#Betsalel Smotriç

HƏMAS rəsmisi Əbdül Rəhman Şədid fələstinliləri İordan çayının qərb sahilində yeni məskunlaşma layihələrinə qarşı səfərbər olmağa çağırıb. O bildirib ki, israilli məskunlaşanların zorakılığı fələstinliləri torpaqlarından uzaqlaşdıra bilməyəcək. Şədid müqavimət və torpaqlarda qalmağın əsas vasitələr olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, mövcud vəziyyət milli birlik tələb edir. İordan çayının qərb sahilində 500 mindən çox israilli məskunlaşan və təxminən 3 milyon fələstinli yaşayır. İsrail hökuməti bölgədə 34 yeni məskunlaşma məntəqəsinin yaradılması üçün 1,3 milyard şekel vəsait ayırdığını açıqlayıb. İsrail tərəfi HƏMAS rəsmisinin bəyanatına münasibət bildirməyib. Bölgədə məskunlaşma siyasəti ətrafındakı gərginlik davam edir.

İsrailin maliyyə naziri Betsalel Smotriç ölkənin məskunlaşma siyasətində "inqilab"ın başlandığını bəyan edərək bu prosesin yalnız işğal altındakı İordan çayının qərb sahili ilə məhdudlaşmayacağını, Negev və Qaliley bölgələrini də əhatə edəcəyini bildirib.

"Körfəz dövlətləri ABŞ-İran razılaşmasını necə görür?" sualı müasir Yaxın Şərq geosiyasətinin, regional təhlükəsizlik arxitekturasının və qlobal diplomatiyanın ən mərkəzi, ən həssas mövzularından biridir. Amerika Birləşmiş Ştatlarında Donald Tramp administrasiyasının yenidən hakimiyyətə gəlməsindən sonra, Vaşinqton və Tehran arasında diplomatik kanalların gözlənilmədən aktivləşməsi və İsveçrənin Cenevrə şəhərində rəsmiləşdirilməsi nəzərdə tutulan strateji saziş, regiondakı bütün daxili balansları kökündən dəyişdirmişdir. Körfəz Əməkdaşlıq Şurası (KƏŞ) üzvü olan dövlətlər - başda Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər Dövləti, Küveyt, Oman və Bəhreyn olmaqla - bu sürətli de-eskalasiya (gərginliyin azaldılması) prosesini sadəcə kənardan izləmir, həm də bu razılaşmanın öz milli təhlükəsizliklərinə, regional nüfuz dairələrinə və gələcək iqtisadi layihələrinə verəcəyi birbaşa və dolayı təsirləri ən xırda detallarına qədər analiz edirlər.

İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu hökumət üzvlərinin ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Vaşinqtonun İranla əldə etdiyi razılaşma barədə səsləndirdiyi tənqidi fikirlərin onun şəxsi mövqeyini əks etdirmədiyini amerikalı tərəfdaşlara çatdırmağa çalışır. Məlumata görə, Netanyahu son günlər Ağ Evlə münasibətlərdə yaranan gərginliyi azaltmaq üçün bir sıra addımlar atır. Baş nazir israilli nazirlərin sosial şəbəkələrdə paylaşdıqları və ABŞ-İran razılaşmasını, eləcə də Donald Trampı hədəf alan açıqlamalarına münasibət bildirərək, həmin fikirlərin hökumət rəhbərinin rəsmi mövqeyi ilə üst-üstə düşmədiyini izah etməyə çalışıb.

İsrailin ifrat sağçı maliyyə naziri Bezalel Smotriç, ölkədə keçiriləcək seçkilər ərəfəsində növbəti hökumətə işğal altındakı Qərb Sahildə “köçü təşviq etmək” adı altında fələstinlilərə qarşı etnik təmizləmə siyasəti aparmaq çağırışı edib. İsrail mətbuatının yaydığı məlumata görə, Smotriç rəhbərlik etdiyi “Dini Sionizm” partiyasının təşkil etdiyi konfransda çıxış edərək Qərb Sahilin İsrailə ilhaqı məsələsinə toxunub.

