BAKI,VOA , Azərbaycan İslam Ensiklopediyası

İslam tarixində Ramazan ayının hər günü böyük hadisələrlə zəngindir. Ramazan ayının 3-ü isə dövlət quran şəxsiyyətlərin gedişi, böyük siyasi şuraların toplanması və sivilizasiyaların yüksəlişi ilə yadda qalan, tarixin simasını dəyişən bir gündür.

Bədr döyüşünə hazırlıq və hicrətin ilk böyük sınağı (2 h. / 624 m.)

Hicrətin ikinci ilində, Ramazan ayının 3-də Peyğəmbər Məhəmməd Mədinəni tərk edərək öz əshabı ilə birlikdə strateji əhəmiyyətli Bədr quyularına tərəf yola düşdü. Müsəlman ordusu 313-317 nəfərdən ibarət idi, cəmi iki atları və 70 dəvələri var idi.

Bu yürüş Ramazan ayının 17-də Qureyşin 1000 nəfərlik ordusu ilə üz-üzə gəlməklə və İslam dövlətinin gücünü dünyaya göstərən "Furqan döyüşü" (Bədr zəfəri) ilə nəticələndi.

Hz. Fatiməyi-Zəhranın vəfatı (11 h. / 632 m.)

Bu gün dünya qadınlarının seyidəsi, Peyğəmbərimizin sevimli qızı, Hz. Əlinin ömür-gün yoldaşı və Cənnət gənclərinin ağaları olan Həsən və Hüseynin anası Hz. Fatimə vəfat etdi. O, atasının vəfatından cəmi 6 ay sonra dünyaya gözlərini yumdu və beləliklə, atasının "mənə qovuşan ilk ailə üzvüm sən olacaqsan" müjdəsi gerçəkləşdi.

Hz. Fatimə o qədər həyalı idi ki, vəfatından sonra bədəninin formasının bilinməməsi üçün üzəri örtülü olan "tabut" (nəəş) düzəldilməsini vəsiyyət etdi. O, İslamda tabutu bu cür hazırlanan ilk qadın oldu və gecə vaxtı Bəqi qəbiristanlığında dəfn edildi.

Hz. Əli və Müaviyə arasında "Təhkim" hadisəsi (37 h. / 658 m.)

Siffeyn döyüşündən sonra fitnəni bitirmək məqsədilə iki tərəfin nümayəndəsi — Əbu Musa əl-Əşəri (Hz. Əli tərəfindən) və Əmr ibn əl-As (Müaviyə tərəfindən) Dumətül-Cəndəl bölgəsində bir araya gəldilər. Bu müzakirələr köklü ayrılığı tam bitirməsə də, Xaricilərin ortaya çıxmasına və Müaviyənin hakimiyyətinin möhkəmlənməsinə yol açan mühüm siyasi dönüş nöqtəsi oldu.

Əməvi sülaləsində yeni mərhələ: Əbdülməlik ibn Mərvan (65 h. / 685 m.)

Əməvi dövlətinin ikinci qurucusu sayılan Mərvan ibn Hakəm Dəməşqdə vəfat etdi. Onu oğlu Əbdülməlik ibn Mərvan əvəz etdi. Əbdülməlik dövlət sənədlərini ərəbləşdirərək (tərib) və ilk müstəqil İslam sikkəsini zərb edərək dövlətin heybətini bərpa etdi.

Əndəlusun "Kitab aşiqi" hökmdarı: II Hakəm (350 h. / 961 m.)

Əndəlusun ən parlaq elm və mədəniyyət dövrü olan II Hakəmin hakimiyyəti Ramazan ayının 3-də başladı.

Onun kitabxanasında 400 min cild kitab var idi. O, təhsilə o qədər önəm verirdi ki, onun dövründə Əndəlusda hətta yoxsul təbəqənin övladları belə oxuyub-yazmağı bilirdi. O, Qurtubada Mədinətüz-Zəhra və Böyük Məscid komplekslərinin tikintisini tamamladı.

Afrikada müstəmləkəçiliyə qarşı müqavimət: Rabih ibn əz-Zubeyr (1317 h. / 1900 m.)

Çad bölgəsində güclü bir İslam krallığı quran sərkərdə Rabih ibn əz-Zubeyr Fransanın müstəmləkə yürüşünə qarşı mübarizədə şəhid oldu.

Fransızlar 1894-cü ildən etibarən Afrikanın daxili resurslarını ələ keçirmək üçün hücuma keçmişdilər. Rabih təkbaşına bu imperialist gücə müqavimət göstərərək fransız komandiri Bretonneti öldürmüşdü. Lakin Fransa daha böyük qüvvə ilə hücum edərək 1900-cü ilin aprelində onu mühasirəyə aldı. Ramazan ayının 3-də baş verən həlledici döyüşdə Rabih ibn əz-Zubeyr qəhrəmancasına şəhid oldu.