İran və Oman Hörmüz boğazı üzrə danışıqların yenidən başlanmasını müzakirə edib. Omanın xarici işlər naziri Bədr bin Həməd əl-Busaidi iranlı həmkarı Abbas Əraqçi ilə telefonla danışıb. Tərəflər danışıqların bərpası üçün uyğun şəraitin yaradılması yollarını nəzərdən keçiriblər. Əsas məsələlərdən biri Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin bərpası olub. Nazirlər diplomatik təmasların davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Onlar bölgədə təhlükəsizliyin və sabitliyin qorunmasına çağırıblar. Oman son dövrdə Hörmüz böhranının diplomatik yolla həlli istiqamətində fəal səylər göstərir. Tehran və Məsqət də bu istiqamətdə qarşılıqlı təmasları davam etdirmək niyyətindədir.

“Hizbullah” ABŞ-nin təşkilatın İranın Qüds qüvvələrinin nəzarəti altında fəaliyyət göstərməsi barədə iddiasını rədd edib. Vaşinqton bundan əvvəl “Hizbullah”a qarşı yeni sanksiyalar elan edib. Təşkilat ABŞ-nin bu iddiadan yeni tədbirlərə haqq qazandırmaq üçün istifadə etdiyini bildirib. “Hizbullah” sanksiyaların Livana təzyiq göstərmək və ölkəni zəiflətmək məqsədi daşıdığını iddia edib. Təşkilat İranla yaxın münasibətlərini isə gizlətməyib. “Hizbullah” Tehranla “yaxın və qardaşlıq münasibətlərindən” qürur duyduğunu bildirib. Bununla yanaşı, təşkilat özünün Livana məxsus qüvvə olduğunu vurğulayıb. “Hizbullah” ABŞ sanksiyalarının onun mövqeyini və “müqavimət” siyasətini dəyişməyəcəyini açıqlayıb.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian müharibənin hazırkı mərhələdə başa çatdırılmasının daha məqsədəuyğun olduğunu bildirib. O, İranın hazırda “güclü və ləyaqətli mövqedə” olduğunu iddia edib. Pezeşkian danışıqlar nəticəsində əldə edilmiş razılaşmanı böyük nailiyyət adlandırıb. Sənədin İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən yekdilliklə təsdiqləndiyini bildirib. Prezident razılaşmada İranın təslim olmasını nəzərdə tutan müddəanın olmadığını deyib. Bununla yanaşı, Tehranı yenidən hədəfə alacaq hücuma sərt cavab veriləcəyini vurğulayıb. Pezeşkian müharibə və dəniz mühasirəsinin inflyasiya və iqtisadi çətinlikləri artırdığını da etiraf edib. O, qarşıdurmanın davamını istəyənlərin bunun yaratdığı çətinlikləri də qəbul etməli olduqlarını bildirib.

Çin ABŞ-nin Yaxın Şərqdə yeni iqtisadi təzyiq tədbirlərinə qarşı çıxıb. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lin Cien sanksiyaların münaqişənin həllinə kömək etməyəcəyini bildirib. Pekin tərəfləri siyasi və diplomatik vasitələrdən istifadə etməyə çağırıb. Çin birtərəfli ABŞ sanksiyalarına uzun müddətdir qarşı çıxır. Pekin BMT Təhlükəsizlik Şurasının razılığı olmadan tətbiq edilən məhdudiyyətlərin beynəlxalq hüquqi əsasının olmadığını bildirir. Açıqlama ABŞ-nin İrana iqtisadi təzyiqi artırdığı bir vaxtda verilib. Vaşinqton Pekinin Tehranla iqtisadi əlaqələrini azaltmasını istəyir. Çin isə iqtisadi təzyiq əvəzinə danışıqlar və diplomatiyanı müdafiə edir.

