Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) baş direktoru Rafael Qrossi İranın nüvə proqramına nəzarət üçün “çox güclü yoxlama sistemi”nin yaradılmasının vacib olduğunu bildirib.ABŞ və Qərb ölkələri uzun illərdir İranın nüvə proqramının silah hazırlamaq potensialına yönələ biləcəyini iddia edir. Tehran isə bu ittihamları rədd edərək nüvə fəaliyyətinin yalnız dinc məqsədlər daşıdığını bildirir.

İran ilə Körfəz ölkələri arasında sazişlərin imzalanması qeyri-realdır

İran keçmiş Ali Rəhbər Əli Xameneinin dəfn mərasimini açıqlayıb. Mərasim 4 iyulda Tehranda başlayacaq və 9 iyulda Məşhəddə dəfnlə yekunlaşacaq. Rəsmilər milyonlarla insanın iştirakını gözləyir. Tədbir əvvəlcə martda planlaşdırılsa da, təxirə salınıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyi Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) ilə əməkdaşlığın tamamilə daxili qanunvericilik və yüksək səviyyəli milli təhlükəsizlik mandatları çərçivəsində qalacağını qətiyyətlə bəyan edib və dərhal, yoxlanılmamış nüvə təftişlərinin keçiriləcəyi ilə bağlı gözləntiləri azaldıb.

İran nümayəndə heyətinin İsveçrəyə səfərinin məqsədi ABŞ-nin öhdəliklərinin icrasını müzakirə etməkdir. Bu barədə İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai açıqlama verib. O bildirib ki, Tehran razılaşmanın yerinə yetirilməsi məsələsində ciddi mövqe nümayiş etdirəcək. Nümayəndə heyətinin əvvəlki səfərinin təxirə salınması rəqəmsal imza prosesi ilə əlaqələndirilib. İran tərəfi yekun razılaşmaya keçid üçün ilkin öhdəliklərin icrasını vacib sayır. Bəqayi bu istiqamətdə kifayət qədər irəliləyiş görmədiklərini deyib. İsveçrədəki görüşlərdə ABŞ-dən konkret izahatlar tələb olunacaq. Diplomatik prosesin gələcəyi həmin müzakirələrdən asılı ola bilər.

İran nümayəndə heyəti ABŞ ilə danışıqlar aparmaq üçün İsveçrəyə yollanır. Tehran Vaşinqtonun müvəqqəti razılaşma üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməsini tələb etməyi planlaşdırır. İranın Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü bu məsələnin danışıqların əsas mövzusu olacağını bildirib. Nümayəndə heyətinin yaxın vaxtlarda İsveçrəyə çatacağı gözlənilir. İran tərəfi razılaşmanın icrası ilə bağlı aydınlıq əldə etmək niyyətindədir. Eyni zamanda ABŞ-nin öhdəlikləri yerinə yetirməyəcəyi halda cavab tədbirlərinin görüləcəyi vurğulanıb. Danışıqlar bölgədəki diplomatik proses üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Tərəflərin mövqeyi diqqətlə izlənilir.

ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens İsveçrəyə səfər etməyi planlaşdırdığını açıqlayıb. O bildirib ki, səfər yaxın günlərdə baş tuta bilər. Vens diplomatik protokol və koordinasiya məsələlərinin prosesə təsir etdiyini qeyd edib. Hazırda İsveçrədə ABŞ və İran arasında diplomatik təmaslar davam edir. Son günlər danışıqlarla bağlı müxtəlif müzakirələr aparılır. İran nümayəndələrinin iştirakı məsələsi də diqqət mərkəzindədir. Ekspertlər Vensin səfərini mühüm siyasi addım kimi qiymətləndirirlər. Danışıqların gələcək taleyi maraqla izlənilir.

Pakistanın daxili işlər naziri Möhsin Nəqvi Tehranda mühüm görüşlər keçirir. Onun İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə görüşəcəyi gözlənilir. Müşahidəçilər Nəqvinin səfərini ABŞ-İran danışıqları baxımından əhəmiyyətli hesab edirlər. Bildirilir ki, o, daha əvvəl də oxşar vəziyyətlərdə Tehrana səfər edib. Həmin dövrlərdə diplomatik prosesdə müəyyən irəliləyişlər qeydə alınıb. Möhsin Nəqvi Pakistan rəhbərliyi tərəfindən tam səlahiyyətləndirilib. Ekspertlər onun iştirakını danışıqların mürəkkəb mərhələyə daxil olmasının göstəricisi sayırlar. Hazırda diqqət Tehranda keçirilən görüşlərin nəticələrinə yönəlib.

ABŞ və Qətər İranın xarici ölkələrdə dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinin bir hissəsindən humanitar məqsədlər üçün istifadə etməsinə imkan yaradacaq plan üzərində işləyir. Məlumata görə, təşəbbüs İran üçün ilkin maliyyə stimulu kimi nəzərdən keçirilir və yaxın aylarda Vaşinqtonla Tehran arasında aparılacaq danışıqların əsas mövzularından biri ola bilər.

Pakistanın daxili işlər naziri Möhsin Naqvinin Tehrana səfəri çərçivəsində İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə danışıqlar aparacağı gözlənilir. Bəqai bildirib ki, Naqvinin səfəri Pakistanın ABŞ və İran arasında davam edən danışıqlarla bağlı göstərdiyi səylər çərçivəsində həyata keçirilir

Müctəba Xamenei ABŞ ilə mümkün birbaşa danışıqlara münasibət bildirib. O, danışıqların İranın mövqeyini qəbul etmək anlamına gəlmədiyini deyib. İranın milli maraqlarının qorunacağı vurğulanıb. Tehran danışıqlarda prinsipial mövqe saxlayır. ABŞ ilə münasibətlər ehtiyatlı şəkildə davam etdirilir. İran geri addım atmayacağını bildirir. Siyasi ritorika sərt olaraq qalır. Diplomatik proses davam edir.

İranın ali dini lideri Xamenei razılaşma ilə bağlı fərqli mövqeyinin olduğunu bildirib. O, prezidentin verdiyi öhdəlikdən sonra razılaşmaya icazə verdiyini deyib. Xamenei İranın milli maraqlarının qorunmasını əsas şərt kimi göstərib. ABŞ tərəfinin “tamahkarlıq” etməməsi vurğulanıb. Əks halda razılaşmanın qəbul olunmayacağı bildirilib. Razılaşmanın şərtlərə bağlı olduğu qeyd olunub. Bu bəyanat İranın mövqeyini sərtləşdirir. Diplomatik proses hələ də davam edir.