Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının sədr müavini Dmitri Medvedyev ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiyanı ilhaq etmək planlarına gözlənilməz reaksiya verib. Rusiyanın "İnterfaks" agentliyinə danışan Medvedyev Qrenlandiya sakinlərinin Rusiyaya birləşmək üçün səs verə biləcəyini iddia edib. Rusiya eks-prezidenti Donald Trampın Arktikada yerləşən bu nəhəng adanı ABŞ-a birləşdirmək üçün tələsməli olduğunu vurğulayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla hər hansı formada ticarət əlaqələri quran bütün ölkələrin ABŞ-la ticarətində 25 faiz dərəcəsində gömrük rüsumu ilə üzləşəcəyini bildirib. Tramp bu barədə "Truth Social" platformasında paylaşım edib. O bildirib ki, İran İslam Respublikası ilə iş görən istənilən ölkə dərhal qüvvəyə minmək şərtilə ABŞ-la apardığı bütün ticarət əməliyyatlarına görə 25 faiz rüsum ödəyəcək. Bu qərarın qəti olduğunu vurğulayan Tramp rüsumun tətbiqi üçün hansı hüquqi mexanizmdən istifadə ediləcəyi barədə əlavə təfərrüat verməyib.

ABŞ Prezidenti Donald Trampa etiraz aksiyalarının davam etdiyi İrana qarşı ənənəvi hava hücumları ilə yanaşı, kiber və psixoloji əməliyyat variantlarını ehtiva edən geniş hesabat təqdim edilib. CBS News kanalına danışan ABŞ Müdafiə Nazirliyinin rəsmiləri Prezident Trampın İrana qarşı istifadə edilə biləcək hərbi və gizli vasitələr barədə ətraflı məlumatlandırıldığını bildiriblər. Məlumata görə, mümkün hərbi müdaxilə zamanı hava qüvvələri və uzaqmənzilli raketlər əsas rolunu qoruyub saxlasa da, kiber əməliyyatlar və psixoloji fəaliyyətlər də masadakı variantlar arasındadır.

Qrenlandiya hökuməti ABŞ Prezidenti Donald Trampın açıqlamalarına cavab olaraq bəyanat yayıb və Birləşmiş Ştatların adanı istənilən formada nəzarətə götürmək niyyətini qəti şəkildə qəbul etmədiyini bildirib. Bəyanatda vurğulanır ki, Qrenlandiya Danimarka Krallığının tərkib hissəsidir və NATO-da məhz Danimarka birliyinin elementi kimi təmsil olunur. Ada rəhbərliyi qeyd edib ki, Qrenlandiyanın müdafiəsi yalnız NATO çərçivəsində həyata keçirilə bilər və bu məsələ üzrə bütün alyans ölkələrinin, o cümlədən ABŞ-ın ortaq maraqları mövcuddur.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Venesuelanın neft axınlarını nəzarətə götürmək qərarı Amerika şist (slanets) neft sənayesi üçün ciddi risklər yarada bilər. Qlobal bazara nisbətən ucuz Venesuela neftinin qayıdışı artıq çətin vəziyyətdə olan ABŞ istehsalçılarına əlavə təzyiq göstərəcək. Nəşrin analitikləri bildirir ki, Venesuela xam neftinin bazara daxil olması qlobal təklif bolluğunu daha da gücləndirəcək və qiymətlərin enməsinə səbəb olacaq. Hazırda neft qiymətləri son dörd ilin minimum səviyyəsindədir və yeni həcmdə tədarük bu meyli dərinləşdirə bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp yanvarın 11-də bildirib ki, Vaşinqton Rusiya–Ukrayna müharibəsi fonunda maliyyə baxımından qazanc əldə edir. Prezident bununla yanaşı vurğulayıb ki, Ukrayna məsələsi ilə məşğul olmasının əsas səbəbi iqtisadi maraqlar deyil, humanitar motivlərdir. “Biz müharibə ilə pul qazanırıq, amma mən bu barədə danışmaq istəmirəm,” — deyə Tramp qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Ağ Evin əsas məqsədi insanların həyatını xilas etmək və münaqişəni mümkün qədər tez dayandırmaqdır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, İranda getdikcə artan iğtişaşlara cavab olaraq bir sıra tədbirləri, o cümlədən mümkün hərbi variantları nəzərdən keçirir. Tramp prezident təyyarəsində jurnalistlərə açıqlamasında, İranın əvvəllər elan etdiyi “qırmızı xətti” – yəni etirazçıların öldürülməsi həddini keçib-keçmədiyi ilə bağlı suala cavab olaraq deyib

