#Beynəlxalq münasibətlər

İran Xarici İşlər Nazirliyi aralıq razılaşmanın Tramp və Məsud Pezeşkiyan tərəfindən imzalana biləcəyini bildirib. Bu ideyanın hələlik nəzərdən keçirildiyi qeyd olunub. İran tərəfi rəsmi imzalanma mərasiminə qatılacağını təsdiqləyib. Sənədin İsveçrədə imzalanması planlaşdırılır. Daha əvvəl ABŞ və İran nümayəndə heyətləri barədə məlumat verilmişdi. İran parlament sədri Qalibafın prosesdə rol alacağı bildirilir. Diplomatik danışıqların davam etdiyi vurğulanır. Mövzu beynəlxalq gündəmdə qalır.

Donald Tramp Rusiya və Çinin İran müharibəsi zamanı “neytral” mövqe tutduğunu bildirib. O, Si Cinpin və Vladimir Putinə təşəkkür edib. Tramp Çinin böhranın həllinə müəyyən dəstək verdiyini qeyd edib. ABŞ Prezidenti bu mövqenin gərginliyi azaltdığını vurğulayıb. Eyni zamanda Hörmüz boğazı ilə bağlı beynəlxalq hərbi təşəbbüslərə münasibət bildirib. Tramp ABŞ-ın belə yardımlara ehtiyac duymadığını deyib. O, bəzi ölkələrin yalnız sonradan prosesə qoşulmaq istədiyini bildirib. Mövzu Yaxın Şərqdə diplomatik gərginlik fonunda gündəmdə qalır.

Donald Tramp İranın Minab şəhərində qızlar məktəbinə hücumla bağlı açıqlama verib. O, hadisənin qəsdən edilmədiyini bildirib. Tramp məsələni hazırda araşdırmada olduğunu qeyd edib. ABŞ Prezidenti bu barədə sualın verilməsini qeyri-adi adlandırıb. O, müharibədə səhvlərin baş verə biləcəyini deyib. Tramp qarşı tərəfin hərbi itkilərinə də diqqət çəkib. O, müharibəni sərt və xaotik proses kimi xarakterizə edib. Açıqlama beynəlxalq reaksiyaların fonunda verilib.

Donald Tramp İsrail rəhbərliyinin ABŞ–İran razılaşmasından məmnun ola biləcəyini bildirib. O, sənədin İsrail hökumətinə göndərildiyini qeyd edib. Tramp Netanyahu ilə bu mövzuda danışdığını deyib. ABŞ Prezidenti İranın nüvə silahı əldə etməsinin İsrail üçün əsas təhlükə olduğunu vurğulayıb. O, razılaşmanın bu riski azaltdığını bildirib. Tramp İsrailin əsas istəyinin məhz bu olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, buna görə İsrail razılaşmanı müsbət qarşılayır. Mövzu beynəlxalq diplomatik gündəmdə qalır.

Donald Tramp ABŞ-ın İranın bərpasına sərmayə qoymayacağını bildirib. O, bəzi ölkələrin bu prosesə kömək edə biləcəyini deyib. Tramp İranın yenidən qurulması üçün beynəlxalq dəstəyin vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, müharibə ölkəyə böyük iqtisadi zərər vurub. O, bu zərərin təxminən 2 trilyon dollar olduğunu iddia edib. Tramp region ölkələrinin yardım edə biləcəyini qeyd edib. ABŞ Prezidenti Vaşinqtonun maliyyə iştirakı olmayacağını təkrarlayıb. Açıqlama İran–ABŞ münasibətləri fonunda diqqət çəkib.

Donald Tramp ABŞ–İran memorandumu ilə bağlı açıqlama verib. O, razılaşmanın ABŞ müttəfiqləri tərəfindən müsbət qarşılandığını bildirib. Tramp G7 ölkələri daxil olmaqla bir çox liderlərlə bu mövzunu müzakirə etdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, bütün tərəflər razılaşmadan məmnundurlar. ABŞ Prezidenti heç bir ölkənin bombardmanların davamını tələb etmədiyini qeyd edib. O, bu yanaşmanı tənqid edib. Tramp razılaşmanın beynəlxalq dəstək qazandığını vurğulayıb. Mövzu G7 sammiti çərçivəsində diqqət mərkəzində qalır.

