NATO liderləri Türkiyədə keçirilən Zirvə Toplantısında kollektiv müdafiə prinsipinə sadiqliklərini təsdiqləyiblər. Onlar bildiriblər ki, alyansa üzv ölkələrdən birinə edilən hücum bütün müttəfiqlərə qarşı hücum hesab olunur. Bu prinsip NATO-nun 5-ci maddəsində əksini tapır və alyansın əsas təhlükəsizlik təminatlarından biridir. Liderlər müttəfiqlərin təhlükəsizliyinin bölünməz olduğunu vurğulayıblar. Toplantıda müdafiə xərcləri və regional təhlükəsizlik məsələləri də müzakirə olunub. NATO-nun gələcək strategiyasında kollektiv müdafiənin əsas yer tutacağı bildirilib. Ankara Zirvə Toplantısı alyans daxilində həmrəyliyin nümayişi baxımından diqqət çəkib.

NATO-nun baş katibi Mark Rutte ABŞ-ın İrana endirdiyi son hava zərbələrinin "tamamilə zəruri" olduğunu bildirib. Ankarada keçirilən NATO Dövlət və Hökumət Başçılarının Zirvə toplantısından əvvəl jurnalistlərə açıqlama verən Rutte deyib ki, əgər atəşkəs qüvvədə olduğu halda İran onu pozursa, ABŞ-ın buna qətiyyətli şəkildə cavab verməsi vacibdir.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan NATO Ankara sammiti çərçivəsində rəsmi təmaslar çərçivəsində ABŞ-nin dövlət katibi Marko Rubio ilə ikitərəfli görüş keçirib. Sammitin gündəliyində dayanan əsas təhlükəsizlik riskləri fonunda baş tutan bu təmas, Vaşinqton və Ankara xəttindəki diplomatik dialoqun intensivliyini növbəti dəfə nümayiş etdirmişdir.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) İnsan Hüquqları Şurası özünün 62-ci sessiyasında Səudiyyə Ərəbistanının təqdim etdiyi “Kibertəhlükəsizlik sahəsində qadınların səlahiyyətləndirilməsi və rolunun artırılması” barədə qətnaməni yekdilliklə qəbul edib. Bu qərar İslam Dünyası Liqası (MWL) və digər nüfuzlu regional təşkilatlar tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanıb.

Qırmızı dəniz, Bab əl-Məndəb və Hörmüz boğazında təhlükəsizlik məsələsinə çox vaxt yalnız Körfəz ölkələrinin yerli problemi kimi baxılır. Lakin bu, səhv yanaşmadır. Bu su yolları dunya iqtisadiyyatının şah damarlarıdır. Onların qorunması yalnız Körfəzin deyil, Avropa və Asiya ölkələrinin də milli təhlükəsizlik məsələsidir.

İran ABŞ-ın ölkənin cənubuna endirdiyi zərbələrə cavab olaraq Bəhreyn və Küveytdə yerləşən ABŞ-a məxsus 85 hərbi obyektə raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə zərbələr endirdiyini bəyan edib. Bu barədə İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu məlumat yayıb. Bəyanatda bildirilib ki, ABŞ gecə saatlarında Hörmüzqan və Məhşəhr sahillərində yerləşən bəzi hərbi bazalara və mülki obyektlərə hava zərbələri endirməklə atəşkəsi və tərəflər arasında əldə olunmuş razılaşmanı pozub.

Ankarada keçirilən NATO Dövlət və Hökumət Başçılarının 36-cı Zirvə toplantısı çərçivəsində təşkil olunan rəsmi qəbulda iştirakçılara Türkiyə mətbəxinin müxtəlif bölgələrini əks etdirən xüsusi menyu təqdim edilib. Zirvə şərəfinə təşkil olunan şam yeməyində Anadolunun fərqli bölgələrindən seçilmiş məhsullarla hazırlanan ənənəvi yeməklər qonaqlara təqdim olunub.

Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şəra Ali Konstitusiya Məhkəməsinin sədri və üzvlərinin təyin edilməsi haqqında fərman imzalayıb. Məhkəmənin üzvləri vəzifəsinə Xeyrullah Nədim Qannum, Məhəmməd Mustafa Səbia, İman Antuan Nuri, İsmayıl Həmadi əl-Xalfan, Rəyyan Həsən Kəhilan və Arif Əhməd əş-Şaal təyin ediliblər.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ-ın Türkiyəyə F-35 qırıcıları satmasına qarşı çıxıb. O bildirib ki, belə bir addım Yaxın Şərqdə qüvvələr balansını poza bilər. Netanyahu Türkiyənin aqressiv niyyətlərə malik olduğunu iddia edib və bu silahların bölgədə gərginliyi artıra biləcəyini söyləyib. Onun açıqlaması Donald Trampın Türkiyəyə F-35 satışını nəzərdən keçirdiyini bildirməsindən sonra verilib. ABŞ 2019-cu ildə Türkiyəni Rusiyadan hava hücumundan müdafiə sistemi aldığına görə proqramdan çıxarmışdı. Ankara uzun müddətdir F-35 proqramına qayıtmaq və sanksiyaların ləğvini istəyir. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə ABŞ-la münasibətlərin bu məsələdə müsbət nəticə verəcəyinə ümid edir.

NATO Zirvə Toplantısında ABŞ Prezidenti Donald Trampın alyans üzvlərinə münasibəti diqqət mərkəzindədir. Tramp İranla bağlı hərbi qarşıdurma zamanı bəzi müttəfiqlərin ABŞ-a kifayət qədər dəstək vermədiyini bildirib və narazılığını ifadə edib. O, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla münasibətlərini yüksək qiymətləndirərək toplantıda iştirakını da bununla əlaqələndirib. NATO-nun baş katibi Mark Rütte müdafiə xərclərinin artırılması istiqamətində üzv ölkələrin üzərinə götürdüyü öhdəlikləri xatırladıb. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski isə ölkəsinin daha çox Patriot hava hücumundan müdafiə sistemlərinə və digər hərbi vasitələrə ehtiyacı olduğunu bildirib. NATO Zirvə Toplantısında müdafiə xərcləri və Ukraynaya dəstək əsas gündəm mövzuları sırasında yer alır. Toplantının nəticələri alyansın gələcək təhlükəsizlik siyasətinə təsir göstərə bilər.

Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Zimbabve Milli Assambleyasının sədri Yakob Mudendanın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüş keçirib. Görüş zamanı iki ölkə arasında siyasi dialoqun inkişafı, parlamentlərarası əlaqələrin genişləndirilməsi və müxtəlif sahələrdə əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub. Tərəflər təhsil, turizm, mədən sənayesi, kənd təsərrüfatı və dövlət xidmətləri sahəsində əməkdaşlığın perspektivlərini dəyərləndiriblər. Görüşdə Azərbaycanın Qoşulmama Hərəkatına sədrliyi dövründə irəli sürdüyü təşəbbüslər və COP29-un nəticələri də diqqət mərkəzində olub. Ceyhun Bayramov Zimbabveni BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvlüyünə seçilməsi münasibətilə təbrik edib. Tərəflər BMT və digər beynəlxalq platformalarda əməkdaşlığın davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Görüşdə regional vəziyyət və sülh gündəliyi ilə bağlı fikir mübadiləsi də aparılıb.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Ankara hökumətinin İran və ABŞ arasında ortaq mövqeyin formalaşması üçün çalışdığını bildirib. O qeyd edib ki, Türkiyə bu istiqamətdə əlindən gələn bütün addımları atır. Ərdoğanın sözlərinə görə, bu səylər qlobal sülhün möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Türkiyə Prezidenti tərəflər arasında anlaşmanın əldə olunmasının regional sabitlik baxımından vacib olduğunu vurğulayıb. O, bütün tərəfdaşların bu məqsəd naminə birgə fəaliyyət göstərdiyini deyib. Ankara İran və ABŞ arasında gərginliyin diplomatik yollarla azaldılmasını dəstəkləyir. Ərdoğanın açıqlaması Türkiyənin beynəlxalq vasitəçilik rolunu bir daha gündəmə gətirib.