İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu ABŞ-nin İranın cənubuna endirdiyi zərbələrə cavab olaraq Bəhreyn və Küveytdə 85-ə yaxın hədəfi vurduğunu açıqlayıb. Məlumata görə, hədəflər arasında ABŞ-nin Beşinci Donanması və Küveytdəki Əli əs-Salem hərbi bazası da yer alıb. İranın hərbi rəhbərliyi hücumlara qarşı sərt cavab veriləcəyini bəyan edib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın son açıqlamaları Tehranda ciddi narazılıq doğurub. İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf və Prezident Məsud Pezeşkian Vaşinqtonun mövqeyini kəskin tənqid ediblər. İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ hücumlarını anlaşma sənədinin pozulması kimi qiymətləndirib. Tehran həmçinin Hörmüz boğazının idarə olunması məsələsində öz mövqeyini qoruyacağını bildirib. ABŞ-nin İran neftinə dair güzəşti dayandırması isə gərginliyi daha da artırıb.

NATO liderləri Ankarada keçirilən Zirvə Toplantısının yekun bəyanatında İrandan Hörmüz boğazında gəmiçilik azadlığına hörmət etməyi tələb ediblər. Alyans hərbi imkanlarını, o cümlədən hava və raketdən müdafiə sistemlərini inkişaf etdirmək barədə razılığa gəlib. Üzv ölkələr müdafiə xərclərini artırmaq və hərbi-sənaye potensialını genişləndirmək öhdəliyini təsdiqləyiblər. Bəyanatda İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verilməməli olduğu da vurğulanıb. Zirvə Toplantısı ABŞ və İran arasında gərginliyin artdığı bir şəraitdə keçirilib. Donald Tramp sammit çərçivəsində İranla bağlı müvəqqəti atəşkəs razılaşmasının bitdiyini açıqlayıb. NATO-nun yekun bəyanatı alyansın təhlükəsizlik gündəliyində Hörmüz boğazının xüsusi yer tutduğunu göstərir.

İranın cənubundakı Sirik limanına endirilən hərbi zərbə nəticəsində 4 nəfər yaralanıb. İranın rəsmi xəbər agentliyinin məlumatına görə, hücum limanın dəniz infrastrukturuna ciddi ziyan vurub. Zərbələr iki dalğa şəklində həyata keçirilib və əsas üzən körpülərdən biri ağır zədələnib. Yerli kommersiya gəmiləri və yaxınlıqdakı rabitə qüllələri də hədəfə alınıb. Yaralılardan birinin vəziyyəti ağırdır və o, Minab şəhərində xəstəxanaya yerləşdirilib. Hadisə Hörmüz boğazı ətrafında artan hərbi gərginlik fonunda baş verib. Qonşu Cask və Tiab limanlarının isə gücləndirilmiş təhlükəsizlik rejimində fəaliyyətini davam etdirdiyi bildirilir.

Avstraliya Milli Universitetinin müəllimi Aləm Saleh NATO-nun Hörmüz boğazında ABŞ-la birgə hərbi əməliyyata qoşulmasının real olmadığını bildirib. Onun fikrincə, bunun üçün alyansın fəaliyyət prinsipləri tamamilə dəyişməlidir. Təhlilçi qeyd edib ki, NATO müdafiə xarakterli təşkilatdır və qlobal hücum əməliyyatları üçün yaradılmayıb. O, Donald Trampın müttəfiqləri bu məsələdə dəstəyə razı sala bilmədiyini də vurğulayıb. Aləm Saleh İranın müharibəni öz mövcudluğuna yönəlmiş təhlükə kimi qiymətləndirdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, alyansın qlobal hücum missiyalarına keçməsi hazırkı şəraitdə mümkün görünmür. Bu qiymətləndirmə NATO-nun gələcək rolu ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

Beynəlxalq Dəniz Təşkilatının Baş katibi Arsenio Dominqes Hörmüz boğazındakı hücumlardan sonra təmkinə çağırış edib. Onun sözlərinə görə, hazırda Körfəzdə yüzlərlə gəmidə təxminən 6 min dənizçi təhlükəsiz şəkildə bölgəni tərk edə bilmir. Dominqes son iki gündə baş verən hücumların günahsız dənizçilərin həyatını təhlükə altına qoyduğunu bildirib. O, gəmi sahiblərini və operatorları ekipajların təhlükəsizliyi təmin olunana qədər bu marşrutdan istifadə etməməyə çağırıb. Baş katib hadisələrin dənizçilər arasında qorxu və psixoloji gərginliyi artırdığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, dənizçilərin təhlükəsizliyi bütün tərəflər üçün əsas prioritet olmalıdır. Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı bölgədə gərginliyin azaldılmasını vacib hesab edir.

Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas İranın Bəhreyn, Küveyt və Hörmüz boğazı yaxınlığında gəmilərə qarşı hücumlarını pisləyib. O bildirib ki, bu addımlar əldə olunmuş razılaşmanı pozur və enerji tədarükünün bərpasını təhlükə altına salır. Kallas gələn bazar ertəsi Avropa İttifaqı ilə Körfəz ölkələrinin xarici işlər nazirlərinin görüş keçirəcəyini açıqlayıb. Görüşdə Hörmüz boğazı və Qırmızı dənizdə gəmiçilik azadlığının qorunması əsas müzakirə mövzularından olacaq. Avropa İttifaqı regionda gərginliyin azaldılması və beynəlxalq dəniz yollarının təhlükəsizliyinin təmin edilməsini vacib hesab edir. Enerji daşımalarının davamlılığı da əsas gündəm məsələlərindən biridir. Görüşün regional təhlükəsizlik baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığı bildirilir.

