ABŞ-nin İrana endirdiyi hava zərbələri nəticəsində İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun 3 üzvünün öldüyü açıqlanıb. İran mediası hadisə ilə bağlı məlumat yayıb. ABŞ və İran arasında son günlər davam edən qarşılıqlı hücumlar atəşkəs razılaşmasının gələcəyini sual altına qoyur. ABŞ Prezidenti Donald Tramp hərbi əməliyyatların davam etdiyini təsdiqləsə də, bunun tammiqyaslı müharibəyə çevrilməsini istəmədiyini bildirib. Tərəflər arasında artan gərginlik Yaxın Şərqdə yeni qarşıdurma ehtimalını yüksəldir.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İranın Küveyt və Bəhreynə qarşı həyata keçirdiyi hücumları pisləyib. Xarici İşlər Nazirliyi bu addımları Körfəz ölkələrinin suverenliyinə və təhlükəsizliyinə qarşı təhdid kimi qiymətləndirib. BƏƏ Küveyt və Bəhreynlə həmrəy olduğunu bildirib. Açıqlamada regional sabitliyin qorunmasının vacibliyi vurğulanıb. Körfəz regionunda artan hərbi gərginlik dövlətlərin təhlükəsizlik narahatlıqlarını artırır. BƏƏ tərəfləri beynəlxalq hüquqa əməl etməyə və gərginliyi azaltmağa çağırıb.

İran parlamentinin Xarici siyasət və milli təhlükəsizlik komitəsinin sözçüsü İbrahim Rzayi ABŞ Prezidenti Donald Trampın son açıqlamalarına sərt cavab verib. O bildirib ki, ABŞ-nin İrana qarşı mümkün hərbi müdaxiləsi baş verərsə, heç bir amerikalı əsgər sağ qayıtmayacaq. Rzayi bu fikirləri sosial şəbəkədə yayımladığı paylaşımında səsləndirib. O, Donald Trampın Xark adası ilə bağlı dediklərinə cavab olaraq İranın hər cür ssenariyə hazır olduğunu bildirib. İran rəsmisi ABŞ-yə açıq çağırış da edib. Bu açıqlama Vaşinqton və Tehran arasında gərginliyin daha da artdığı bir dövrdə verilib. Tərəflərin qarşılıqlı sərt bəyanatları bölgədə narahatlığı artırmaqda davam edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı son hərbi əməliyyatların neft bazarına təsirinə münasibət bildirib. Onun sözlərinə görə, belə hadisələr zamanı neftin qiyməti adətən cüzi artır. Tramp son hücumlardan sonra qiymətin təxminən iki dollar yüksələ biləcəyini deyib. O hesab edir ki, ABŞ ilə İran arasında yenidən başlayan gərginlik enerji bazarında ciddi bahalaşma yaratmayacaq. ABŞ Prezidenti qiymət artımının məhdud səviyyədə qalacağını vurğulayıb. Bu açıqlama qlobal enerji bazarlarında baş verən proseslərin diqqətlə izlənildiyi bir dövrdə səsləndirilib. Analitiklər isə bölgədəki vəziyyətin gələcək inkişafının neft bazarına təsir göstərə biləcəyini istisna etmirlər.

ABŞ və İran arasında son zorakılıq dalğasının hansı istiqamətdə davam edəcəyi hələlik bəlli deyil. Donald Tramp daha əvvəl də danışıqlar zamanı İrana qarşı yeni zərbələrlə bağlı xəbərdarlıqlar etmişdi. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı mümkün hücumlarla bağlı jurnalistlərə ətraflı məlumat vermir. Buna baxmayaraq, Vaşinqtonun İran hədəflərinə yenidən zərbə endirə biləcəyinə dair işarələr artır. ABŞ ictimaiyyətində İranla müharibəyə qarşı narazılığın gücləndiyi bildirilir. Lakin yay mövsümü və Konqresin fasilədə olması səbəbindən məsələ geniş ictimai müzakirələrin əsas mövzusu deyil. Sentyabrdan sonra seçki mövsümünün başlaması ilə bu mövzunun daha çox gündəmə gələcəyi gözlənilir. Xüsusilə atəşkəs müddəti başa çatarsa, ABŞ-ın İran siyasəti daha sərt müzakirə edilə bilər.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ölkənin təhlükəsizlik siyasəti ilə bağlı yeni açıqlama yayıb. Nazirliyin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, İran beynəlxalq hüquq çərçivəsində özünümüdafiə hüququna malikdir. O, Fars körfəzi sahilində yerləşən bəzi ölkələrin ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarındakı rolunu tənqid edib. Bəqainin sözlərinə görə, İranın hərbi potensialı yalnız ölkənin müdafiəsinə və regionda sabitliyin qorunmasına xidmət edir. Açıqlamada ABŞ və İsrailin İrana qarşı birgə hərbi əməliyyatları da sərt tənqid olunub. Eyni zamanda, İranın bölgədəki enerji obyektlərinə qarşı hücumlar həyata keçirdiyi barədə iddialara da toxunulub. Tehran regiondakı son hadisələr fonunda öz təhlükəsizlik maraqlarını qorumaqda qərarlı olduğunu vurğulayıb. Açıqlama İranla ABŞ və İsrail arasında davam edən gərgin ritorikanın növbəti nümunəsi kimi qiymətləndirilir.

