Rəsmi İsrail Suriyanın şimalındakı İdlib vilayətinin şərq çölündə yerləşən "Əbu əd-Duhur" hərbi aerodromunun uçuş-enmə zolağının bombalanması ilə bağlı Suriya tərəfinin irəli sürdüyü ittihamlar qarşısında sükutunu qoruyub. Lakin bir israilli rəsmi ABŞ-nin "Fox News" telekanalına verdiyi qısa açıqlamada zərbəni etiraf edərək Təl-Əvivin hücumla bağlı məlumatı əvvəlcədən Vaşinqtonla bölüşdüyünü bildirib.

Türkiyə İsrailin Suriyanın Əbu əz-Zuhur hərbi hava limanına endirdiyi zərbələri kəskin şəkildə pisləyib. Ankara hücumları Suriyanın suverenliyinin pozulması kimi qiymətləndirib. Türkiyə beynəlxalq ictimaiyyəti İsrailin hərəkətlərinə qarşı daha qəti mövqe nümayiş etdirməyə çağırıb. Ankara beynəlxalq hüququ pozan hərəkətlərə görə məsuliyyətin təmin edilməsinin vacibliyini bildirib. Suriya mənbələrinə görə, hərbi hava limanına səkkiz zərbə endirilib. Hücum nəticəsində uçuş-enmə zolağı və saxlanc yerləri zədələnsə də, insan itkisi qeydə alınmayıb. Suriya da hücumları kəskin pisləyərək onları ölkənin suverenliyinə qarşı təcavüz adlandırıb. İsrail ordusu isə zərbələrlə bağlı açıqlama verməyib.

İsrail mediası 1982-ci ildə Livanın Sultan Yaqub bölgəsində baş verən döyüş zamanı itkin düşən Yehuda Kats adlı əsgərin qalıqlarının 45 ildən çox müddət sonra tapıldığını bildirib. “Kan 12” telekanalının məlumatına görə, İsrailə gətirilən insan qalıqları hazırda ekspertizadan keçirilir. İlkin ehtimala əsasən, qalıqlar Sultan Yaqub döyüşündə itkin düşən əsgər Yehuda Kats-a məxsusdur. Təhlükəsizlik qurumlarının onun ailəsinə kimlik müəyyənləşdirmə prosesi barədə məlumat verdiyi bildirilir.

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik.

İsrailin ifrat sağçı milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir Qəzza zolağında hər gecə 30–40 nəfərin hədəfli şəkildə məhv edilməsinə çağırış edib. Ben-Qvir bu açıqlamanı vaxtilə Qəzzada saxlanılmış keçmiş girov Rom Braslavskinin təqdim etdiyi podkastda səsləndirib. İsrailin 7 oktyabr 2023-cü il hücumundan sonrakı vəziyyətini müzakirə edərkən nazir son vaxtlar Qəzzaya endirilən zərbələrin intensivliyinin azalmasını tənqid edib.

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik.

ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş atəşkəs memorandumunun müddətinin sabah (bazar ertəsi) başa çatması yaxınlaşdıqca, atəşkəsin uzadılması istiqamətində hər hansı irəliləyişin əldə olunacağına dair heç bir əlamət görünmür.

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik.

İsrail Baş nazirinin ofisi Hizbullahı Livanın cənubunda mülki şəxsləri hərbi obyektə qəsdən yerləşdirməkdə ittiham edib. İsrail tərəfi bildirib ki, Hizbullahın İsrail hərbçilərinə hücumundan sonra İsrail ordusu təşkilatın qərargahı olduğunu iddia etdiyi obyektə zərbə endirib. İsrail ordusu sonradan həmin obyektdə mülki şəxslərin olduğunu öyrəndiyini açıqlayıb. İsrail Hizbullahın mülki əhalidən canlı qalxan kimi istifadə etdiyini iddia edib. İsrail ordusu Qəzzadakı əməliyyatlarında da oxşar arqumentlərdən istifadə edib. Livanın Nəbatiyyə və Ənsar bölgələrinə hücumlarda 11 nəfərin öldüyü bildirilib.

Qətər işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində İsrailli köçkünlərin fələstinlilərə qarşı hücumlarının artmasını pisləyib. Qətər Xarici İşlər Nazirliyi mülki şəxslərə qarşı sistemli zorakılığın beynəlxalq hüququ pozduğunu bildirib. Nazirlik bu hücumların İsrail ordusu və təhlükəsizlik qüvvələrinin himayəsi altında həyata keçirildiyini iddia edib. Qətərin açıqlamasında İsrail hökumətinin köçkünlərə daha çox hücum etmək imkanı yaratdığı bildirilib. Doha bu əməlləri açıq cinayətlər kimi qiymətləndirib. Qətər beynəlxalq ictimaiyyəti vəziyyətə müdaxilə etməyə və təcili tədbirlər görməyə çağırıb. İordan çayının qərb sahilində zorakılığın artması bölgədə onsuz da gərgin olan vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Qətərin bəyanatı fələstinli mülki şəxslərin müdafiəsi ilə bağlı beynəlxalq çağırışların artdığı bir vaxtda verilib.

