#Suriya

Suriyanın şimal-şərqində Həsəkə valisinin karvanına edilən hücum bölgədə gərginliyin artdığını göstərib. Hadisə Rəs əl-Ayn şəhərində baş verib və etirazçılar valinin avtomobillərini daşqalaq ediblər. Son həftələr Həsəkənin ərəb əhalisinin yaşadığı ərazilərində narazılıq daha da güclənib. Bölgədə içməli su, çörək və yanacaq çatışmazlığı həyat şəraitini ağırlaşdırıb. Artan yoxsulluq bəzi ailələri doğma yerlərini tərk etməyə məcbur edib. Müşahidəçilər vəziyyətin daha geniş təhlükəsizlik problemlərinə səbəb ola biləcəyini bildirirlər. Ekspertlər aşirətlərin fəallaşmasını bölgədə yeni siyasi və təhlükəsizlik mərhələsinin əlaməti hesab edirlər.

Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilinin (Ombudsmanın) nümayəndələri Suriya Ərəb Respublikasından Azərbaycana repatriasiya olunan vətəndaşlarla görüş keçiriblər. Xatırladaq ki, Azərbaycan hökuməti tərəfindən həyata keçirilən mərhələli və koordinasiyalı tədbirlər nəticəsində cari ilin 18 və 19 iyul tarixlərində Suriyadan 7-si qadın, 9-u uşaq olmaqla ümumilikdə 16 Azərbaycan vətəndaşı ölkəyə gətirilib.

İsrail ordusu iki vətəndaşın qanunsuz şəkildə Suriya ərazisinə keçdiyini açıqlayıb. Hərbçilər onların yerini müəyyən edərək İsrailə geri qaytarıb və polisə təhvil veriblər. Ordu hadisənin əməliyyatlara maneə yaratdığını və təhlükəsizlik riski doğurduğunu bildirib. İsrail mediası həmin şəxslərin məskunlaşma hərəkatının fəalları olduğunu iddia edir. Bu məlumat rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib. Suriya tərəfi hadisəyə münasibət bildirməyib. Araşdırma davam edir.

Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şəra bildirib ki, Dəməşq bir sıra ölkələrin iştirakı ilə İsraillə təhlükəsizlik sazişinin əldə olunması istiqamətində çalışır. Onun sözlərinə görə, bu razılaşma Suriyanın işğal altında olan Colan təpələrinə dair hüquqlarına xələl gətirmədən daha geniş sülh prosesinə zəmin yarada bilər.

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş Suriyaya səfər edib və Prezident Əhməd əl-Şəra ilə görüş keçirib. Səfərin əsas məqsədlərindən biri Colan təpələrində yerləşən BMT qüvvələrini ziyarət etməkdir. Suriya rəhbərliyi İsrailin ölkənin cənubundakı hərbi fəaliyyətini Quterreşlə müzakirə etməyi planlaşdırır. Dəməşqdə səfər zamanı təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib. Colan təpələrinə səfər bölgədəki gərginlik səbəbindən xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Suriya hökuməti BMT nümayəndə heyətinin təhlükəsizliyinin təmin ediləcəyini bildirib. Səfər beynəlxalq ictimaiyyətin Suriyaya diqqətinin davam etdiyini göstərir.

Deyr əz-Zor, Rakka və Həsəkəni əhatə edən Suriya Əl-Cəzirə bölgəsi 2026-cı ildə təşkilatın imkanlarının sınaqdan keçirildiyi əsas meydan hesab olunur. Yanvarın sonunda ABŞ qüvvələrinin yenidən mövqe dəyişməsindən və tamamilə geri çəkilməsindən, ondan əvvəl isə “SDQ” qüvvələrinin digər ərazilərə çəkilməsindən sonra Dəməşqin Fəratın şərqinə nəzarəti ələ alması təşkilatın öz xeyrinə istifadə etməyə çalışdığı yeni təhlükəsizlik reallığı yaradıb.

Donald Tramp Suriyanın Hizbullahla mübarizə aparmaq istəyinin olduğunu bildirib. ABŞ prezidenti belə bir addımın effektiv ola biləcəyini deyib. Tramp Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şəranın fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib. O, Suriyanın daxili sabitliyinin gücləndiyini iddia edib. Hizbullah məsələsi regiondakı əsas təhlükəsizlik mövzularından biri olaraq qalır. Trampın açıqlaması Suriya və Livandakı vəziyyət fonunda diqqət çəkib.

Azərbaycan hökumətinin həyata keçirdiyi tədbirlər nəticəsində Suriyadan 16 Azərbaycan vətəndaşı ölkəyə gətirilib. Onların 7-si qadın, 9-u isə uşaqdır. Repatriasiya prosesi iyulun 18-i və 19-da həyata keçirilib. Əvvəlcə şəxslərin kimliyi və Azərbaycan vətəndaşlığı müəyyən edilib. İşçi Qrupun nümayəndələri Suriyada ilkin tibbi və psixoloji müayinələr təşkil ediblər. Azərbaycan səfirlikləri və konsulluqları qayıdış prosesində iştirak edib. Repatriantların sosial uyğunlaşması və cəmiyyətə inteqrasiyası üçün tədbirlər görüləcək. Azərbaycan hökuməti bu istiqamətdə fəaliyyətini davam etdirəcəyini bildirib.

Yaxın Şərqdə ABŞ ilə İran arasında artan gərginlik hərbi qarşıdurmadan kənara çıxaraq enerji marşrutları və strateji boğazlar üzərində geosiyasi rəqabəti yeni mərhələyə daşıyıb. Analitiklər hesab edirlər ki, Vaşinqton İranın Hörmüz boğazı üzərindəki təsir imkanlarını zəiflətmək üçün alternativ ixrac marşrutları formalaşdırmağa çalışır.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İranın Suriyada amerikalı hərbçilərin öldürüldüyü barədə iddialarını rədd edib. CENTCOM bildirib ki, son hadisələr zamanı regionda heç bir ABŞ hərbçisi öldürülməyib və ya əsir götürülməyib. İran daha əvvəl Ət-Tənf bazasında yerləşən ABŞ qüvvələrinə zərbə endirdiyini iddia etmişdi. Suriya hökuməti də bu iddiaları təkzib edərək, bazaya hücum olmadığını açıqlayıb. Rəsmi Dəməşq ABŞ qüvvələrinin Ət-Tənfi fevral ayında tərk etdiyini bildirib. İran hələlik bu təkziblərə cavab verməyib. Tərəflərin açıqlamaları arasında ziddiyyət qalmaqdadır. Məlumat müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib.