İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf İsrailin regiondakı problemlərə görə məsuliyyət daşıdığını bildirib. O, ABŞ-ın regiondakı təsirinin zəiflədiyini və yeni sistemin qurulmalı olduğunu deyib. Qalibaf müsəlman ölkələri arasında həmrəyliyin vacibliyini vurğulayıb. Açıqlamalar Türkiyə nümayəndəsi ilə görüşdən sonra verilib.

Sahibə Qafarova İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ilə Bakıda görüşüb.

İran parlament sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf və xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Oman Sultanı Heysəm bin Tariq ilə Maskatda görüşüb. Görüşdə Hörmüz boğazının idarə olunması müzakirə edilib. Tərəflər təhlükəsizlik və koordinasiyanın gücləndirilməsini diqqət mərkəzinə alıblar. Rəsmi Tehran bu istiqamətdə diplomatik dialoqu davam etdirir.

İran parlament sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf və xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Hörmüz boğazının idarə olunmasını müzakirə etmək üçün Omana yola düşüblər. Səfərin məqsədi koordinasiyanın gücləndirilməsi və idarəetmə mexanizmlərinin müzakirəsidir. Tehran bölgədə təhlükəsiz keçidin təmin olunmasını prioritet sayır. Hörmüz boğazı enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Danışıqlar beynəlxalq diqqət çəkir.

ABŞ və İran nümayəndələri arasında İsveçrədə keçirilməsi planlaşdırılan danışıqlar gözlənilmədən təxirə salınıb. İsveçrənin Xarici İşlər Nazirliyi Burgenştok dağ kurortunda iyunun 20-də keçirilməsi nəzərdə tutulan görüşün baş tutmayacağını açıqlayıb.

Qətərin "Əl-Cəzirə" telekanalı ABŞ və İran arasında imzalanmış İslamabad memorandumunun ardınca rəsmi Tehranın atacağı növbəti diplomatik addımlarla bağlı kritik məlumatlar yayıb. XİN rəsmisi memorandum çərçivəsində Hörmüz boğazının yenidən dəniz ticarətinə açılması prosesinə toxunaraq, kənar güclərin prosesə müdaxilə cəhdlərini qətiyyətlə rədd edib:

İran Xarici İşlər Nazirliyi aralıq razılaşmanın Tramp və Məsud Pezeşkiyan tərəfindən imzalana biləcəyini bildirib. Bu ideyanın hələlik nəzərdən keçirildiyi qeyd olunub. İran tərəfi rəsmi imzalanma mərasiminə qatılacağını təsdiqləyib. Sənədin İsveçrədə imzalanması planlaşdırılır. Daha əvvəl ABŞ və İran nümayəndə heyətləri barədə məlumat verilmişdi. İran parlament sədri Qalibafın prosesdə rol alacağı bildirilir. Diplomatik danışıqların davam etdiyi vurğulanır. Mövzu beynəlxalq gündəmdə qalır.

ABŞ və İran arasında memorandumun elektron qaydada imzalandığı açıqlanıb. Donald Tramp sənədin tam imzalandığını bildirib. Hörmüz boğazının cümə gününə qədər açılacağı qeyd olunub. Razılaşmanın Tramp, Cey Di Vens və Məhəmməd Baqir Qalibaf tərəfindən imzalandığı bildirilir. Sənədin detalları hələ tam açıqlanmayıb. Tərəflər bəzi əsas müddəalar barədə ilkin məlumatlar veriblər. Razılaşmanın regional gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıdığı vurğulanır.

Hizbullahın baş katibi Naim Qassem İranı yüksək qiymətləndirərək ona təşəkkür məktubu ünvanlayıb. O, İranın regionda “müqavimət qüvvələrinə” güc və dəstək verdiyini bildirib. Qassem İsrailin bəzi cəbhələrdə hərbi əməliyyatları dayandırmasını razılaşmanın nəticəsi kimi təqdim edib. O, İranın siyasi və hərbi təzyiqlərə baxmayaraq mövqeyini qoruduğunu deyib. Hizbullah rəhbəri İranı “qürur və şərəf simvolu” adlandırıb. Məktubda Tehran–Hizbullah münasibətlərinin strateji xarakter daşıdığı vurğulanıb. Açıqlama regiondakı gərginlik fonunda diqqət çəkib.

Nəbih Berri və Məhəmməd Baqir Qalibaf İran–ABŞ memorandumunu müzakirə ediblər. Görüşdə xüsusilə Livanla bağlı müddəa diqqət mərkəzində olub. Tərəflər İsrailin hərbi əməliyyatlarının dayandırılmasını tələb ediblər. Livanın suverenliyinə hörmət və işğal olunmuş ərazilərdən çıxış məsələsi vurğulanıb. ABŞ və təminatçı tərəflərin məsuliyyəti ön plana çıxarılıb. Müzakirələrin məqsədi Livandakı vəziyyətin sabitləşdirilməsi kimi göstərilib. Regional gərginliyin azaldılması əsas prioritetlərdən biri olub. Mövzu İran–ABŞ razılaşması fonunda aktuallığını qoruyur.

İran xarici işlər nazirinin müavini Məcid Taxt Rəvançi rəsmi Tehran və Vaşinqton arasında əldə olunmuş irəliləyişlərlə bağlı mühüm bəyanat verib. Nazir müavini bildirib ki, İran ilə ABŞ arasında əldə olunmuş yeni tarixi anlaşmanın rəsmi imzalama mərasimində İran Parlamenti (Məclis) və Danışıqlar Heyətinin Sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf və ABŞ Vitse-prezidenti Cey di Vens şəxsən iştirak edəcəklər.

Donald Tramp İranla razılaşmanın tam imzalandığını açıqlayıb. O, bu bəyanatı Fransada Emmanuel Makronla birgə çıxışı zamanı verib. Trampın sözlərinə görə, Hörmüz boğazı artıq qismən açılıb və cümə gününə qədər tam istifadəyə veriləcək. ABŞ Prezidenti İranın nüvə silahına sahib olmayacağına dair öhdəlik götürdüyünü bildirib. Bu şərtin ciddi nəzarət mexanizmləri ilə icra olunacağı qeyd edilib. Tramp razılaşmanın mətninin yaxın zamanda açıqlanacağını deyib. Makron isə Hörmüz boğazının açılması prosesinə Fransa və Böyük Britaniyanın rəhbərlik edəcəyini bildirib. Razılaşma Yeddilər Qrupu sammitinin əsas gündəm mövzularından birinə çevrilib.