#mədəni irs

Kəlbəcərdə işğal dövründə dağıdılmış qəbiristanlıqlara baxış keçirilib. Tədbirdə Prezidentin xüsusi nümayəndəsi Bəşir Hacıyev və Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Ramin Məmmədov iştirak ediblər. Baxış zamanı qəbiristanlıqların mövcud vəziyyəti qiymətləndirilib və onların bərpası ilə bağlı planlar müzakirə olunub. Tarixi-mədəni irsin qorunması və dövlət reyestrinin aparılmasının vacibliyi vurğulanıb. Səfər çərçivəsində Kəlbəcər sakinləri ilə görüş keçirilib və onların rəy və təklifləri dinlənilib. Qəbiristanlıqların gələcəkdə sistemli şəkildə idarə olunması məsələləri də müzakirə edilib.

BMT-nin Livan üzrə Xüsusi Əlaqələndiricisinin Ofisi İsrailin Cənubi Livandakı dağıntılarından narahatlığını ifadə edib. Qurum bildirib ki, bu əməliyyatlar mülki infrastruktur, mədəni irs və yerli icmaların tarixi yaddaşına ciddi zərər vurur. UNSCOL dağıntıların genişlənməsinin dayandırılmasına çağırıb. Bəyanatda problemlərin diplomatik yollarla həllinin mümkün olduğu vurğulanıb. BMT tərəfləri gərginliyi artıracaq addımlardan çəkinməyə çağırıb. Qurum beynəlxalq hüquqa riayət edilməsinin vacibliyini qeyd edib.

Milli Məclisin deputatı Nigar Arpadarai Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun mənzil-qərargahını ziyarət edib. O, Fondun prezidenti Aktotı Raimkulova ilə görüş keçirərək təşkilatın fəaliyyəti ilə tanış olub. Görüşdə Türk dünyasının mədəni irsinin qorunması və təbliği istiqamətində həyata keçirilən layihələr müzakirə edilib. Tərəflər sentyabr ayında keçiriləcək Bakı İqlim Həftəsində Fondun iştirakını da müzakirə ediblər. Nigar Arpadarai mədəni irs və ekologiya mövzularının bir araya gətirilməsini innovativ yanaşma kimi qiymətləndirib. Həmçinin mədəni irsin davamlı inkişaf, şəhərsalma və ətraf mühitin qorunması ilə əlaqələndirilməsinin əhəmiyyəti vurğulanıb. Görüşdə gələcək əməkdaşlıq imkanları nəzərdən keçirilib. Tərəflər birgə təşəbbüslərin genişləndirilməsində maraqlı olduqlarını bildiriblər.

Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti beynəlxalq mükafat qazanıb. Qurum mədəni irsin rəqəmsallaşdırılması və məlumatlara əsaslanan mühafizə sahəsində əldə etdiyi nəticələrə görə fərqləndirilib. Mükafat Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində keçirilən beynəlxalq müsabiqə çərçivəsində təqdim olunub. Qiymətləndirmə zamanı tarixi abidələrin rəqəmsal qeydiyyatı, vahid məlumat bazalarının yaradılması və yenilikçi idarəetmə üsullarının tətbiqi nəzərə alınıb. Dövlət Xidmətinin altı istiqamət üzrə təqdim etdiyi elektron xidmətlər də yüksək qiymətləndirilib. Vətəndaşların müraciətlərini rəqəmsal qaydada izləyə bilməsi şəffaflığı və xidmət keyfiyyətini artıran amil kimi göstərilib. Mükafat qurumun rəqəmsal inkişaf sahəsində gördüyü işlərin beynəlxalq səviyyədə tanındığını təsdiqləyir. Bu, Dövlət Xidmətinin cari ildə qazandığı növbəti beynəlxalq uğurdur.

İraqın qədim xalq yaradıcılığı nümunələrindən biri hesab edilən "husa" adlanan xalq nəğmələri və coşqulu şüarlar əsrlər boyu qəbilələrin tarixini, kimliyini və mənəvi dəyərlərini yaşadan mühüm mədəni irs kimi qorunub saxlanılıb. İslamdan əvvəlki dövrlərdən günümüzədək davam edən bu ənənə yalnız müxtəlif mərasimlərdə səsləndirilən sözlər toplusu deyil, həm də qəbilələrin keçmişini, qəhrəmanlıq salnaməsini və ictimai yaddaşını gələcək nəsillərə ötürən mühüm vasitə hesab olunur.