İsrailin maliyyə naziri Betsalel Smotriç Baş nazir Benyamin Netanyahunu ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi və Donald Trampın Qəzza planını dəstəkləyən koordinasiya mərkəzini bağlamağa çağırıb. ifrat sağçı nazir Kiryat Qat şəhərində yerləşən Mülki-Hərbi Koordinasiya Mərkəzinin (CMCC) dərhal ləğv edilməsinin vaxtının çatdığını bildirib. Smotriç bu mərkəzdə təmsil olunan Britaniya və Misir kimi ölkələrin İsrailə qarşı düşmən mövqe tutduğunu və ölkənin təhlükəsizliyinə zərbə vurduğunu iddia edərək onların qurumdan kənarlaşdırılmasını tələb edib. Qeyd edək ki, sözügedən mərkəz ötən ilin oktyabrında Trampın Qəzza müharibəsini bitirmək planı çərçivəsində humanitar yardımları və müharibədən sonrakı planlaşdırmanı idarə etmək üçün yaradılıb.

İsrail rəhbərliyinin Qəzza Zolağında əldə edilən atəşkəs anlaşmasının ikinci mərhələsinin icrası üçün xüsusi qrup yaratmaq qərarı verdiyi bildirilib. Təhlükəsizlik Kabinetinin dünən axşam keçirilən iclasının nəticəsi olaraq Qəzzadakı atəşkəsin ikinci mərhələsinin həyata keçirilməsi üçün bir qrupun yaradılması qərara alınıb

Ekstremist baxışları ilə tanınan nazirin açıq şəkildə üzr istəməsi, həm də İsrail hökumətinə və baş nazir Benyamin Netanyahuya ünvanlanmış bir mesaj kimi dəyərləndirilir. ABŞ, İsrail rəsmilərinə region ölkələri ilə münasibətləri gərginləşdirən populist çıxışlardan çəkinmək barədə xəbərdarlıq edir. Vaşinqtonun əsas məqsədi, Trampın “İbrahim sazişləri” layihəsini genişləndirərək daha çox ərəb ölkəsini, xüsusilə Səudiyyə Ərəbistanını bu təşəbbüsə cəlb etməkdir.

İsrailin maliyyə naziri və ifrat sağçı “Dini Sionizm” partiyasının lideri Betsalel Smotriç Qəzzədə atəşkəs və girovların azad edilməsi barədə əldə olunan razılaşmaya qarşı çıxdığını bəyan edib. Bu barədə məlumatı İsrailin “Ynet” xəbər portalı yayıb. Nazir bildirib ki, razılaşma HƏMAS-ın tam məhv edilməsinə mane olur və bu səbəbdən onun partiyası hökumət müzakirəsində sənədin lehinə səs verməyəcək.

İsrail Maliyyə Naziri Batseliel Smotriç, Qəzza Zolağının tam işğal və ilhaq edilməsini müdafiə edir. O, 7 oktyabr 2023-dən bəri İsrailin hücumlarında 65 mindən çox Fələstinlinin həyatını itirdiyi Qəzza’da zəngin bir daşınmaz əmlak qəniməti olduğunu və bu qəniməti amerikalılarla paylaşacaqlarını bildirib. İsrail dövlət televiziya kanalı KAN-ın məlumatına görə, Smotriç, Əmlak Mərkəzi Şəhər Yenidənqurma Zirvəsində Qəzza Zolağında qanunsuz məskunlaşmanın olub-olmayacağı sualına cavab verib.

Smotriçin planına görə, İsrail hər həftə Qəzzanın bir hissəsini ilhaq etməli, dörd həftə ərzində zolağın böyük hissəsini tam nəzarət altına almalıdır. Bu müddətdə fələstinlilərin cənuba köçürülməsi, şimal və mərkəzi bölgələrin isə mühasirəyə alınaraq qalan HƏMAS döyüşçülərinin təslim olmağa məcbur edilməsi nəzərdə tutulur. Nazir bildirib ki, bu proses 3-4 ay ərzində başa çata bilər.