#İran-İsrail qarşıdurması

İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) komandanlığı ölkədə baş verən kütləvi etiraz aksiyalarından sonra Vaşinqtona qarşı ritorikanı sərtləşdirərək, hərbi qüvvələrin "barmağının tətikdə" olduğunu bəyan edib. Bu xəbərdarlıq, ABŞ Prezidenti Donald Trampın Tehranın hələ də danışıqlara maraq göstərdiyini bildirməsi və eyni zamanda bölgəyə nəhəng hərbi donanma göndərməsi fonunda səslənib.

İran və İsrail Rusiyanın vasitəçiliyi ilə gizli kanallar vasitəsilə bir-birinə qarşı hücum etməmək barədə razılaşma əldə ediblər. Məlumata görə, İranda dekabrın sonlarında başlayan etirazlardan bir neçə gün əvvəl İsrail rəsmiləri Rusiya kanalı vasitəsilə Tehrana mesaj göndərərək bildiriblər ki, İsrail ilk hücuma məruz qalmadığı halda İrana zərbə endirməyəcək. İran tərəfi də eyni kanalla cavab verərək, hücumdan çəkinəcəyini bildirib.

İranın paytaxtı Tehranda İsrail xeyrinə casusluqda ittiham olunan Əli Ərdəstani edam edilib. Ali Məhkəmənin təsdiqi və bütün hüquqi prosedurların icrasından sonra Ərdəstaninin Mossadın xeyrinə casusluq etməsi və ölkə ilə bağlı həssas məlumatları xaricə ötürməsi ittihamı üzrə çıxarılan edam hökmü icra olunub. Onilliklərdir İran ilə İsrail arasında davam edən gizli qarşıdurma fonunda Tehran indiyədək Mossad ilə əlaqədə ittiham olunan bir sıra şəxsləri edam edib.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian, ABŞ və İsrail liderlərinin İran'a yenidən hücum etmə ehtimalına dair açıqlamalarına sərt reaksiya verib. Bu barədə Pezeşkian, sosial media platforması X-də yayımladığı yazılı açıqlamada bildirib. "İran İslam Respublikası hər cür zalımca hücuma qarşı cavabını sərt və peşmanlıq doğuracaq şəkildə verəcəkdir" deyib. Açıqlama, İsrail Baş Naziri Benyamin Netanyahunun ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə dünənki görüşündən sonra gəlib. Tramp, İsrailin İrana qarşı ehtimal olunan hücum planları ilə bağlı suallara cavab verərək, "Onlar (İran) edəcəklərinin nəticələrini bilirlər. Nəticələr çox ağır olacaq, bəlkə də keçən dəfəkindən daha ağır. İran, keçən dəfə onlara seçim təklif edəndə bizimlə razılaşmalıydılar" ifadələrini istifadə edib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmail Bəqayi İraqın Tehran və Vaşinqton arasında dialoqu təşviq etmək səylərini müsbət qiymətləndirdiklərini bildirib. O qeyd edib ki, istənilən danışıqlar prosesi effektiv və real nəticələr verməsi üçün müəyyən edilmiş diplomatik prosedurlara uyğun aparılmalıdır. Bəqayi Tehranda keçirilən həftəlik mətbuat konfransında diplomatiyanın İranın milli maraqlarının qorunmasında əsas vasitələrdən biri olduğunu və faydalı olduğu hallarda bu alətdən istifadə olunacağını vurğulayıb.

İran bazar ertəsi günü raket proqramının sırf müdafiə məqsədi daşıdığını və hücumların qarşısını almağa yönəldiyini bəyan edərək, ölkənin raket arsenalının müzakirə mövzusu olmadığını bildirib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi həftəlik mətbuat konfransında bildirib ki, ölkənin raket proqramı İran ərazisini qorumaq məqsədilə hazırlanıb və danışıqlar predmeti deyil. “İranın raket proqramı ölkənin ərazi bütövlüyünü müdafiə etmək üçün inkişaf etdirilib, bu, müzakirə mövzusu deyil. Aqressorları İranı hədəfə almaq fikrindən daşındırmaq üçün nəzərdə tutulan müdafiə imkanlarımız danışıla bilməz,” – deyə Bəqayi vurğulayıb.

İranın Nüvə Enerjisi Təşkilatının (AEOI) rəhbəri Məhəmməd İslami ölkənin mülki nüvə proqramını inkişaf etdirməyə davam edəcəyini bildirərək, eyni zamanda Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (MAQATE) çərçivələrinə tam riayət edəcəyini vurğulayıb. Bu, Tehran fəaliyyətləri ilə bağlı siyasi səbəblərlə irəli sürülə biləcək ittihamlardan çəkinmək məqsədi daşıyır. İslami, müasir dünyada “cangüdümlü qanun və ikili standartlar”ın hökm sürdüyünü qeyd etsə də, MAQATE-nin BMT-yə tabe olan bir qurum olduğunu bildirərək, İranın “qaydaları pozmaq iddialarından qorunmaq üçün çərçivələrə riayət etməsinin vacib” olduğunu bildirib.

İranın Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi ölkənin milli gücünün və müdafiə qabiliyyətlərinin artırılmasının vacibliyini vurğulayaraq, İrana qarşı təhdidlərin qarşısını almaqda dayanıqlı qoruyucu qüvvənin əhəmiyyətini qeyd edib.Əraqçi çərşənbə axşamı ölkə üzrə cümə namazı xütbələrini idarə edən dini liderlərlə görüşdə İranın xarici siyasətində son dövrlərdəki inkişafları və beynəlxalq əlaqələri izah edib.

İranın Xarici İşlər naziri Abbas Əraqçi bildirib ki, Tehran və Vaşinqton razılığa gəlməyə çox yaxın olublar, lakin ABŞ “sıfır zənginləşdirmə” tələb etdiyindən proses uğursuz olub və nəticədə ABŞ diplomatiya əvəzinə qarşıdurmanı seçib. Əraqçi Muskatda “Musa əl-Fərrac ” proqramına verdiyi müsahibədə Oman Sultanlığının uzunmüddətli və effektiv vasitəçilik rolunu yüksək qiymətləndirib. O qeyd edib ki, beynəlxalq münasibətlər ABŞ və İsrailin nəzarətsiz güc tətbiqindən təsirlənərək “cangüdümlü qanun” vəziyyətinə qayıdıb.

İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) yüksək rütbəli sözçüsü bildirib ki, İsrail rejimi hər hansı yeni təcavüz aktına daha “ciddi” cavab alacaq. İİKK sözçüsü və ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə müavini briqada generalı Əli Məhəmməd Nəyini bu açıqlamaları İranın Tabarestan televiziya kanalında verib.“Düşmənin yeni məqsədi yoxdur və səhvlərini təkrarlamaq imkanına malik deyil”, – Nəyini deyib.

İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Əli Laricanı bazar ertəsi, 24 noyabr tarixində “dost və qardaş” Pakistan ölkəsinə rəsmi səfər edəcək. Bu barədə o, X sosial şəbəkəsində paylaşım edib. Laricanı bildirib ki, İran xalqı heç vaxt Pakistan xalqının İrana dəstəyini unutmur. O, xüsusilə İsrail rejimi və ABŞ-ın iyun ayında İrana qarşı tətbiq etdiyi 12 günlük işğalçı müharibə zamanı Pakistanın göstərdiyi dəstəyi xatırladıb.