyət kəsb edən "İslamabad Anlaşma Memorandumunu" imzalayıb.

Türkiyə Respublikası Milli Müdafiə Nazirliyi (MSB) Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) və İran İslam Respublikası arasında hərbi gərginliyin və münaqişələrin dayandırılması məqsədilə əldə olunan rəsmi memorandumu dəstəklədiyini bəyan edib. Regional təhlükəsizlik və müdafiə sənayesi mövzularına toxunan nazirlik sözçüsü, Vaşinqton və Tehran arasında əldə edilən sülh addımını Ankaranın rəsmən alqışladığını bildirib.

İran rəsmisi Ayətullah Əli Xameneinin dəfn mərasimi ilə bağlı planı açıqlayıb. Bildirilib ki, mərasim İraqdan keçməklə həyata keçiriləcək. Vida mərasimləri 4–9 iyul tarixlərində keçiriləcək. 8 iyulda tədbir İraqda təşkil olunacaq. 9 iyulda mərasim Məşhəddə davam edəcək. Xameneinin dəfni də həmin gün Məşhəddə baş tutacaq. Məlumat dövlət mediasında yayımlanıb. Mərasimlərin rəsmi və geniş miqyasda keçiriləcəyi bildirilib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi birgə mətbuat konfransı keçirib. Tramp, İranla əldə olunan yeni regional sənədə toxunub. O, bu saziş sayəsində İranın 99,9% ehtimalla heç vaxt nüvə silahına sahib ola bilməyəcəyini iddia edib.

İran və ABŞ arasında bu həftənin cümə günü imzalanması planlaşdırılan rəsmi memorandumun tam mətni yalnız tərəflərin yekun imzalarından sonra ictimaiyyətə açıqlanacaq. Adının açıqlanmasını istəməyən diplomatik mənbə bildirib ki, tərəflər arasında əldə olunmuş ilkin razılaşmaya əsasən, sənədin hüquqi müstəvidə qüvvəyə minəcəyi gün – cümə gününə qədər mətnin məxfiliyi qorunacaq və rəsmi mərasimdən dərhal sonra həm regional, həm də dünya mətbuatı üçün tam şəkildə dərc ediləcək.

"Biz əldə olunmuş bu razılaşmadan olduqca məmnun və şadıq. Bu, regionda və dünyada şərtləri kökündən dəyişdirən bir dönüş nöqtəsidir. Sənəd ilk növbədə İranın nüvə silahına sahib olmamasını təmin etmək üçün möhkəm zəmin yaradır. Eyni zamanda, zaman keçdikcə region iqtisadiyyatlarının yenidən qlobal sistemə inteqrasiyası və bu gün sammitdə ətraflı müzakirə etdiyimiz Livan böhranının həlli üçün əlverişli fundamental baza formalaşdırır. Ona görə də hər mənada müsbət prosesdir"- deyə Karni bildirib.

Tehranda ABŞ–İsrail hücumları nəticəsində 1 265 nəfərin öldüyü bildirilib. 2 800 nəfərin yaralandığı açıqlanıb. Təxminən 50 000 yaşayış binası zərər görüb. Minlərlə insan evsiz qalıb və müvəqqəti yerləşdirilib. Xəstəxanalarda yaralıların müalicəsi davam edir. Şəhərdə bərpa işləri aparılır. Hadisə geniş humanitar fəsadlar yaradıb.

Hizbullah İranın ABŞ ilə danışıqlarda İsrailin Livandan çıxarılmasını gündəmə gətirəcəyini bildirib. Açıqlamada bu tələbin danışıqların şərti deyil, nəticəsi olduğu qeyd olunub. Qrup İran–ABŞ memorandumundan sonra diplomatik proseslərin davam etdiyini vurğulayıb. Hizbullahın fikrincə, İsrail çıxarılmadan tam razılaşma mümkün deyil. Mövzu regionda əsas müzakirə predmetlərindən birinə çevrilib. İranın növbəti mərhələdə Livan məsələsini qaldıracağı iddia edilir. Bu bəyanat Yaxın Şərqdə gərginlik kontekstində diqqət çəkir.

Hizbullahın baş katibi Naim Qassem İranı yüksək qiymətləndirərək ona təşəkkür məktubu ünvanlayıb. O, İranın regionda “müqavimət qüvvələrinə” güc və dəstək verdiyini bildirib. Qassem İsrailin bəzi cəbhələrdə hərbi əməliyyatları dayandırmasını razılaşmanın nəticəsi kimi təqdim edib. O, İranın siyasi və hərbi təzyiqlərə baxmayaraq mövqeyini qoruduğunu deyib. Hizbullah rəhbəri İranı “qürur və şərəf simvolu” adlandırıb. Məktubda Tehran–Hizbullah münasibətlərinin strateji xarakter daşıdığı vurğulanıb. Açıqlama regiondakı gərginlik fonunda diqqət çəkib.

Donald Tramp İranla əldə olunan memorandumun mətninin yaxın vaxtlarda açıqlanacağını bildirib. O, sənədin xüsusi mətbuat konfransında tam şəkildə oxunacağını qeyd edib. Trampın sözlərinə görə, məqsəd ictimaiyyətin sənədi düzgün şəkildə anlamasıdır. Memorandumun çox mühüm əhəmiyyət daşıdığı vurğulanıb. Sənədin hər bir bəndi açıqlanacaq. Prosesin şəffaflıq məqsədi daşıdığı bildirilib. Bu addım İran–ABŞ münasibətlərində yeni mərhələ kimi qiymətləndirilir.