BMT Təhlükəsizlik Şurasının İsrailin Qətərə hücumunu pisləyən bəyanatı uzun illərdən sonra ilk dəfə ABŞ-ın da beynəlxalq konsensusa qoşulması ilə mümkün olub. Bu dəfə Vaşinqton da İsrailin HƏMAS-a qarşı müharibəni aşaraq bütün beynəlxalq qanun və normaları pozan addımlarına qarşı çıxış edib. Şuranın qəbul etdiyi bəyanatda İsrailin adı açıq şəkildə qeyd olunmasa da, “əsas vasitəçi ölkənin ərazisi olan Dohaya edilən son hava hücumları pislənir” ifadəsi diqqət çəkib. Bu, nəinki Donald Tramp dövründə, hətta onun sələfi Co Baydenin hakimiyyəti illərində də ilk dəfə BMT TŞ-nin İsraili hədəf alan pisləmə bəyanatı idi.
#BMT TŞ
BMT Təhlükəsizlik Şurasında İsrailin Qətərdə HƏMAS nümayəndə heyətinə endirdiyi hava zərbələri müzakirə olunarkən Pakistan və İsrail nümayəndələri arasında kəskin söz dueli yaşanıb. İsrailin BMT-dəki daimi nümayəndəsi Danny Danon çıxışında Dohadakı hücumu ABŞ-ın Əl-Qaidə lideri Usamə bin Ladenə qarşı keçirdiyi əməliyyatla müqayisə edərək müdafiə edib.
“Vaşinqton yaxşı niyyət ortaya qoymur, əksinə İrana qarşı qanunsuz təzyiqləri davam etdirir. Avropa ölkələri də ABŞ və İsrailin tələbi ilə ‘mexanizm-i zənəd’ (sanksiyaların avtomatik bərpası) prosesini işə salıblar” –deyə, Bəqai bildiirb.
Fələstin rəhbərliyi bəyan edib ki, İsrailin işğal altındakı İordan çayının qərb sahilini ilhaq planı bölgədə və dünyada sabitlik və təhlükəsizliyin təmin edilməsinə mane olacaq. Məsələ ilə bağlı Fələstin Prezident Administrasiyasının sözçüsü Nəbil Əbu Rudeinə açıqlama verib.Məsələ ilə bağlı Fələstin Prezident Administrasiyasının sözçüsü Nəbil Əbu Rudeinə açıqlama verib. Əbu Rudeinə vurğulayıb ki, məskunlaşma siyasəti kimi ilhaq planlarının heç bir legitimliyi yoxdur və bu addımlar beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən dəfələrlə qınanıb və rədd edilib.
BMT Təhlükəsizlik Şurası cümə axşamı günü Livanın cənubundakı sülhməramlı qüvvələrin (UNIFIL) mandatını sonuncu dəfə uzadaraq, 2027-ci ildə onların mərhələli şəkildə çıxarılmasını nəzərdə tutan proqram qəbul edib. Bu qərar İsrail və ABŞ-ın tələbi əsasında gündəmə gətirilib. “UNIFIL-in mandatı sonuncu dəfə 31 dekabr 2026-cı ilədək uzadılır və həmin tarixdən etibarən bir il ərzində tədricən, əlaqələndirilmiş və təhlükəsiz şəkildə çıxarılma prosesinə başlanacaq”, - Şuranın yekdilliklə qəbul etdiyi qətnamədə bildirilib.
Fransa və Böyük Britaniya BMT Təhlükəsizlik Şurasında İranın nüvə proqramı ilə bağlı Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planı (BHFP) və danışıqların iflasa uğramasından sonra ölkəyə qarşı sanksiyaların bərpası məsələsini müzakirə etmək üçün avqustun 29-da qapalı məsləhətləşmələrin keçirilməsini tələb ediblər. Bu barədə diplomatik mənbə məlumat yayıb.
Cenevrədə İran ilə “Avropa üçlüyü” (Böyük Britaniya, Almaniya və Fransa) arasında nüvə proqramı üzrə növbəti danışıqlar başa çatıb. Məlumatına görə, müzakirələrin nəticəsinə dair açıqlama verən İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi bildirib ki, Tehran diplomatiyanın və mübahisəli məsələlərin qarşılıqlı faydalı həllinin tərəfdarı olaraq qalır.
BMT Təhlükəsizlik Şurası bazar ertəsi Livanın cənubunda fəaliyyət göstərən BMT Sülhməramlı Missiyasının (UNIFIL) gələcək taleyi ilə bağlı səsvermə keçirəcək. ABŞ və İsrailin etirazlarına baxmayaraq, Fransa tərəfindən hazırlanmış layihəyə əsasən, missiyanın fəaliyyəti daha bir il uzadılacaq, eyni zamanda mərhələli şəkildə geri çəkilməyə hazırlıq görüləcək.
Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi BMT-nin Qəzzada aclıqla bağlı dərc etdiyi son hesabat və BMT Baş katibinin açıqlamalarına münasibət bildirib. Nazirlik bəyan edib ki, bu sənədlər İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun rəhbərlik etdiyi hökumətin fələstinlilərə qarşı həyata keçirdiyi soyqırımçı siyasətin yaratdığı insani faciəni bir daha ortaya qoyur.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi və Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov arasında baş tutan telefon danışığında tərəflər bildiriblər ki, Böyük Britaniya, Fransa və Almaniyanın BMT Təhlükəsizlik Şurasının (TŞ) İrana qarşı sanksiyaları bərpa etmək təşəbbüsü qanunsuzdur və bu ölkələrin belə bir səlahiyyəti yoxdur.
Fransa prezidenti Emmanuel Makron İsrailin Qəzzanı işğal etmək qərarına sərt reaksiya verərək bu qərarı “misilsiz bir fəlakətin başlanğıcı” kimi qiymətləndirib. O, Qəzzadakı mülki əhalinin və HƏMAS-ın Qəzzada saxladığı girovların bu strategiyanın əsas qurbanı olmağa davam edəcəyini vurğulayıb və BMT mandatı altında beynəlxalq koalisiya yaradılması təklifini irəli sürüb.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) qlobal sülh və təhlükəsizlik məqsədlərini həyata keçirə bilməsi üçün ciddi islahata ehtiyacı var. Bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan BMT-nin yaradılmasının 80-ci ildönümü münasibətilə keçirilən tədbirə göndərdiyi video-müraciətdə deyib.