#Kazim Qəribabadi

İran ABŞ ilə imzalanmış anlaşma memorandumunun icrasına nəzarət məqsədilə xüsusi əlaqə kanalının yaradılacağını açıqlayıb. İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadinin sözlərinə görə, bu mexanizm memorandumun mümkün pozuntularının müzakirəsinə imkan verəcək. O, açıqlamanı Qətər vasitəçiləri ilə keçirilən görüşdən sonra verib. Qəribabadi bildirib ki, İranın dondurulmuş 6 milyard dollarlıq vəsaitinin bir hissəsi ölkənin ehtiyac duyduğu malların alınmasına sərf olunacaq. Məlumat İranın rəsmi IRNA agentliyi tərəfindən yayılıb. Danışıqlar ABŞ və İran arasında əldə olunmuş memorandumun icrası çərçivəsində davam edir. Tərəflər öhdəliklərin yerinə yetirilməsi mexanizmlərini müzakirə edirlər.

İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi Dohada İran və ABŞ nümayəndə heyətləri arasında görüş keçirildiyi barədə məlumatları təkzib edib. O bildirib ki, İran nümayəndə heyəti yalnız Qətər və Pakistan nümayəndələri ilə üçtərəfli formatda danışıqlar aparıb. Qəribabadinin sözlərinə görə, müzakirələr ABŞ ilə imzalanmış anlaşma memorandumunun icrasına həsr olunub. Danışıqlarda əsas mövzular Livanla bağlı öhdəliklər və İranın dondurulmuş maliyyə vəsaitlərinin azad edilməsi olub. Məlumat yarı rəsmi Mehr agentliyi tərəfindən yayılıb. İran tərəfi ABŞ nümayəndələri ilə birbaşa görüşün keçirilmədiyini vurğulayıb. Danışıqlar texniki xarakter daşıyıb.

Tehran Universitetinin professoru Zöhrə Xərəzmi ABŞ ilə İran arasında danışıqların gələcəyinin Vaşinqtonun memorandum üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməsindən asılı olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, Hörmüz boğazı ilə bağlı ciddi irəliləyiş üçün əvvəlcə razılaşmanın maddələri icra edilməlidir. Professor hazırda təşəbbüsün ABŞ tərəfində olduğunu vurğulayıb. O qeyd edib ki, İran Dohadakı görüşləri yüksək səviyyəli siyasi danışıqlar hesab etmir. Tehranı görüşlərdə xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi təmsil edir. Müzakirələr əsasən texniki məsələlərə və dondurulmuş vəsaitlərin azad edilməsinə yönəlib. Tərəflərin mövqelərində hələ də ciddi fikir ayrılıqları qalır.

İran Hörmüz boğazında minaların təmizlənməsi ilə bağlı Fransa və Omanın təşəbbüsünə etiraz edib. Xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi bildirib ki, bu məsələ yalnız İranın məsuliyyət dairəsinə daxildir. Onun sözlərinə görə, Tehran heç bir xarici dövlətin bu prosesə qoşulmasına icazə verməyəcək. Açıqlama Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun Hörmüz boğazında birgə fəaliyyət planı barədə bəyanatından sonra verilib. İran rəsmisi bölgədə vəziyyətin həssas olduğunu vurğulayıb. O, Fransanı əlavə gərginlik yaradacaq addımlardan çəkinməyə çağırıb. Hörmüz boğazı ətrafında diplomatik müzakirələr və fikir ayrılıqları davam edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp ABŞ və İran nümayəndələrinin çərşənbə axşamı Qətərdə görüş keçirəcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, son hərbi gərginliyə baxmayaraq, diplomatik proses davam edir. Trampın bəyanatı İran rəsmisinin bu həftə texniki danışıqların keçirilməyəcəyini açıqlamasından qısa müddət sonra verilib. İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi növbəti görüşün yalnız müəyyən şərtlər yerinə yetirildikdən sonra keçiriləcəyini bildirib. Bununla belə, həmin şərtlərin nədən ibarət olduğu açıqlanmayıb. Mövcud vəziyyət tərəflər arasında danışıqların tam dayanmadığını göstərir. Qətərdə planlaşdırılan görüşün ABŞ-İran münasibətlərinin gələcək istiqamətinə təsir edəcəyi gözlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Trump İranla danışıqların sabah Qətərin paytaxtı Dohada keçiriləcəyini açıqlayıb. Bu görüş İranın tələbi ilə baş tutacaq. Bununla əvvəlki bəyanatlar, o cümlədən İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi tərəfindən bu həftə görüşlərin planlaşdırılmadığı xəbərini təkzib etmiş oldu.