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ölkəsinin müharibə istəmədiyini lakin istənilən ssenariyə, o cümlədən ədalətli danışıqlara hazır olduğunu bildirib. İran dövlət televiziyasının məlumatına görə, Əraqçi Tehrandakı xarici səfirlər və missiya rəhbərləri qarşısında çıxış edərkən ölkədə davam edən etiraz aksiyalarını qiymətləndirib. Nazir nümayişlərin dinc şəkildə başladığını, lakin sonradan xarici güclərin müdaxiləsi ilə zorakılığa çevrildiyini iddia edib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp sosial media hesabında özünü Venesuelanın müvəqqəti prezidenti kimi təqdim edən bir paylaşım edib. Tramp özünə məxsus Truth Social platformasında Vikipedia məlumatlarına bənzədilmiş bir vizual paylaşıb. Həmin şəkildə Trampın fotosunun altında "Venesuelanın müvəqqəti prezidenti" ifadəsi yer alıb. ŞƏkildə həmçinin "2026-cı ilin yanvarından etibarən vəzifədədir" qeydi və vitse-prezident qismində Ceyms Devid Vensin adı qeyd olunub.

Kuba uzun müddət Venesueladan gələn neft tədarükü hesabına əvəzində "təhlükəsizlik xidmətləri" göstərməklə yaşayıb, lakin indi vəziyyət dəyişib. Bu fikirləri ABŞ Prezidenti Donald Tramp "Truth Social" platformasında yazıb.

Ağ Evə qayıdan Donald Tramp “Amerika hər şeydən öncə” kursunu bu dəfə daha sərt və kompromissiz şəkildə həyata keçirməyə başlayıb. Vaşinqton artıq İkinci Dünya müharibəsindən sonra formalaşmış beynəlxalq rolundan nəzərəçarpacaq dərəcədə uzaqlaşaraq, qlobal sistemdə özünü fərqli mövqedə yerləşdirir. ABŞ-ın 66 beynəlxalq təşkilatdan, o cümlədən Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ilə əlaqəli 31 qurumdan çıxmaq qərarı sıradan inzibati addım deyil. Bu, Vaşinqtonun beynəlxalq sistemdəki yerini yenidən müəyyənləşdirmək və xarici öhdəlikləri daxili prioritetlər naminə azaltmaq niyyətinin açıq bəyanıdır — hətta bu addım çoxtərəfli institutların zəifləməsi bahasına başa gəlsə belə.

Cənubi Afrika Respublikası Rusiya, İran, Çin və digər ölkələrlə birgə keçirdiyi həftəlik BRICS dəniz təlimlərini qlobal dəniz təhlükəsizliyi baxımından “zəruri” adlandıraraq, artan beynəlxalq gərginlik fonunda manevrləri müdafiə edib. “Will for Peace 2026” adlı təlimlər şənbə günü Keyptaun sahillərində başlayıb. Təlimlər ABŞ-ın Venesuela ilə əlaqəli Rusiya tankerini Şimali Atlantik okeanında saxlamasından bir neçə gün sonra keçirilir. Vaşinqton bu addımı Qərb sanksiyalarının pozulması ilə əsaslandırıb.