İsrail ordusunun Livanın cənubundakı Əl-Mənsuri qəsəbəsi üzərində xəbərdarlıq vərəqələri yayması bölgədə yeni gərginlik yaradıb. Livan dövlət mediasının məlumatına görə, vərəqələrdə sakinlərdən ərazini tərk etmələri tələb olunub. Bu xəbərdarlıq İsrail ilə Hizbullah arasında atəşkəsin qüvvəyə minməsindən sonra ilk belə hal kimi qiymətləndirilir. Əl-Mənsuri qəsəbəsinin İsrail hərbçilərinin nəzarətində olan əraziyə yaxın yerləşməsi vəziyyəti daha həssas edir. Atəşkəs rejimi qüvvədə olsa da, Livanın cənubunda hücumların davam etdiyi bildirilir. Eyni zamanda, Vaşinqtonda tərəflər arasında gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş danışıqlar aparılır. Yeni xəbərdarlıq bölgə sakinləri arasında narahatlığı artırıb. Hadisə Livanın cənubunda təhlükəsizlik vəziyyətinin hələ də sabit olmadığını göstərir.

“Hizbullah” İsrailə məxsus komanda mərkəzini hədəf aldığını və pilotsuz uçuş aparatına qarşı əməliyyat keçirdiyini açıqlayıb. Eyni zamanda İsrail dronlarının Livanın cənubundakı bir neçə bölgəyə hücum etdiyi bildirilir. Qruplaşma “Hermes 450” tipli PUA-nı vurduğunu və hərbi texnikaya zərbələr endirdiyini iddia edir. İsrail komanda mərkəzinin də hədəf alındığı qeyd olunur. İsrail ordusu hələlik bu məlumatlara münasibət bildirməyib. Bölgədə qarşılıqlı hücumların davam etdiyi vurğulanır. Gərginlik artır. Vəziyyət nəzarətdə deyil.

Livan ərazisində hərbi əməliyyatların davam etdiyi, eyni zamanda genişmiqyaslı köçürülmə əmrlərinin verildiyi bildirilir. Nəbatiyyə və Cəzzin bölgələrində 20-dən çox kənd və şəhər boşaldılma siyahısına salınıb. Sidon bölgəsinin bəzi hissələri üçün də yeni köçürülmə göstərişləri verilib. “Sarı xətt”dən şimalda yerləşən ərazilərdə gərginliyin artdığı qeyd olunur. Gün ərzində Livanın cənubunda hava hücumları həyata keçirilib. Müşahidəçilər vəziyyəti sülh yox, genişlənən münaqişə kimi qiymətləndirir. İran–ABŞ razılaşması ilə bağlı müzakirələrin fonunda risklərin artdığı bildirilir. Bölgədə vəziyyət “təhlükə anı” kimi xarakterizə olunur.

İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Komissiyasının sözçüsü İbrahim Rəzayi bildirib ki, Tramp və Amerika “təsəvvür edilməlidir ki, təslim olmalıdır”. O sosial şəbəkədə yazıb ki, Trampın iki yolu var və hər ikisi eyni — təslim olmaqdır. Bu sözlər ABŞ‑İran münaqişəsinin davam etdiyi bir vaxtda səslənib. Tehran tərəfdən sərt cavablar artır. Rəzayi parlament səviyyəsində bu mövqeyi nümayiş etdirir. ABŞ prezidenti Tramp isə öz növbəsində İranı təzyiq altında saxlamağa çalışır. Bu fikir gərginliyi daha da yüksəldir. Qarşıdurma diplomatik əlaqələrə təsir edir. Bölgədə sülh danışıqları qeyri‑sabit qalır.

İsrail və İran arasında qarşılıqlı hücumların yenidən başlaması enerji bazarlarına təsir edib. Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik risklərinin artması fonunda Brent markalı neftin qiyməti 5 faizdən çox yüksələrək 97 ABŞ dollarını keçib. Analitiklər bölgədəki vəziyyətin daha da gərginləşəcəyi halda qiymətlərin yenidən yüksələ biləcəyini istisna etmirlər.

İsrail ordusunun məlumatına görə, Livandan daxil olan pilotsuz uçuş aparatı ələ keçirilərək məhv edilib. Hadisə nəticəsində xəsarət alan olmayıb. Eyni zamanda Livan sərhədinə yaxın ərazidə digər şübhəli hava hədəfinin yerə düşdüyü bildirilib.