İsrail ordusunun Livanın cənubundakı Ənsar qəsəbəsinə endirdiyi hava zərbəsi nəticəsində 7 nəfər ölüb, 3 nəfər yaralanıb. Livanın Baş naziri Nəvvaf Salam hücumları “son dərəcə təhlükəli eskalasiya” adlandırıb. Livanın Milli Xəbər Agentliyinin məlumatına görə, İsrailin zərbəsi nəticəsində yaşayış evi tamamilə dağılıb. Xilasetmə və mülki müdafiə qrupları dağıntılar altında qalan şəxslərin çıxarılması və yaralıların xəstəxanalara çatdırılması istiqamətində iş aparıb.

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik

Livan parlamentinin sədri Nəbih Berri ABŞ-ın Livan üzrə Hərbi Əlaqələndirmə Qrupunun rəhbəri general Cozef Klerfildlə görüşüb. Tərəflər İsrailin Livanın cənubuna qarşı həyata keçirdiyi hücumları və bölgədəki təhlükəsizlik vəziyyətini müzakirə ediblər. Berri İsrailin 2024-cü ilin noyabrından etibarən Livana qarşı sistemli hücumlar həyata keçirdiyini bildirib. O, kəndlərin, əkin sahələrinin və meşələrin dağıdıldığını, tarixi və mədəni irs obyektlərinə də ziyan dəydiyini deyib. Livan parlamentinin sədri İsrailin hərbi əməliyyatları dayandırmasını və beynəlxalq sərhədə qədər geri çəkilməsini tələb edib. ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə əldə olunan atəşkəs razılaşması İsrailin Livanın cənubundan mərhələli şəkildə çıxmasını nəzərdə tutur. Razılaşmaya əsasən, Livan ordusunun bölgədə yerləşdirilməsi də planlaşdırılıb. Buna baxmayaraq, Livan İsrailin cənub bölgəsində hərbi fəaliyyətini davam etdirdiyini bildirir.

İsrailli silahlı köçkünün Beyt-Sahur yaxınlığında fələstinli və israilli fəallara silahla hədə yönəltdiyi görüntülənib. Hadisə İordan çayının qərb sahilində fələstinlilərə məxsus xüsusi mülkiyyətdə olan torpaqda baş verib. Təxminən 100 fəal torpaq sahibləri ilə birlikdə əraziyə gedərək köçkünlərin tərk edilmiş binanı ələ keçirməsinə etiraz edib. Fəallar binadakı İsrail bayraqlarını götürərək onların yerinə Fələstin bayraqları asdıqdan sonra atəş açılıb. Görüntülərdə bir silahlı köçkünün əvvəlcə havaya, daha sonra isə fəalların istiqamətinə silah tuşlatdığı görünür. İsrail hərbçiləri hadisə yerinə gəldikdən sonra ərazini qapalı hərbi zona elan edib, lakin köçkünləri ərazidən çıxarmayıb. Fələstinli torpaq sahibləri və fəalların ərazini tərk etməsi tələb olunub. Hadisə bölgədə köçkünlərin fələstinlilərə məxsus torpaqlara müdaxiləsi ilə bağlı gərginliyin davam etdiyini göstərir.

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats ordunun Livanın cənubunda uzun müddət qalmağa hazırlaşdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, “Hizbullah” tərksilah edilmədən İsrail qüvvələri nəzarət etdikləri ərazilərdən geri çəkilməyəcək. Kats ordunun bölgədə uzunmüddətli mövcudluğa hazırlaşması barədə göstəriş verdiyini açıqlayıb. İsrail hökuməti “Hizbullah”ın yaratdığı təhlükənin bütün Livan ərazisində aradan qaldırılmasını tələb edir. Oxşar mövqeyi Baş nazir Benyamin Netanyahu Qəzza zolağı ilə bağlı da nümayiş etdirir. Netanyahu HƏMAS tam tərksilah olunmadan İsrail qüvvələrinin Qəzzadan geri çəkilməsinə qarşı çıxır. ABŞ-nin təklif etdiyi plan isə tərksilah və İsrail qüvvələrinin geri çəkilməsinin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsini nəzərdə tutur. İsrail rəhbərliyinin bu açıqlamaları ölkədə keçiriləcək seçkilər ərəfəsində təhlükəsizlik məsələlərinin siyasi gündəmdə ön plana çıxdığı bir vaxtda səsləndirilir.

Livan ordusu İsrailin hücumlarının ölkənin cənubunda yerləşdirilmə prosesinə mane olduğunu açıqlayıb. Ordu İsrail hərbçilərini razılaşmaları və beynəlxalq hüququ pozmaqda ittiham edib. Açıqlamada Nəbatiyyə bölgəsində müxtəlif mülki obyektlərin zərər gördüyü bildirilib. Livan tərəfi hücumların bölgədə sabitliyin yaradılmasına mane olduğunu qeyd edib. Ordunun cənubda fəaliyyətini davam etdirdiyi, lakin hücumların prosesləri çətinləşdirdiyi vurğulanıb.