ABŞ-ın bir sıra ştatlarında Miqrasiya və Gömrük Xidməti (ICE) əməkdaşlarının fəaliyyətinə qarşı kütləvi etiraz aksiyaları başlayıb. Aksiyalara səbəb yanvarın əvvəlində Minnesotanın Minneapolis şəhərində ICE reydi zamanı 37 yaşlı ABŞ vətəndaşı Rene Nikol Gudun güllələnərək öldürülməsi olub. Yanvarın 9-da minlərlə insan “ICE out of MPLS” şüarı ilə Minneapolis küçələrinə çıxıb. Etirazçılar, ABŞ mediasının məlumatına görə, ICE əməkdaşlarının qala biləcəyi ehtimal olunan azı iki otelin qarşısında da toplaşıblar.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya neftinin daşınması ilə əlaqəli tankerlərin ələ keçirilməsi qərarını verib və Rusiyaya qarşı “sarsıdıcı sanksiyalar” paketinin irəlilədilməsini təsdiqləyib. Mənbələrə görə, bu addımlar Ağ Evin rəhbərinin Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ilə bağlı artan məyusluğu fonunda atılıb. ABŞ administrasiyasında Putinin Ukraynadakı müharibənin dayandırılması yolunda əsas maneə kimi qəbul edildiyi bildirilir. Vaşinqton bu tədbirləri Moskvaya sülh yolu ilə həll üçün vaxtın azaldıldığına dair açıq siqnal kimi dəyərləndirir. Ağ Ev hesab edir ki, Rusiya tərəfi danışıqları qəsdən uzadır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp ABŞ-ın aparıcı neft şirkətlərinin rəhbərləri ilə Venesueladakı enerji sektoru və investisiya imkanlarını müzakirə edib. Görüşdə Chevron, ExxonMobil, ConocoPhillips, Continental, Halliburton, Valero, Marathon, Shell, Trafigura, Vitol Americas, Repsol, Eni, Hilcorp və digər iri enerji şirkətlərinin rəhbərləri iştirak edib. Tədbirdə, həmçinin ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens, dövlət katibi Marko Rubio və enerji naziri Kris Rayt da yer alıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp The New York Times qəzetinə verdiyi geniş müsahibədə bildirib ki, xarici siyasətdə onun qərarlarını beynəlxalq hüquq deyil, yalnız şəxsi mənəvi dəyərləri və düşüncə tərzi məhdudlaşdıra bilər. Müsahibənin dərc edilən hissələrində Tramp ABŞ-ın xarici və daxili siyasətinin əsas istiqamətlərinə toxunub. O, beynəlxalq hüququ öz hərəkətləri üçün məcburi çərçivə kimi qəbul etmədiyini açıq şəkildə ifadə edib. Prezidentin sözlərinə görə, xarici siyasətdə onun üçün əsas məhdudiyyət yalnız şəxsi “mənəvi kompasıdır”.

İsrail ordusunun Qəzza zolağına həyata keçirdiyi hücumlar nəticəsində həlak olanların sayının 71 min 409 nəfərə yüksəldiyi bildirilib. Qəzzadakı Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən yayımlanan yazılı açıqlamada İsrailin hücumları nəticəsində qeydə alınan itkilər və dağıntılar altından çıxarılan yeni cəsədlərlə bağlı son məlumatlar paylaşılıb. Məlumata görə, İsrail hücumları nəticəsində həyatını itirən 14 fələstinlinin nəşi xəstəxanalara çatdırılıb, hücumlar zamanı 17 nəfər yaralanıb.

İranın ali rəhbəri Ayətullah Əli Xamenei ölkədə davam edən etiraz aksiyalarına münasibət bildirərək ABŞ Prezidenti Donald Trampın açıqlamalarını sərt şəkildə tənqid edib. 86 yaşlı İran lideri çıxışında bildirib ki, Vaşinqton Tehran üzərində təzyiq dili ilə danışmamalıdır və ABŞ rəhbərliyi əvvəlcə öz daxili problemlərinə fokuslanmalıdır.

