İslam tarixində Ramazan ayının hər günü böyük hadisələrlə zəngindir. Ramazan ayının 3-ü isə dövlət quran şəxsiyyətlərin gedişi, böyük siyasi şuraların toplanması və sivilizasiyaların yüksəlişi ilə yadda qalan, tarixin simasını dəyişən bir gündür.

Osmanlı dövlətində Ramazan ayı böyük coşqu və mənəvi həyəcanla qarşılanırdı. Hilalın görünməsi xəbəri xüsusi əhəmiyyət daşıyır, onu müjdələyənlərə dövrünün pulu ilə 150 qəpik mükafat verilirdi. Osmanlı cəmiyyətində Ramazan yalnız dini ibadət ayı deyil, həm də sosial həmrəyliyin, səxavətin və ictimai qaydaların daha da gücləndiyi bir dövr kimi yadda qalıb.

İslam tarixində Ramazan ayı həm mənəvi təmizlənmə, həm də "Böyük Fəthlər Ayı"dır. Hicri 91-ci ildə (miladi 710) Əndəlusun fəthi üçün atılan ilk addımlardan başlayaraq, təxminən 6 əsr sonra Şamda qazanılan möhtəşəm Şəqhab zəfərinə qədər, Ramazanın ikinci günü İslam sivilizasiyasının taleyini müəyyən edən həlledici hadisələrlə zəngindir.

Xəlifə Həzrət Ömər tərəfindən ordu komandanı təyin edilən Səd bin Əbu Vəqqasın rəhbərliyi altında İslam ordusu Sasanilərin ən mühüm sərhəd şəhəri olan Qədisiyyədə həlledici döyüşə girib. Mənbələrdə qoşunların sayı barədə fərqli rəqəmlər göstərilsə də, əsas tədqiqatlar müsəlmanların sayca üstün olan və 30-a yaxın döyüş filinə sahib Sasani ordusuna qarşı manevrlərlə mübarizə apardığını təsdiqləyir. Üç gün davam edən şiddətli döyüşlərin sonunda Sasani baş komandanı Rüstəmin öldürülməsi ilə İran ordusu darmadağın edilib.

Oruc tutmaq istəyən bir çox xanımları maraqlandıran məsələlərdən biri də, qadının hələ heyizli ikən ertəsi gün üçün niyyət etməsi məsələsidir. Burada üç ehtimal mövcutdur:

Lüğətdə "rahatlatmaq, dincəltmək" mənasını verən terviha kəlməsinin cəmi olan təravih, Ramazan ayına məxsus olmaqla işa (yatsı) namazından sonra qılınan namazı ifadə edir. Hədislərdə "qiyamü şəhri ramazan" (Ramazan ayının namazı) və ya "ihyau ləyali ramazan" (Ramazan gecələrinin ihyası) adlandırılan bu namaza, hər dörd rükətdən bir dincəlmək məqsədilə bir qədər oturulduğu üçün (terviha) təravih deyilmişdir. Zamanla hər bir fasiləni oturub dincəlmək əvəzinə zikr və salavat kimi nafilə ibadətlərlə dəyərləndirmək və ya fasilə vermədən namaza davam etmək kimi tətbiqlər ortaya çıxmışdır.

Sahur etmək vacibdirmi? İslam alimlərinə görə sahur sünnətdir, lakin vacib deyil – Peyğəmbərimizin (s.ə.s.) hədislərinə əsasən, sahur bərəkətlidir və orucu asanlaşdırır.

Ramazan ayında oruc tutanlar üçün sahur yeməyi gün boyu enerji səviyyəsini qorumaq və susuzluğun qarşısını almaq baxımından çox önəmlidir. Lakin bəzi qidalar səhvən istehlak edildikdə aclıq və susuzluğu artıraraq oruc tutmağı çətinləşdirə bilər. Bu məqalədə sahurda yeməməli olduğumuz qidalar haqqında danışacağıq.

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi Qazılar Şurasının Fətvası. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin Qazılar Şurası olaraq müqəddəs Ramazan ayının başlanması münasibətilə dünya və ölkə müsəlmanlarını təbrik edir, bu müqəddəs ayda dua və ibadətlərimizin qəbul olunmasını Rəhman və Rəhim Allahdan diləyirik. Ramazan ayının orucu İlahi əmrdir, bu barədə Allah-Təala öz bəndələrinə Qurani-Kərimdə belə buyurur: "Ey iman gətirənlər! Oruc tutmaq sizdən əvvəlki ümmətlərə vacib edildiyi kimi, sizə də vacib edildi ki, (bunun vasitəsilə) siz pis əməllərdən çəkinəsiniz!" (Bəqərə, 183).

Ramazan ayının fəzilətləri, orucun mənəvi və fiziki təsirləri, Quran, dualar və İslamda Ramazanın önəmi ayə və hədislərlə izah edilir.Möminlər Ramazan orucunu yalnız bir ibadət kimi deyil, həm də Uca Allahın bir haqqı və qulların vəzifəsi olaraq görürlər. Ramazan ayı insanın Allahla olan mənəvi bağını gücləndirən müqəddəs bir aydır. Qurani-Kərimdə bu haqda belə buyurulmuşdur

İslamda orucun mənəvi və fiziki təmizlənmədə mühüm rolu vardır. Bəs Allahın ən çox sevdiyi oruc hansıdır? Bu sualın cavabı Peyğəmbərimiz Hz. Məhəmmədin hədislərində açıq şəkildə bildirilmişdir.

Hər il hicri-qəməri təqvimi ilə icra etdiyimiz Ramazan ayı bu il miladi təqvimlə mart ayına təsadüf edir. Ramazan orucu Allahu-təala tərəfindən həddi-büluğ yaşına çatmış hər bir müsəlman kişi və qadına vacib (fərz) qılınmışdır. Hz. Adəmdən Hz. Məhəmmədə (s.a.s) qədər bütün peyğəmbərlərin şəriətində mövcud olan bu ibadət, insanı mənəvi cəhətdən təmizləyən müqəddəs bir vəzifədir.