#Kazim Qəribabadi

İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ABŞ-nin xarici siyasətini və sanksiya təhdidlərini kəskin tənqid edərək, Vaşinqtonun məğlubiyyət fonunda müttəfiqlərindən kömək diləndiyini bildirib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrana kömək edən və ya onunla ticarət əlaqələri quran hər bir ölkəyə qarşı "iqtisadi D-Day" (həlledici hücum günü) tətbiq olunacağı ilə bağlı təhdidlərindən sonra Qəribabadi "X" sosial şəbəkəsində paylaşım edib

İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi regional təhlükəsizlik məsələlərinin xarici müdaxilə olmadan, yalnız region ölkələri tərəfindən həll edilməli olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, Körfəz ölkələri ilə təhlükəsizlik dialoqunun bərpası üçün münasib şərait yaranıb. Qəribabadi həmçinin bəzi qonşu ölkələrin ərazisindən həyata keçirildiyini iddia etdiyi hücumlarla bağlı sənədlərin BMT Təhlükəsizlik Şurasına təqdim edildiyini açıqlayıb.

İran və Oman Hörmüz boğazında gəmi hərəkətini tənzimləyəcək yeni razılaşmanın yekunlaşdırılmasına yaxındırlar. Reuters-in məlumatına görə, yeni model Tehranın boğaz üzərində nəzarət imkanlarını artıracaq. Kazım Qəribabadi bildirib ki, ABŞ-nin iyunda imzalanmış memorandum üzrə öhdəliklərinə qayıtması boğazın açılması üçün əsas şərtlərdən biridir. O əlavə edib ki, kommersiya gəmilərinin yeni marşrut üzrə əsasən İranın ərazi sularından keçməsi planlaşdırılır. Eyni zamanda, beynəlxalq gəmiçilik təşkilatları mümkün keçid rüsumlarına qarşı BMT-yə müraciət ediblər.

İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ABŞ-ni öhdəliklərini pozmaqda ittiham edib və Vaşinqtona etimadın olmadığını bildirib. O qeyd edib ki, ABŞ-nin Anlaşma Memorandumu üzrə öhdəliklərinə qayıtması Hörmüz boğazının yenidən açılması üçün zəruri şərtdir, lakin bu, təkbaşına kifayət etmir. Tehran hesab edir ki, ABŞ-nin əvvəlki öhdəlik pozuntuları ilə bağlı məsələlər də həll olunmalıdır.

İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi bildirib ki, Tehran və Maskat Hörmüz boğazında gəmiçiliyin idarə olunması üçün yeni model hazırlayırlar. Plana əsasən, yeni marşrutun böyük hissəsi İranın, qalan hissəsi isə Omanın ərazi sularından keçəcək. Mövcud müvəqqəti şimal və cənub marşrutlarının bağlanması nəzərdə tutulur. Yeni dəhlizin ilkin mərhələdə 2–4 ay və ya daha uzun müddət istifadəsi planlaşdırılır.

İran ABŞ ilə birbaşa danışıqlar aparmaq niyyətində olmadığını açıqlayıb. Kazım Qəribabadi Oman vasitəçiliyi ilə təmasların davam etdiyini bildirib. O, Vaşinqtonun hərbi əməliyyatlarla danışıqları növbələşdirməsini tənqid edib. İran rəsmisi ABŞ-nin münaqişənin dayandırılması üçün mesaj göndərdiyini iddia edib. Qəribabadi Hörmüz boğazında yeni cənub marşrutunu tanımayacaqlarını da bəyan edib. O, minaların təmizlənməsinin yalnız İranın səlahiyyətində olduğunu vurğulayıb. ABŞ bu açıqlamalara hələlik cavab verməyib.