İran İnsan Haqları Aktivistləri Xəbər Agentliyi (HRANA) ölkədə iqtisadi çətinliklər səbəbindən başlayan etirazlarda ölənlərin sayının 42-yə yüksəldiyini açıqlayıb. ABŞ mərkəzli HRANA-nın saytında yayımlanan məlumata görə, 12 gündür davam edən etirazlar İranın 31 əyalətində baş verib. Bu müddət ərzində 5-i 18 yaşından kiçik olmaqla 34 etirazçı və təhlükəsizlik qüvvələrindən 8 nəfər həyatını itirib. Ümumilikdə 2 277 nəfər saxlanılıb. Yaralanmaların əksəriyyəti isə saçma və plastik mərmilərdən qaynaqlanıb.

Dekabr ayının sonlarında başlayan etiraz aksiyaları cümə axşamı etibarilə İranın 31 əyalətinin hamısına yayılıb. Paytaxt Tehranla yanaşı, Kirmanşah, Abadan, Təbriz və Şiraz kimi böyük şəhərlərdə minlərlə insan küçələrə çıxıb. Norveç mərkəzli İran İnsan Haqları (IHR) təşkilatı etirazların başladığı gündən bəri təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən azı 45 etirazçının, o cümlədən 8 uşağın öldürüldüyünü açıqlayıb.

Qrenlandiyanın Şimal qütb dairəsi üzərində yerləşməsi onu dünyanın ən böyük adası kimi təhlükəsizlik strategiyalarının əsas elementinə çevirir.Artan beynəlxalq gərginlik, iqlim dəyişikliyi və qlobal iqtisadiyyatda baş verən transformasiyalar Qrenlandiyanı dünya ticarəti və təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələrin mərkəzinə gətirib. ABŞ prezidenti Donald Tramp mineral ehtiyatlarla zəngin olan və Arktika ilə Şimali Atlantik üzərindən Şimali Amerikaya aparan marşrutların qorunmasında mühüm rol oynayan bu adaya ölkəsinin nəzarətini təmin etməyə çalışır.

ABŞ Senatı Prezident Donald Tramp-ın Venesuelaya qarşı əlavə hərbi əməliyyatlar aparmaq səlahiyyətini Konqresin icazəsi olmadan davam etdirməsinin qarşısını almaq məqsədilə hazırlanan qətnaməni irəli aparıb. Bu, Senatın 100 üzvü arasında prosedur səsvermədə 52–47 hesabı ilə dəstəklənib.

Avropa İttifaqının rəsmi şəxsləri və diplomatları ABŞ prezidenti Donald Tramp administrasiyasının Qrenlandiyaya nəzarət cəhdlərinə qarşı mümkün cavab addımlarını müzakirə edir. Mənbələrin bildirdiyinə görə, Brüsseldə paralel şəkildə bir neçə ssenari üzərində iş aparılır. Müzakirə edilən variantlardan biri Qrenlandiyaya Avropa İttifaqı tərəfindən ayrılan maliyyə vəsaitinin əhəmiyyətli dərəcədə artırılmasını nəzərdə tutur. Avropa Komissiyasının layihəsinə əsasən, uzunmüddətli büdcə çərçivəsində xərclərin iki dəfədən çox artırılması planlaşdırılır. 2028-ci ildən başlayaraq yeddi illik dövr üçün təxminən 530 milyon avro ayrılması müzakirə mövzusudur.

ABŞ-li senator Lindsi Qrem çərşənbə günü bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp “ucuz Rusiya neftinin alınmasına” qarşı sanksiyaların tətbiqini nəzərdə tutan qanun layihəsini təsdiqləyib. Senator Qrem Tramp ilə keçirdiyi görüşdən sonra ABŞ mərkəzli X şirkətinin sosial media platformasındakı hesabında paylaşım edib.“Çox məhsuldar bir görüşdən sonra (Tramp) aylardır senator Blumental və bir çox digər şəxslərlə birlikdə üzərində çalışdığım iki partiyalı Rusiya sanksiyaları layihəsini təsdiqlədi.” - deyə Qrem vurğalayıb.