İranın Xarici İşlər Nazirliyinin müavini Kazım Qəribabadi bildirib ki, bu həftə ABŞ texniki qrupları ilə Qətərdə görüş nəzərdə tutulmayıb. Məsləhətləşmələr vasitəçi ölkələr üzərindən davam edir və ilk texniki görüş yalnız tarix və yer barədə razılıq əldə edildikdən sonra keçiriləcək. Əvvəlki xəbərlər isə görüşün bu həftə baş tutacağını iddia edirdi.

İran Hörmüz boğazında gəmiçilik təhlükəsizliyi ilə bağlı yeni mövqeyini açıqlayıb. Xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi bildirib ki, İranın razılığı və koordinasiyası olmadan müəyyən edilən alternativ marşrutlarla hərəkət edən gəmilərin təhlükəsizliyinə təminat verilmir. Onun sözlərinə görə, etibarlı keçid mexanizmi yalnız İranın iştirakı və İslamabad Anlaşma Memorandumunun müddəalarına uyğun şəkildə formalaşdırılmalıdır. Əks halda, paralel marşrutların fəaliyyəti dayandırıla bilər. İran rəsmisi vurğulayıb ki, Hörmüz boğazının gələcək idarə olunması Oman və digər sahilyanı dövlətlərlə beynəlxalq hüquq çərçivəsində razılaşdırılmalıdır. Bu açıqlama bölgədə təhlükəsizlik və dəniz nəqliyyatı ilə bağlı müzakirələrin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Son günlər Hörmüz boğazında baş verən hadisələr beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Tehran isə bölgənin idarə olunmasında sahilyanı dövlətlərin rolunun əsas olduğunu vurğulayır.

İran Xarici İşlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi BMT nüvə müfəttişlərinin yalnız ABŞ ilə yekun razılaşmadan sonra fəaliyyət göstərə biləcəyini bildirib. O, yoxlamaların sanksiyaların tam ləğvindən asılı olduğunu deyib. İran rəsmisi İsveçrə danışıqları zamanı IAEA rəhbəri ilə görüşün baş tutmadığını açıqlayıb. Rafael Qrossi isə nüvə obyektlərinə yoxlamaların “qaçılmaz” olduğunu bildirib. Açıqlamalar Tehran–Vaşinqton gərginliyi fonunda səslənib.

İsrail ordusu Livanda qüvvədə olan atəşkəs rejiminə və ABŞ ilə İran arasında əldə olunduğu bildirilən son razılaşmalara baxmayaraq, ölkənin cənub bölgələrinə hücumlarını davam etdirib. Livanın dövlət informasiya agentliyinin yaydığı məlumata görə, İsrail artilleriyası Cəzzin bölgəsində yerləşən Reyhan yaşayış məntəqəsinin ətraf ərazilərini atəşə tutub.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin müavini Çin və Rusiya səfirləri ilə birgə görüş keçirib. Görüşdə ABŞ–İran anlaşma memorandumu ilə bağlı son vəziyyət müzakirə olunub. Tərəflər regional inkişaflar barədə fikir mübadiləsi aparıblar. İran rəsmisi üç ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın davam edəcəyini bildirib. Əməkdaşlığın daha da gücləndiriləcəyi qeyd olunub. Koordinasiyanın artırılması planlaşdırılır. Beynəlxalq proseslərin diqqətlə izlənildiyi vurğulanır. Diplomatik əlaqələrin davam etdiyi bildirilir.

İranın hüquqi və beynəlxalq məsələlər üzrə xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ABŞ-ın İran üzərinə son hücumunu atəşkəsi tamamilə ləğv edən hərəkət adlandırıb. O bildirib ki, CENTCOM-un bu hücumları “özünü müdafiə” adı altında təqdim etməsi hüquqi baxımdan təsirli deyil. Beynəlxalq hüquqda təcavüzkar hərəkətlərin nəticələrindən qaça bilməz. İran ordusu hər cür təcavüzə qarşı möhkəm dayanacaq. Hər qarış torpaq ciddi şəkildə qorunacaq. Qəribabadi əlavə edib ki, qanunsuz və təhlükəli hərəkətlərin nəticələri ABŞ-ın üzərinə düşəcək. Bu açıqlama regionda gərginliyi artırır. Hücumlar sülh danışıqlarına mənfi təsir göstərir.