İranın müdafiə naziri vəzifəsini icra edən Seyid Məcid İbn ər-Rza ölkəsinin heç vaxt müharibəyə başlamadığını bildirib. O, İranın ərazisinə və təhlükəsizliyinə qarşı hərbi təcavüzə imkan verilməyəcəyini vurğulayıb. İran rəsmisi Tehranda cümə namazından əvvəl çıxış edib. O, son müharibəni ölkəsi üçün “ağır sınaq” adlandırıb. İbn ər-Rzanın sözlərinə görə, İran son qarşıdurmaya əvvəlki 12 günlük müharibə ilə müqayisədə daha güclü daxil olub. O, İranın hərbi və texnoloji imkanlarının təkmilləşdiyini iddia edib. Müdafiə rəsmisi ölkənin hərbi gücünün müharibəyə başlamaq deyil, mümkün hücumların qarşısını almaq məqsədi daşıdığını bildirib. Tehran öz ərazisinə, müstəqilliyinə və təhlükəsizliyinə qarşı hərbi təcavüzə cavab verəcəyini vurğulayıb.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ölkəsinin yeni ABŞ sanksiyalarına qarşı plan hazırlamalı olduğunu bildirib. Onun açıqlaması ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessentin İrana qarşı daha sərt iqtisadi məhdudiyyətlər elan etməsindən sonra səsləndirilib. Qalibaf ABŞ-nin tədbirlərini “qəddar sanksiyalar” adlandırıb. O, İranın iqtisadi təzyiqlərin öhdəsindən gəlmək üçün əvvəlcədən hazırlıq görməli olduğunu deyib. Qalibaf müsəlman ölkələrinin zəngin təbii sərvətlərə və xammal ehtiyatlarına malik olduğunu vurğulayıb. O, İranın sanksiyalar qarşısında iqtisadi dayanıqlığını gücləndirməsinin vacibliyini bildirib. İraqda səfərdə olan Qalibaf Bağdad rəhbərliyini Tehranla əməkdaşlığa çağırıb. Onun açıqlaması ABŞ–İran iqtisadi qarşıdurmasının daha da sərtləşdiyi bir vaxta təsadüf edir.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf İranla İraq arasındakı münasibətlərin gücləndiyini bildirib. O, bu barədə İraqın Kərbəla şəhərində keçirilən mərasimdə çıxış edib. Qalibaf iki ölkə arasında məsafə yaratmaq cəhdlərinin əks nəticə verdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, İran və İraqın münasibətləri tarix, coğrafiya və dini bağlara əsaslanır. Qalibaf Tehran və Bağdadın xarici dövlətlərin onların gələcəyini müəyyənləşdirməsinə qarşı ortaq mövqedə olduğunu bildirib. O, iki ölkənin təhlükəsizlik və sabitliyin gücləndirilməsi istiqamətində əməkdaşlığı artırmaq niyyətində olduğunu qeyd edib. İranlı rəsmi ölkələrin öz siyasi gələcəklərini müstəqil müəyyənləşdirməli olduğunu vurğulayıb. Qalibaf İran və İraqın Qərb paytaxtlarında müəyyən edilən siyasi qərarlardan asılı olmaq istəmədiyini bildirib.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İrana qarşı dəniz mühasirəsinin icrası ilə bağlı yeni məlumat yayıb. ABŞ qüvvələrinin 67 ticarət gəmisinin hərəkət istiqamətini dəyişdirdiyi bildirilir. Üç gəmi hərəkətsiz vəziyyətə gətirilib. Daha iki gəmiyə ABŞ hərbçiləri daxil olub. Tədbirlər İran limanlarına gedən və ya bu limanlardan çıxan gəmilərə qarşı həyata keçirilir. ABŞ dəniz mühasirəsini iyulun ortalarında yenidən tətbiq etməyə başlayıb. Hörmüz boğazında İran və ABŞ-nin qarşılıqlı məhdudlaşdırıcı tədbirləri səbəbindən vəziyyət gərgin olaraq qalır. Vaşinqton iqtisadi təzyiqlə yanaşı, dəniz mühasirəsini də Tehrana qarşı əsas vasitələrdən biri kimi istifadə edir.