Rusiyanın Kiyevə endirdiyi hava zərbəsi bir ailənin illərlə topladığı mədəni irs nümunələrini məhv edib. Mədəniyyət işçisi İrina Plexova minlərlə kitabın, dini əşyaların və ailə yadigarlarının yanaraq məhv olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, Roma Papası Fransisk tərəfindən hədiyyə edilmiş təsbeh də yanğında itib. Hücum nəticəsində paytaxt Kiyevdə azı 30 nəfər həyatını itirib. Ailə Ukraynanın ən böyük kino arxivinin yaxınlığında yaşayırdı. Yanğın nəticəsində mənzil tamamilə yararsız vəziyyətə düşüb. Ailə illərlə topladığı qiymətli irs nümunələrini itirib.

Paris şəhərində Azərbaycan və UNESCO Baş Konfransı arasında əməkdaşlıq müzakirə edilib. Tərəflər mədəniyyətlərarası dialoq və mədəni irsin qorunmasını əsas mövzu kimi müzakirə ediblər. Azərbaycanın UNESCO ilə əməkdaşlığının inkişaf etdiyi qeyd olunub. Gələcək layihələr və çoxtərəfli dialoq diqqət mərkəzində olub. Görüş konstruktiv əməkdaşlıq ruhunda keçib.

Parisdə Azərbaycan mədəniyyət naziri ilə UNESCO Baş direktoru arasında görüş keçirilib. Tərəflər əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanlarını müzakirə ediblər. Mədəni irsin qorunması və mədəniyyətlərarası dialoq əsas mövzulardan olub. Azərbaycan UNESCO ilə tərəfdaşlığa xüsusi önəm verdiyini bildirib. Gələcəkdə birgə layihələrin artırılması razılaşdırılıb. Görüş konstruktiv və əməkdaşlıq ruhunda keçib.

Livanın Mədəniyyət Nazirliyi ölkənin tarixi və mədəni irs obyektlərinə qarşı həyata keçirilən hücumlarla bağlı narahatlığını ifadə edib. Nazirlik xüsusilə Sur şəhərinin dünya mədəni irsinin mühüm hissəsi olduğunu vurğulayaraq bu ərazilərin qorunmasının beynəlxalq məsuliyyət daşıdığını bildirib. Açıqlamada Livanın cənubunda yerləşən və minilliklərə söykənən tarixə malik Sur şəhərinin, eləcə də digər tarixi abidələrin təhlükə altında olduğu qeyd edilib. Nazirlik bəzi hücumlar nəticəsində tarixi obyektlərin zərər gördüyünü bildirərək beynəlxalq təşkilatları vəziyyətə müdaxilə etməyə çağırıb. UNESCO-nun Dünya İrs Siyahısına daxil edilən Sur şəhərinin qorunmasının vacibliyi xüsusi vurğulanıb. Rəsmi Beyrut hesab edir ki, mədəni irsə qarşı yönələn hər hansı təhlükə ümumbəşəri dəyərlərə qarşı təhlükə kimi qiymətləndirilməlidir.

Ankarada Qərbi Azərbaycanın və Qars bölgəsinin milli geyim mədəniyyətinə həsr olunmuş tədbirlər keçirilib. Layihə çərçivəsində elmi konfrans, milli geyim sərgisi və Qərbi Azərbaycan mətbəxindən furşet təqdim olunub. Tədbir zamanı azərbaycanlıların tarixən yaşadıqları torpaqlardan deportasiyalara məruz qalması, maddi və qeyri-maddi mədəni irsin qorunması məsələləri müzakirə olunub. Məqsəd Qərbi Azərbaycanın zəngin mədəni irsini beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq, qorumaq və ümumtürk mədəni irsi ilə bağlı məlumatları yaymaqdır.

İsrailin Cənubi Livana hücumu ölkənin min illik tarixi və mədəniyyət irsinə ciddi ziyan vurub. Atəşkəs olmasına baxmayaraq, İsrail qüvvələri 900 illik Beaufort qalasını ələ keçirərək, şiddətli döyüşlərdən sonra regionda dərin hərbi müdaxiləsini davam etdirib. İsrail qoşunları Litani çayının şimalını keçərək Zahrani çayına doğru irəliləyib. Bu hadisələr Livanın mədəni irsi və tarixi abidələrinin təhlükə altında olduğunu göstərir.