BAKI, AzerVoice

Alimlər kainatın necə başladığına dair siqnal aşkarlayıb.

AzerVoice xəbər verir ki, alimlər ilkin kainatdan gələn və “21 santimetrlik siqnal” adlandırılan radio siqnalı aşkarlayıblar.

Bu zəif radio izinin ilk ulduzların və qalaktikaların necə yaranmağa başladığını göstərməsi ehtimal olunur.

Kembric Universitetindən tədqiqatçı Anastasiya Fialkov bildirib ki, bu siqnal “qaranlıq kainatda ilk işığın necə meydana gəldiyini öyrənmək üçün unikal imkandır”. Siqnal, Böyük Partlayışdan təxminən 100 milyon il sonrakı dövrdə – yəni 13 milyard ildən çox əvvəl, hələ ulduzlar yaranmamışdan öncəki dövrə aiddir. O, kainatdakı soyuq və qaranlıq fazadan işıqlı və ulduzlarla zəngin bir dövrə keçidi izah edə bilər.

Bu siqnal boşluqlardakı hidrogen atomları tərəfindən yaradılıb və onun REACH (Radio Experiment for the Analysis of Cosmic Hydrogen) adlı radio antenası vasitəsilə təhlil ediləcəyi gözlənilir.

Tədqiqatçılar siqnalın təbiətinə əsaslanaraq, ilk ulduzların kütləsi, onların yaydığı ultrabənövşəyi və rentgen şüaları haqqında proqnozlar verən modellər hazırlayıblar. Professor Fialkov qeyd edib ki, onlar bu detalları modelləşdirən ilk qrupdur.

REACH teleskopunun rəhbəri Eloy de Lera Acedo bildirib ki, bu kəşf “ilk ulduzların təbiətini anlamaq üçün çox böyük əhəmiyyət kəsb edir”. Onun sözlərinə görə, bu siqnallar kainatın ən erkən mərhələlərinə dair ətraflı və dəqiq məlumatlar təqdim edə bilər.

Qeyd edək ki, bu yeni nəticələr “Nature Astronomy” jurnalında dərc olunan “21 sm-lik siqnaldan ilk ulduzların kütləvi paylanmasının təyini” adlı elmi məqalədə ətraflı təsvir olunub.