İran və Çin xarici işlər nazirləri ABŞ–İran aralıq razılaşmasını telefonla müzakirə ediblər. Abbas Əraqçi danışıqlara dəstəyə görə Çinə təşəkkür edib. Van Yi razılaşmanı müsbət qiymətləndirib və İranın diplomatik yanaşmasını alqışlayıb. Çin sənədin icrasına dəstək verməyə hazır olduğunu bildirib. Tərəflər regional əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıblar. BMT Təhlükəsizlik Şurasının roluna diqqət çəkilib. Razılaşmanın beynəlxalq səviyyədə dəstəklənməsi çağırışı edilib. Dialoq diplomatik prosesin davam etdiyini göstərir.

Donald Tramp və Narendra Modi G7 sammiti çərçivəsində görüş keçiriblər. Görüşün əsas mövzusu İranla bağlı razılaşma olub. Tərəflər regional təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə ediblər. Yaxın Şərqdəki vəziyyət də gündəmdə olub. İran razılaşmasının gələcək təsirləri nəzərdən keçirilib. ABŞ və Hindistan liderləri diplomatik əməkdaşlıq barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Görüşlə bağlı əlavə detalları hələ açıqlanmayıb. Sammit çərçivəsində diplomatik koordinasiya diqqət mərkəzində qalıb.

ABŞ–İran sazişinin rəsmi imzalanmasının İsveçrənin Burgenstok kurortunda keçiriləcəyi açıqlanıb. Məkan tərəflər və vasitəçilər tərəfindən seçilib. İsveçrə bu prosesi diplomatik neytrallıq çərçivəsində dəstəkləyir. Burgenstok beynəlxalq danışıqlar üçün tanınmış məkandır. Razılaşma regional gərginliyin azaldılması baxımından əhəmiyyətli sayılır.

Çin Xarici İşlər Nazirliyi İran və ABŞ ilə “özünəməxsus şəkildə” əlaqə qurduğunu bildirib. Pekin hər iki tərəflə dialoqun davam etdirilməsinə çalışdığını qeyd edib. Çin gərginliyin azaldılmasını əsas məqsəd kimi göstərib. Pakistanla əməkdaşlığın da bu prosesə dəstək olduğu vurğulanıb. Rəsmi Pekin vasitəçiliyi əsasən diplomatik kanallarla həyata keçirdiyini bildirib. Mövzu regional diplomatiyada Çinin rolunu ön plana çıxarır.

Donald Tramp İranın basdırıldığı deyilən zənginləşdirilmiş uranla bağlı planların mövcud olduğunu bildirib. O, prosesdə tələsməyə ehtiyac olmadığını qeyd edib. Tramp uranın ələ keçirilməsinin deyil, məhv edilməsinin məqsəd olduğunu deyib. ABŞ lideri ölkəsinin kifayət qədər ehtiyatlara malik olduğunu vurğulayıb. Məqsədin təhlükəli materialın tam zərərsizləşdirilməsi olduğu bildirilib. Tramp bu məsələdə vaxtın deyil, nəticənin vacib olduğunu qeyd edib. Açıqlama nüvə təhlükəsizliyi kontekstində diqqət çəkib.

Donald Tramp İranla əldə olunan razılaşmanın Konqresə göndərilə biləcəyini bildirib. O, əvvəlcə bu barədə düşünmədiyini, lakin ideyaya qarşı olmadığını qeyd edib. Tramp sənədin Konqresdə müzakirəsinin mümkün olduğunu vurğulayıb. ABŞ Prezidenti razılaşmanı mühüm sənəd adlandırıb. Onun sözlərinə görə, etirazın olmayacağını düşünür. Bu açıqlama ABŞ daxilində siyasi proseslər kontekstində diqqət çəkir. Razılaşmanın gələcək taleyi müzakirə mövzusudur.