İran Hörmüz boğazı ilə bağlı sərt bəyanat verib. Xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi suverenliyi qorumaq üçün bütün variantların nəzərdən keçirildiyini bildirib. O, hərbi əməliyyatların yenidən başlaya biləcəyini də istisna etməyib. İran rəsmisi Oman sahillərinə yaxın yeni gəmiçilik zolağına etiraz edib. Qəribabadi Avropa gəmiləri ilə bağlı da sərt xəbərdarlıq səsləndirib. Avropa tərəfi hələlik bu açıqlamaya cavab verməyib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-ın qarşılıqlı anlaşma memorandumunun bütün müddəalarını pozduğunu iddia edib. O, Vaşinqtonu Hörmüz boğazında gəmiləri İranın müəyyən etdiyi keçid xəttindən kənar “paralel marşrut”a yönəltməkdə günahlandırıb. Bəqayi bu addımın memorandumun şərtlərinə zidd olduğunu bildirib. İran rəsmisi ölkəsinin müharibəyə başlamaq niyyətində olmadığını söyləyib. Onun sözlərinə görə, Tehran yalnız özünü müdafiə edir. İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi daha əvvəl ölkəsinin memorandum üzrə öhdəliklərini dayandırdığını açıqlamışdı. Tehran bu qərarı ABŞ-ın davam edən hücumları ilə əsaslandırıb. ABŞ tərəfi son ittihamlara hələlik ayrıca cavab verməyib.

İran İslamabad Anlaşma Memorandumu üzrə öhdəliklərinin icrasını dayandırdığını açıqlayıb. Qərarı xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi elan edib. O, ABŞ-ı memorandum çərçivəsindəki öhdəlikləri pozmaqda ittiham edib. İran rəsmisinin sözlərinə görə, ABŞ hücumları davam etdiyi üçün Tehran da sazişin icrasını dayandırıb. Qəribabadi İranın hazırda ölkənin müdafiəsi ilə məşğul olduğunu bildirib. Memorandumun nə vaxta qədər dayandırılacağı açıqlanmayıb. Sənədin yenidən icrasına başlanılması üçün tələb olunan şərtlər də məlum deyil. ABŞ tərəfi İranın qərarına hələlik münasibət bildirməyib.

Qəribabadi həmçinin əlavə edib ki, İslam İnqilabının Ali Liderinə, hərbi və ya mülki rəsmilərə qarşı hər hansı mümkün sui-qəsd cəhdi baş verəcəyi təqdirdə sistem tərəfindən qətiyyətli və qarşı tərəfdə ciddi peşmançılıq doğuracaq bir cavabın verilməsini təmin edən operativ qətnamə qəbul edilməlidir. O, bu mühüm qətnamənin Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası (AMTŞ) və ya ölkə Parlamenti tərəfindən təcili olaraq təsdiqlənməsinin vacibliyini diqqətə çatdırıb.

İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi Donald Trampın son bəyanatlarını sərt tənqid edib. O bildirib ki, ABŞ Prezidentinin İrana qarşı səsləndirdiyi təhdidlər Vaşinqtonun Tehran siyasətinin uğursuzluğunu göstərir. Qəribabadi zor tətbiqi, sanksiyalar və təhdidlərə əsaslanan siyasətin nəticə vermədiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, bu cür açıqlamalar güc nümayişi deyil, uğursuz siyasətin etirafıdır. İran rəsmisi həmçinin Trampa onun başa düşdüyü dillə cavab verilməsinin vacibliyini bildirib. O hesab edir ki, ABŞ Prezidenti daha çox güc dilini anlayır. Açıqlama Vaşinqton və Tehran arasında gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə səsləndirilib.

İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi Dohada Qətər və Pakistan rəsmiləri ilə keçirilən görüşlərin başa çatdığını bildirib. Görüşlər ABŞ ilə İran arasında imzalanmış anlaşma memorandumunun icrası çərçivəsində aparılıb. Müzakirələrin əsas məqsədi memorandumun müddəalarının həyata keçirilməsi ilə bağlı məsələləri dəyərləndirmək olub. Görüşlərin nəticələri barədə hələlik ətraflı məlumat açıqlanmayıb. Qətər və Pakistan bu prosesdə vasitəçi rolunda çıxış edir. Tehran danışıqların texniki xarakter daşıdığını vurğulayır. Əlavə açıqlamaların daha sonra veriləcəyi bildirilir.