Baş xəbər

ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus B-52 strateji bombardmançı təyyarəsinin Kaliforniya ştatındakı Edvards Hərbi Hava Bazasından havaya qalxdıqdan qısa müddət sonra qəzaya uğraması ilə bağlı yeni məlumatlar açıqlanıb. ABŞ mətbuatının hərbi mənbələrə istinadən yaydığı məlumatlara görə, təyyarədə olan 8 ekipaj üzvünün hamısının həlak olduğu ehtimal edilir. Məlumatda bildirilir ki, ilkin araşdırmalar qəza zamanı sağ qalma ehtimalının olmadığını göstərib.

Özbəkistanın paytaxtı Daşkənddə 5-ci yubiley Daşkənd Beynəlxalq İnvestisiya Forumu (TIIF 2026) işə başlayıb.Yubiley forumu 2025-ci ildə keçirilən IV TIIF-in uğurlu ənənəsini davam etdirir. Həmin forumda Daşkəndə 100-ə yaxın ölkədən 8 mindən çox iştirakçı qatılmış, işgüzar proqram çərçivəsində 150-dən artıq ekspertin iştirakı ilə 36 tematik sessiya təşkil olunmuşdu. Ötənilki forumun nəticəsi olaraq 30 milyard ABŞ dollarından artıq məbləğdə investisiya müqavilələri və sazişləri imzalanmışdı.

Son iyirmi ildə kosmos artıq yalnız elmi araşdırmaların və ya böyük dövlətlər arasındakı geosiyasi rəqabətin məkanı deyil. Bu sahə sürətlə dünyanın ən gəlirli iqtisadi istiqamətlərindən birinə çevrilərək investorların, texnologiya şirkətlərinin və maliyyə fondlarının diqqət mərkəzinə düşüb. Mütəxəssislərin hesablamalarına görə, yaxın onilliklərdə kosmos iqtisadiyyatının dəyəri trilyonlarla dollara çata bilər.

Bir vaxtlar dünyanın ən güclü dəniz dövlətlərindən biri hesab edilən Çin XV əsrin əvvəllərində məşhur müsəlman səyyah və dənizçi Çjen Henin rəhbərliyi ilə Hind okeanında genişmiqyaslı ekspedisiyalar həyata keçirirdi. Lakin bu yüksəliş uzun sürmədi. Min sülaləsinin hakimiyyəti dövründə ölkə təcridçi siyasətə üstünlük verdi, okean səfərləri dayandırıldı və hətta çinlilərin xaricə üzməsi qadağan edildi.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian memorandumun ABŞ-nin İranın hüquqlarına hörmət edib-etməyəcəyini yoxlamaq məqsədi daşıdığını bildirib. O qeyd edib ki, sənəd parlament üzvlərinin geniş dəstəyi ilə qəbul olunub. Pezeşkianın sözlərinə görə, memorandum İranın milli maraqlarını nəzərə alır. Prezident bu prosesdə Müctəba Xameneinin mühüm rol oynadığını vurğulayıb. O, sənədi aylarla davam edən danışıqların nəticəsi adlandırıb. Pezeşkian memorandumun müharibənin dayandırılmasına xidmət etdiyini bildirib. İranın bütün mümkün variantlara hazır olduğunu da qeyd edib. Prezident sənədin tam icrası halında ölkə üçün qürur mənbəyinə çevriləcəyini vurğulayıb.

Donald Tramp İranla razılaşmanın tam imzalandığını açıqlayıb. O, bu bəyanatı Fransada Emmanuel Makronla birgə çıxışı zamanı verib. Trampın sözlərinə görə, Hörmüz boğazı artıq qismən açılıb və cümə gününə qədər tam istifadəyə veriləcək. ABŞ Prezidenti İranın nüvə silahına sahib olmayacağına dair öhdəlik götürdüyünü bildirib. Bu şərtin ciddi nəzarət mexanizmləri ilə icra olunacağı qeyd edilib. Tramp razılaşmanın mətninin yaxın zamanda açıqlanacağını deyib. Makron isə Hörmüz boğazının açılması prosesinə Fransa və Böyük Britaniyanın rəhbərlik edəcəyini bildirib. Razılaşma Yeddilər Qrupu sammitinin əsas gündəm mövzularından birinə çevrilib.

