İran rəsmiləri ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı son təhdidlərinə sərt cavab veriblər. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü boğazda yaranmış vəziyyətin ABŞ-ın hərbi hərəkətləri ilə bağlı olduğunu bildirib. İranın Ali Məhkəməsinin rəhbəri Trampı kəskin ifadələrlə tənqid edib və Hörmüz boğazının İran İslam Respublikasına məxsus olduğunu deyib. İran xarici işlər nazirinin müavini isə boğazın nə sosial şəbəkədə yayımlanan bir paylaşım, nə də hərbi təyyarə vasitəsilə ələ keçirilə biləcəyini vurğulayıb. Tehran ABŞ-ın bölgədəki hərbi fəaliyyətlərini təhlükəsizliyə təhdid hesab edir. İran rəsmilərinin açıqlamaları iki ölkə arasında gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda səslənib. Tərəflərin Hörmüz boğazının nəzarəti ilə bağlı mövqeləri hələ də kəskin şəkildə fərqlənir. Bu vəziyyət diplomatik danışıqların gələcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.
#ABŞ-İran gərginliyi
İranın ABŞ tərəfindən İraqın Baş naziri Əli Zeydi vasitəsilə göndərildiyi bildirilən atəşkəs təklifini qəbul etmədiyi iddia olunur. Məlumata görə, ABŞ və İran arasında davam edən hərbi gərginlik fonunda İraqın Baş naziri Əli Zeydi Tehrana son səfəri zamanı Vaşinqtonun hazırladığı atəşkəs təklifini İran rəhbərliyinə təqdim edib.
BƏƏ İranın Bəhreyn, Küveyt və İordaniyaya qarşı hücumlarını pisləyib. Əbu-Dabi bu addımları region ölkələrinin suverenliyinə və təhlükəsizliyinə təhdid kimi qiymətləndirib. BƏƏ həmin ölkələrlə həmrəy olduğunu açıqlayıb. İran isə hücumların ABŞ hərbi obyektlərinə qarşı yönəldiyini bildirib. Gərginlik ABŞ və İran arasında qarşılıqlı zərbələr fonunda artır. Hörmüz boğazında da təhlükəsizlik narahatlıqları yaranıb. Körfəz ölkələri strateji obyektlərin qorunması üçün tədbirləri gücləndirir.
İordaniya Silahlı Qüvvələri İrandan buraxıldığı bildirilən üç raketin qarşısının alındığını açıqlayıb. Raketlərin hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən məhv edildiyi bildirilib. Hadisə ilə bağlı əlavə məlumat verilməyib. Bölgədə ABŞ-İran qarşıdurması fonunda təhlükəsizlik narahatlıqları artır. İordaniya hava məkanının qorunması üçün müdafiə tədbirlərini gücləndirib. Körfəz və Yaxın Şərq ölkələri mümkün raket və dron hücumlarına qarşı hazırlıq vəziyyətindədir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı hərbi əməliyyatların yenidən başladığını rəsmi şəkildə Konqresə bildirib. O, Senat və Nümayəndələr Palatasının rəhbərlərinə ünvanladığı məktubda iyulun 7-də ABŞ Silahlı Qüvvələrinin İran ərazisində yerləşən hədəflərə "müdafiə xarakterli zərbələr" endirdiyini açıqlayıb. Bu, uzun fasilədən sonra ABŞ-ın İrana qarşı hücumları bərpa etməsinin ilk rəsmi təsdiqi hesab olunur və Ağ evlə Konqres arasında prezidentin qanunverici orqanın razılığı olmadan hərbi əməliyyatları davam etdirmək səlahiyyəti ilə bağlı mübahisələri yenidən gündəmə gətirib.
Rusiyanın dövlət nüvə korporasiyası “Rosatom” İranın Buşehr Atom Elektrik Stansiyasına ilk mühəndislər qrupunu geri göndərir. Şirkətin rəhbəri Aleksey Lixaçov bildirib ki, altı əməkdaş yenidən obyektə qayıdacaq. “Rosatom” ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlarından sonra yüzlərlə işçisini təhlükəsizlik səbəbilə təxliyə etmişdi. Rusiya şirkəti Buşehrdə iki yeni nüvə enerji blokunun tikintisini həyata keçirir. Əməkdaşların geri dönüşü obyektin işlərinin bərpası və layihələrin davam etdirilməsi istiqamətində mühüm addım hesab olunur. İranın əsas nüvə enerji obyektlərindən biri olan Buşehr stansiyası regiondakı gərginlik fonunda beynəlxalq müşahidə altında qalır.
İran azarkeşləri FIFA Dünya Kubokunda komandalarını dəstəkləmək istəyərkən ABŞ vizalarının rədd edilməsi və ABŞ-İran gərginliyi səbəbindən yarışdan kənarda qalıblar. Prezident Donald Trampın icra fərmanı və ABŞ-ın İranla qarşıdurması iştirakın çətinləşməsinə səbəb olub.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı ABŞ qüvvələrinin İranın cənubunda “özünümüdafiə məqsədilə” zərbələr endirdiyini açıqlayıb. Məlumata görə, əməliyyat ABŞ qüvvələrinin İran hərbi qüvvələri tərəfindən yarana biləcək təhdidlərdən qorunması məqsədilə həyata keçirilib.
ABŞ sabiq Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, Çin Prezidenti Si Cinpin Vaşinqton və Tehran arasında gərginlik davam etdiyi bir vaxtda Hörmüz boğazının açılmasına kömək etməyə hazır olduğunu deyib.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri cümə günü elan etdi ki, ABŞ və İran arasında baş verən atışmadan bir neçə saat sonra, Yaxın Şərqdəki müharibədə kövrək atəşkəsi təhdid edən bir vəziyyətdə, ölkənin hava hücumundan müdafiə sistemləri İrandan gələn raketlərə və pilotsuz uçuş aparatlarına (PUA) qarşı mübarizə aparır.
Görüş zamanı Abbas Əraqçi Pakistanın regionda sülhün qorunması və vasitəçilik səylərini yüksək qiymətləndirib. Xüsusilə son dövrlərdə ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi kampaniyası, Hörmüz boğazındakı dəniz gərginliyi və regional münaqişələrin genişlənməsi fonunda bu təmas strateji əhəmiyyət kəsb edir.
MİT rəhbərliyi ABŞ-İsrail və İran arasındakı hərbi münaqişənin dayandırılması və atəşkəs prosesinin asanlaşdırılması məqsədilə genişmiqyaslı diplomatik fəaliyyətə başlayıb. MİT münaqişənin daha geniş bölgəyə yayılmasının qarşısını almaq üçün bütün müvafiq qurumlarla koordinasiyalı şəkildə aktiv səylər göstərir.