İranın Fars xəbər agentliyi Hindistana məxsus neft tankerinin Hörmüz boğazında Oman marşrutundan geri qaytarıldığını iddia edib. Məlumata görə, Oman sahilləri boyunca yaradılan müvəqqəti dəhliz Körfəzdə qalan gəmilərin təhlükəsiz hərəkəti üçün nəzərdə tutulub. İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu isə həmin marşrutdan istifadə etmək istəyən gəmiləri radio vasitəsilə xəbərdar edərək İranın müəyyən etdiyi dəhlizə yönləndirir. Agentlik bildirir ki, bu gün səhər Hörmüz boğazından keçən bütün gəmilər İranın təsdiqlədiyi marşrutla hərəkət edib. Hörmüz boğazında vəziyyət regionun təhlükəsizliyi və beynəlxalq gəmiçilik baxımından diqqətlə izlənilir. Boğaz dünya enerji tədarükü üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədə artan gərginlik beynəlxalq dəniz daşımalarına təsir göstərə bilər.

Səudiyyə Ərəbistanına məxsus Wadiyan neft tankeri Hörmüz boğazında baş vermiş insidentdən zərər görmədən çıxıb. Bahri şirkəti gəminin heyətinin təhlükəsiz olduğunu, yükün qorunduğunu və tankerin istismara yararlı vəziyyətdə qaldığını açıqlayıb. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı insidentdən sonra İranın 80-dən çox hərbi hədəfinə zərbələr endirdiyini bildirib. Məlumata görə, əməliyyat zamanı İranın hava hücumundan müdafiə sistemləri və sahil hərbi infrastrukturu da hədəfə alınıb. ABŞ bu addımın beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədi daşıdığını vurğulayıb. Bahri aidiyyəti qurumlarla əlaqəni davam etdirdiyini və vəziyyəti yaxından izlədiyini bildirib. Hadisə nəticəsində tanker heyəti arasında xəsarət alan olmayıb.

Dohada yerləşən Ali Təhsil İnstitutunun professoru Mühənnəd Səllum İranın Hörmüz boğazında yeni vəziyyət formalaşdırmağa çalışdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran boğazdan keçən gəmilər üzərində daha geniş nəzarət qurmaq və keçidlərə görə ödəniş tətbiq etmək istəyir. Təhlilçi qeyd edib ki, Oman bu təşəbbüsə qoşulmağa hazır görünmür. O hesab edir ki, ABŞ isə İrana qarşı iqtisadi təzyiqi artırmaqla Hörmüz boğazındakı vəziyyətə təsir göstərməyə çalışır. Mühənnəd Səllumun fikrincə, Vaşinqton gəmiçiliyin məhdudlaşdırılması davam edərsə, İranın enerji infrastrukturuna daha ciddi zərbələr endirə bilər. O, İranın uzun müddət neft ehtiyatlarını saxlaya bilməyəcəyini də vurğulayıb. Təhlilçi bu qarşıdurmanın bölgədə gərginliyi daha da artıra biləcəyini bildirib.

İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik Komitəsinin sədri İbrahim Əzizi ABŞ-ı Hörmüz boğazında “yeni İran reallığını” tanımağa çağırıb. O, bu açıqlamanı İnqilab Keşikçiləri Korpusunun bölgədə ABŞ-a məxsus 85 hərbi obyektə zərbələr endirdiyini bildirməsindən sonra verib. İran dövlət mediasına görə, zərbələr ABŞ-ın hərbi addımlarına ilkin cavab kimi təqdim olunub. Əzizi sosial şəbəkədə paylaşım edərək Vaşinqtonun başqa yolu olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ Hörmüz boğazında yaranmış yeni vəziyyəti qəbul etməlidir. Açıqlama regionda təhlükəsizlik risklərinin artdığı bir dövrə təsadüf edir. Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik enerji daşımaları və regional sabitlik baxımından diqqətlə izlənilir.

NATO-nun baş katibi Mark Rutte ABŞ-ın İrana endirdiyi son hava zərbələrinin "tamamilə zəruri" olduğunu bildirib. Ankarada keçirilən NATO Dövlət və Hökumət Başçılarının Zirvə toplantısından əvvəl jurnalistlərə açıqlama verən Rutte deyib ki, əgər atəşkəs qüvvədə olduğu halda İran onu pozursa, ABŞ-ın buna qətiyyətli şəkildə cavab verməsi vacibdir.

İran ABŞ-ın ölkənin cənubuna endirdiyi zərbələrə cavab olaraq Bəhreyn və Küveytdə yerləşən ABŞ-a məxsus 85 hərbi obyektə raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə zərbələr endirdiyini bəyan edib. Bu barədə İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu məlumat yayıb. Bəyanatda bildirilib ki, ABŞ gecə saatlarında Hörmüzqan və Məhşəhr sahillərində yerləşən bəzi hərbi bazalara və mülki obyektlərə hava zərbələri endirməklə atəşkəsi və tərəflər arasında əldə olunmuş razılaşmanı pozub.