Donald Tramp İrana qarşı sanksiyaların avtomatik şəkildə ləğv olunmayacağını bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran əvvəlcə razılaşma üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməlidir. ABŞ Prezidenti sanksiyaların İranın davranışından asılı olacağını vurğulayıb. Vaşinqton razılaşmanın icrasını izləyəcəyini açıqlayıb. Tramp qeyd edib ki, yalnız konkret nəticələr əldə olunarsa, məhdudiyyətlər aradan qaldırıla bilər. O, prosesin mərhələli şəkildə həyata keçiriləcəyini bildirib. Açıqlama Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla birgə çıxış zamanı səsləndirilib. İranla bağlı iqtisadi qərarların da bu şərtlərə bağlı olacağı vurğulanıb.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İsveçrədəki imza mərasimindən sonra yeni danışıqların keçiriləcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, Tehran və Vaşinqton arasında müzakirələr davam edəcək. Nazir danışıqların etimadsızlıq fonunda aparıldığını vurğulayıb. Əraqçi əvvəlki öhdəlik pozuntularının nəzərə alındığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, İran bütün addımlarını ehtiyatla planlaşdırır. Xarici işlər naziri razılaşmanın iqtisadi nəticələrinə xüsusi diqqət çəkib. Tehran ölkə iqtisadiyyatında canlanma yaratmağa çalışır. İran tərəfi danışıqlardan maksimum fayda əldə etməyi hədəfləyir.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian İran-ABŞ anlaşmasını şərəfli sənəd kimi dəyərləndirib. O bildirib ki, razılaşma İran və bölgədəki müttəfiq qüvvələr üçün əhəmiyyət daşıyır. Prezident sənəddə yalnız kiçik fikir ayrılıqlarının olduğunu qeyd edib. Bununla yanaşı, həmin məsələlərin detalları açıqlanmayıb. Pezeşkian İranın öz maraqlarını qoruduğunu vurğulayıb. O, İsrailin reaksiyasını da xüsusi qeyd edib. İran lideri bu reaksiyanın ölkəsinin uğur qazandığını göstərdiyini bildirib. Tehranın razılaşmanı müsbət nəticə kimi qiymətləndirdiyi vurğulanıb.

ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens Hörmüz boğazının uzunmüddətli əsasda ödənişsiz fəaliyyət göstərməsinin gözlənildiyini bildirib. O qeyd edib ki, məsələ ilə bağlı texniki danışıqlar davam edir. Vens boğazın gələcək fəaliyyət modelinin hələ tam razılaşdırılmadığını vurğulayıb. ABŞ tərəfi gəmilərin əlavə keçid ödənişləri olmadan hərəkət etməsini dəstəkləyir. Bu açıqlama İranın müəyyən xidmət haqları tətbiq edə biləcəyini bildirməsindən sonra verilib. Tehran həmin ödənişlərin xidmətlərlə bağlı olduğunu açıqlayıb. Tərəflər hazırda məsələnin texniki detallarını müzakirə edir. Yekun mexanizmin yaxın vaxtlarda müəyyənləşəcəyi gözlənilir.

Türkiyənin paytaxtında genişmiqyaslı yenidənqurma və modernləşdirmə işlərindən sonra Ankara Hava Limanı rəsmi olaraq istifadəyə verilib. Səkkiz ay ərzində tamamlanan layihə çərçivəsində hava limanı beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılıb və genişgövdəli təyyarələrin qəbuluna hazır vəziyyətə gətirilib. Açılış mərasimində Türkiyə Prezidenti Recep Tayyip Erdoğan iştirak edib. Dövlət başçısı hava limanına ilk eniş edən şəxs olub və tədbirdə geniş nitqlə çıxış edib.