ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio ABŞ və İran arasında texniki danışıqların 29 və ya 30 iyunda İsveçrədə keçirilə biləcəyini bildirib. O, danışıqların gələn həftə bərpa olunacağını ehtimal etdiyini deyib. Görüşlərin məqsədi tərəflər arasında razılaşmanın texniki detallarının müzakirəsidir. İsveçrə formatı yenidən gündəmə gəlib.
#Beynəlxalq münasibətlər
Sergey Lavrov ərəb ölkələrinin İran əleyhinə birləşməsinin “səhv olacağını” bildirib. O, belə ideyaların hazırda gündəmdə olmadığını qeyd edib. Rusiya və İranın bir çox sahədə əməkdaşlıq etdiyi vurğulanıb. Açıqlama Moskvada keçirilən dəyirmi masada verilib.
Donald Tramp Hörmüz boğazında blokadanın olmayacağını və İranın nüvə yoxlamalarına razılaşdığını iddia edib. O, vəsaitlərin ABŞ nəzarətində xüsusi hesablarda saxlanılacağını bildirib. Tramp bu pulların yalnız ərzaq və dərman üçün istifadə olunacağını deyib. İranla danışıqların bu şərtlərlə davam edəcəyi qeyd olunub.
İran Xarici İşlər Nazirliyi Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi ilə əməkdaşlığın davam etdiriləcəyini açıqlayıb. Rəsmi İsmayıl Bəqai əlaqələrin mövcud prosedurlara uyğun aparılacağını bildirib. O, prosesin parlament və Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının qərarları əsasında tənzimləndiyini qeyd edib. Tehran nüvə fəaliyyəti üzrə öhdəliklərə sadiq olduğunu vurğulayır. Əməkdaşlığın beynəlxalq qaydalara uyğun davam edəcəyi bildirilir.
ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranla aparılan danışıqlarda yekun razılaşma üçün “çox yaxşı baza” formalaşdığını bildirib. O, əldə olunan irəliləyişi müsbət qiymətləndirib. Vens diplomatik prosesin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Danışıqlar İsveçrənin Bürqenştok şəhərində aparılıb. Tərəflər arasında yekun saziş üçün əsasın hazırlandığı bildirilir. Prosesin növbəti mərhələsində texniki işlər davam edəcək. Diplomatik müzakirələr diqqətlə izlənilir.
ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vens İranla aparılan danışıqlarda “yaxşı irəliləyiş” əldə olunduğunu bildirib. O, müzakirələrin müsbət atmosferdə keçdiyini qeyd edib. Vens diplomatik kanalların açıq saxlanılmasının vacibliyini vurğulayıb. Danışıqların əsas mərhələsinin başa çatdığı bildirilir. Lakin texniki səviyyədə işlərin davam edəcəyi gözlənilir. ABŞ tərəfi yaxın günlərdə əlavə açıqlama verə bilər. Prosesin nəticələri regionda diqqətlə izlənir. Diplomatik gərginlik fonunda müzakirələr davam edir.
ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens İsveçrəyə səfər etməyi planlaşdırdığını açıqlayıb. O bildirib ki, səfər yaxın günlərdə baş tuta bilər. Vens diplomatik protokol və koordinasiya məsələlərinin prosesə təsir etdiyini qeyd edib. Hazırda İsveçrədə ABŞ və İran arasında diplomatik təmaslar davam edir. Son günlər danışıqlarla bağlı müxtəlif müzakirələr aparılır. İran nümayəndələrinin iştirakı məsələsi də diqqət mərkəzindədir. Ekspertlər Vensin səfərini mühüm siyasi addım kimi qiymətləndirirlər. Danışıqların gələcək taleyi maraqla izlənilir.
Müctəba Xamenei ABŞ ilə mümkün birbaşa danışıqlara münasibət bildirib. O, danışıqların İranın mövqeyini qəbul etmək anlamına gəlmədiyini deyib. İranın milli maraqlarının qorunacağı vurğulanıb. Tehran danışıqlarda prinsipial mövqe saxlayır. ABŞ ilə münasibətlər ehtiyatlı şəkildə davam etdirilir. İran geri addım atmayacağını bildirir. Siyasi ritorika sərt olaraq qalır. Diplomatik proses davam edir.
İranın ali dini lideri Xamenei razılaşma ilə bağlı fərqli mövqeyinin olduğunu bildirib. O, prezidentin verdiyi öhdəlikdən sonra razılaşmaya icazə verdiyini deyib. Xamenei İranın milli maraqlarının qorunmasını əsas şərt kimi göstərib. ABŞ tərəfinin “tamahkarlıq” etməməsi vurğulanıb. Əks halda razılaşmanın qəbul olunmayacağı bildirilib. Razılaşmanın şərtlərə bağlı olduğu qeyd olunub. Bu bəyanat İranın mövqeyini sərtləşdirir. Diplomatik proses hələ də davam edir.
İran və ABŞ arasında əsas fikir ayrılıqları hələ də qalır. Nüvə proqramı və uran ehtiyatları əsas müzakirə mövzularıdır. Sanksiyaların gələcəyi də həll olunmamış məsələlər sırasındadır. İsveçrədə planlanan prosesdə gecikmə ehtimalı var. Danışıqların növbəti mərhələyə keçəcəyi bildirilir. Tərəflər arasında etimadsızlıq davam edir. Tehran tərəfi ehtiyatlı mövqe tutur. Razılaşma bütün problemləri həll etməyib.
İsveçrədə Burgenstok kurortunun yerləşməsi danışıqlarda media nəzarətini gücləndirir. Məkanın dağlıq ərazidə olması təhlükəsizliyi artırır. Eyni zamanda media girişini məhdudlaşdırmağa imkan verir. Jurnalistlər əvvəlki diplomatik görüşlərlə müqayisə aparıblar. 2013-cü ildə İran danışıqları Cenevrə mərkəzində keçirilmişdi. O vaxt media iştirakçılara daha yaxın ola bilirdi. Hazırkı şəraitdə isə məlumat əldə etmək daha çətindir. Diplomatik proses daha qapalı şəkildə aparılır.
Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərifin İsveçrə səfəri təxirə salınıb. Səfər ABŞ–İran memorandumu ilə bağlı mərasim üçün planlaşdırılmışdı. Rəsmi açıqlamaya görə, sənəd artıq elektron imzalanıb. Razılaşmanın qüvvəyə mindiyi və icra olunduğu bildirilib. Pakistan prosesin texniki mərhələlərini dəstəkləyəcəyini açıqlayıb. Səfərin təxirə salınması diplomatik dəyişiklik kimi təqdim olunub. Mövzu razılaşmanın icra mərhələsi fonunda gündəmdədir. Regionda diplomatik proseslər davam edir.