Livanın xarici işlər naziri Yusif Racci İran rəsmilərini ölkənin daxili işlərinə qarışmamağa çağırıb. O, Tehranla münasibətlərin müəyyən edilmiş diplomatik qaydalar əsasında qurulmalı olduğunu bildirib. Racinin sözlərinə görə, İranın Livandakı diplomatik nümayəndəliyi ilə normal münasibətlərin bərpası üçün Tehran Livan dövlətinin qərarlarına hörmət etməlidir. Nazir İran rəsmilərinin Livanın daxili məsələlərinə müdaxiləsinin dayandırılmasını tələb edib. O, son nümunə kimi İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibafın açıqlamalarını göstərib. Qalibafın konkret hansı fikirlərinin nəzərdə tutulduğu barədə əlavə məlumat verilməyib. Beyrut ölkənin daxili məsələlərinə dair qərarların yalnız Livan dövlətinin səlahiyyətində olduğunu vurğulayır. Racinin açıqlaması Livan–İran münasibətlərində siyasi fikir ayrılıqlarının davam etdiyini göstərir.

İran ABŞ-nin yeni iqtisadi sanksiya təhdidlərini kəskin şəkildə pisləyib. Tehran bu tədbirləri “qanunsuz və qeyri-insani” adlandırıb. İran Xarici İşlər Nazirliyi Trampın açıqlamasının 1953-cü il avqustun 19-da Məhəmməd Müsəddiq hökumətinin devrilməsinin ildönümü ilə üst-üstə düşdüyünə diqqət çəkib. İran tərəfi bunu ABŞ-nin 73 ildir davam edən düşmən siyasətinin göstəricisi kimi qiymətləndirib. Nazirlik yeni sanksiyaların İran xalqına qarşı iqtisadi təzyiq olduğunu bildirib. Tehran bu siyasətin əvvəllər də tətbiq edildiyini və nəticə vermədiyini iddia edir. Tramp isə İranı iqtisadi baxımdan dəstəkləyən tərəflərə qarşı daha sərt tədbirlər vəd edib. Qarşılıqlı bəyanatlar Tehranla Vaşinqton arasında gərginliyin davam etdiyini göstərir.

İranlı professor Mustafa Xoşçeşm ABŞ-nin Tehrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin nəticə verməyəcəyini düşünür. Onun sözlərinə görə, İran uzun illər ərzində iqtisadi məhdudiyyətlərə uyğunlaşmağı bacarıb. Tehran mühüm məhsulların idxalı üçün alternativ ticarət yollarından istifadə edir. İranın qonşu ölkələrlə iqtisadi əlaqələri də bu baxımdan mühüm rol oynayır. Xoşçeşm hesab edir ki, Trampın iqtisadi təzyiqə üstünlük verməsi neft bazarlarında sabitliyi qorumaq məqsədi daşıyır. O, bunun neft qiymətlərinin yüksəlməsinin qarşısını almağa hesablandığını düşünür. İranlı professor ABŞ-nin payızda yenidən hərbi əməliyyatlara başlaya biləcəyini də iddia edib. Lakin bu ehtimal ekspert proqnozudur və ABŞ tərəfindən belə bir qərar rəsmən açıqlanmayıb.

ABŞ İrana qarşı iqtisadi təzyiq kampaniyasını daha da genişləndirməyə hazırlaşır. Prezident Donald Tramp görünməmiş miqyasda iqtisadi tədbirlər görüləcəyini bildirib. Bununla belə, Vaşinqton hələlik yeni sərəncam açıqlamayıb. ABŞ-nin fevral ayında qəbul etdiyi sərəncam İranla ticarət edən ölkələrə 25 faiz gömrük rüsumu tətbiq etməyə imkan verir. ABŞ Maliyyə Nazirliyi əlavə iqtisadi məhdudiyyətlər də tətbiq edə bilər. Tədbirlər ölkələrlə yanaşı, limanları, hava yolları şirkətlərini, digər müəssisələri və gəmiləri də əhatə edə bilər. Məqsəd İranın beynəlxalq ticarət əlaqələrini daha da məhdudlaşdırmaq ola bilər. Mövcud vəziyyət Vaşinqtonun yeni vasitələr yaratmaqdan daha çox, hazırkı iqtisadi təzyiq mexanizmlərini genişləndirməyə çalışdığını göstərir.