İsrail və Birləşmiş Ştatlar ilə müharibə şəraitində Hizbullah təşkilatı son illərin ən ağır maliyyə böhranını yaşayır. İsrail ordusu mart ayında Hizbullaha qarşı növbəti hərbi əməliyyatlara başlayarkən xəbərdarlıq etdiyi ilk hədəflər silah anbarları və ya yeraltı komanda mərkəzləri deyil, Mərkəzi Bankın nəzarətindən kənar fəaliyyət göstərən maliyyə qurumları oldu. =

Suriyada məxfiləşdirilmiş obyektdə saxlanılan nüvə materialları ilə bağlı proseslər uzun müddət diqqətdən kənarda qalan həssas bir məsələni gün işığına çıxarır. Bu vəziyyət Birləşmiş Ştatları və İsraili regionda yeni bir təhlükəsizlik böhranının yaranmasının qarşısını almaq üçün pərdəarxası diplomatik addımlar atmağa sövq edib. Məlumata görə, ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası İsrail və Suriyanın yeni hökuməti ilə razılıq əldə edib. Bu razılaşma materialların Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin nəzarəti altında "99 saylı obyekt"dən çıxarılmasına zəmin yaradır.

HƏMAS İsrailin İordan çayının qərb sahilində fələstinlilərin evlərini dağıtmasını pisləyib. Təşkilatın rəsmisi Əbdül Rəhman Şədid bu addımı kollektiv cəza kimi qiymətləndirib. O, Nablus yaxınlığındakı Təl kəndində Faruq Ramazanın evinin dağıdılmasını tənqid edib. Şədid fələstinliləri birlik göstərməyə və zərər çəkən ailələrə dəstək verməyə çağırıb. Faruq Ramazanın iyulun 24-də baş verən qarşıdurmada iştirak etdiyi bildirilib. Həmin hadisədən sonra İsrail ordusunun Qərb sahilində əməliyyata başladığı qeyd olunub. Qarşıdurmada dörd fələstinli və iki israillinin öldüyü açıqlanıb. Ev dağıntıları ilə bağlı siyasət beynəlxalq səviyyədə mübahisəli məsələlərdən biri olaraq qalır.

İsrail ordusu Nablus yaxınlığındakı Təl kəndində Faruq Ramazanın evinin dağıdıldığını açıqlayıb. Ramazan ötən ay silahlı məskunlaşan şəxslə baş verən qarşıdurmadan sonra öldürülüb. Hadisə zamanı dörd fələstinli və iki İsrail əsgərinin öldüyü bildirilib. İsrail ordusu Ramazanı əsgərlərin ölümünə səbəb olan hücumda ittiham edib. İsrail qüvvələri ev dağıdılmasından əvvəl Təl kəndində ailələri ərazidən çıxarıb. İnsan hüquqları təşkilatları bu cür addımların kollektiv cəza xarakteri daşıdığını və yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi ilə bağlı olduğunu bildirirlər. Hadisə İordan çayının qərb sahilində gərginliyin davam etdiyi vaxtda baş verib.

İsrail qüvvələri Livanın cənubunda bir neçə ərazidə partlayış əməliyyatları həyata keçirib. Əməliyyatların Nəbatiyyə bölgəsində yerləşən Mərkabə və Rəb əs-Səlaseyn kəndləri arasında aparıldığı bildirilib. Livanın Milli Xəbər Agentliyi İsrail ordusunun Xiyam şəhərində yaşayış evlərini dağıtdığını açıqlayıb. Həmçinin Kəfr Təbnit və Arnun kəndləri arasındakı ərazidə partlayışların həyata keçirildiyi qeyd olunub. İsrail qüvvələrinin Əli Əl-Tahir yüksəklikləri və ətraf təpələri top atəşinə tutduğu bildirilib. Atəşin bazar günü gecəsindən bazar ertəsi səhərinə qədər fasilələrlə davam etdiyi qeyd edilib. Əməliyyatların səbəbi barədə İsrail tərəfindən rəsmi açıqlama verilməyib.

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik

İsrail ordusu işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində yeni basqınlar həyata keçirib. İsrail qüvvələri Cenin şəhərinin cənubundakı Qəbatiyə qəsəbəsinə daxil olub. Ramallahın şimalındakı Sincil qəsəbəsində isə fələstinlilərə məxsus torpaqların hamarlanması davam etdirilir. "Vəfa" agentliyinin məlumatına görə, bu işlər İsrail yaşayış məntəqəsinin genişləndirilməsi məqsədilə aparılır. İsrail buldozerlərinin bir neçə gündür Qaraba ərazisində fəaliyyət göstərdiyi bildirilir. Sözügedən yaşayış məntəqəsinin bir neçə ay əvvəl təxminən bir hektar fələstin torpağında salındığı qeyd olunur. Ərazinin sonradan fələstinlilərə qarşı hücumlar üçün dayaq məntəqəsinə çevrildiyi bildirilir. Fələstinlilərin öz torpaqlarına daxil olmasına maneələr yaradıldığı da qeyd edilir.