İslam və həyat: Şəriət, tarix, əxlaq

Lüğətdə "rahatlatmaq, dincəltmək" mənasını verən terviha kəlməsinin cəmi olan təravih, Ramazan ayına məxsus olmaqla işa (yatsı) namazından sonra qılınan namazı ifadə edir. Hədislərdə "qiyamü şəhri ramazan" (Ramazan ayının namazı) və ya "ihyau ləyali ramazan" (Ramazan gecələrinin ihyası) adlandırılan bu namaza, hər dörd rükətdən bir dincəlmək məqsədilə bir qədər oturulduğu üçün (terviha) təravih deyilmişdir. Zamanla hər bir fasiləni oturub dincəlmək əvəzinə zikr və salavat kimi nafilə ibadətlərlə dəyərləndirmək və ya fasilə vermədən namaza davam etmək kimi tətbiqlər ortaya çıxmışdır.

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi Qazılar Şurasının Fətvası. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin Qazılar Şurası olaraq müqəddəs Ramazan ayının başlanması münasibətilə dünya və ölkə müsəlmanlarını təbrik edir, bu müqəddəs ayda dua və ibadətlərimizin qəbul olunmasını Rəhman və Rəhim Allahdan diləyirik. Ramazan ayının orucu İlahi əmrdir, bu barədə Allah-Təala öz bəndələrinə Qurani-Kərimdə belə buyurur: "Ey iman gətirənlər! Oruc tutmaq sizdən əvvəlki ümmətlərə vacib edildiyi kimi, sizə də vacib edildi ki, (bunun vasitəsilə) siz pis əməllərdən çəkinəsiniz!" (Bəqərə, 183).

Ramazan ayının fəzilətləri, orucun mənəvi və fiziki təsirləri, Quran, dualar və İslamda Ramazanın önəmi ayə və hədislərlə izah edilir.Möminlər Ramazan orucunu yalnız bir ibadət kimi deyil, həm də Uca Allahın bir haqqı və qulların vəzifəsi olaraq görürlər. Ramazan ayı insanın Allahla olan mənəvi bağını gücləndirən müqəddəs bir aydır. Qurani-Kərimdə bu haqda belə buyurulmuşdur

Hər il hicri-qəməri təqvimi ilə icra etdiyimiz Ramazan ayı bu il miladi təqvimlə mart ayına təsadüf edir. Ramazan orucu Allahu-təala tərəfindən həddi-büluğ yaşına çatmış hər bir müsəlman kişi və qadına vacib (fərz) qılınmışdır. Hz. Adəmdən Hz. Məhəmmədə (s.a.s) qədər bütün peyğəmbərlərin şəriətində mövcud olan bu ibadət, insanı mənəvi cəhətdən təmizləyən müqəddəs bir vəzifədir.

​Müasir psixologiyanın təməllərinin haradan gəldiyi tez-tez müzakirə olunsa da, İslam mədəniyyətində psixoterapiya qədim dövrlərdən bəri mövcuddur. Müsəlman alimləri hələ əsrlər əvvəl insanın həm fiziki, həm də ruhsal vəziyyətinin bir-biri ilə ayrılmaz bağlılığını sübut etmiş və bu sahədə əhəmiyyətli töhfələr vermişlər.

Allah təalə insanları geniş mənada ibadət etmək üçün yaratmışdır. Yəni, valideynlərə qayğı göstərmək, yoxsul insanlara əl tutmaq, insanların xeyr-şərinə yaramaq, pislikdən çəkindirmək və yaxşılığı tövsiyə etmək kimi saleh işlər görməyi əmr etmişdir. Bir də xüsusi dar mənada ibadət növləri vardır: namaz qılmaq, oruc tutmaq, zəkat vermək və həccə getmək kimi. Bilməliyik ki, Allah təalə bizə bəzi ibadət növlərini fərzi-ayn (hər bir kəsin özünün yerinə yetirməsi vacib olan əməl) kimi buyurmuşdur. Bu ibadətləri şəxsən yerinə yetiririk ki, onlar insanı paklaşdırsın, təqvalı etsin və dərəcəsini yüksəltsin.