Təhlükəsizlik və müdafiə məsələləri üzrə analitik Volfqanq Pusztai hesab edir ki, ABŞ və İran arasında razılaşma əldə olunması əvvəlkindən daha çətin mərhələyə daxil olub. Onun sözlərinə görə, Donald Tramp administrasiyası artıq “pis razılaşma yoxdursa, razılaşma yoxdur” yanaşmasına üstünlük verir və qarşıdan gələn siyasi proseslər fonunda güzəştli sazişə maraq azalıb. Ekspert eyni zamanda İranın da müəyyən razılaşmaya ehtiyac duyduğunu bildirir. Bununla yanaşı, o xəbərdarlıq edir ki, müharibənin uzanması enerji bazarlarında qiymət artımını sürətləndirə və xüsusilə Afrika ölkələrində milyonlarla insan üçün ciddi iqtisadi və humanitar problemlər yarada bilər.

Myanmada kənd təsərrüfatı sektoru enerji və gübrə qiymətlərinin sürətlə artması səbəbindən ciddi təzyiq altına düşüb. Hörmüz boğazında yaranan problemlər və qlobal tədarük zəncirlərindəki pozuntular nəticəsində ölkədə idxal olunan gübrələrin qiyməti bəzi bölgələrdə beş dəfə yüksəlib. Fermerlər yanacaq və istehsal xərclərini qarşılamaqda çətinlik çəkdiklərini bildirirlər. BMT-nin Dünya Ərzaq Proqramı isə xəbərdarlıq edərək qeyd edir ki, gübrə və ərzaq tədarükündə yaranan problemlər qlobal miqyasda milyonlarla insanı ərzaq çatışmazlığı riski ilə qarşı-qarşıya qoya bilər.

Livan Prezidenti Cozef Aun ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio ilə telefon danışığında İsraillə atəşkəsin əldə olunmasının bütün gələcək diplomatik proseslər üçün əsas şərt olduğunu bildirib. Aun regionda sabitliyin bərpası və siyasi dialoqun inkişafı üçün ilk növbədə hərbi əməliyyatların dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Marko Rubio isə ABŞ-ın İsrail və Livan arasında əvvəlki diplomatik səylərin nəticələrini qorumağa sadiq olduğunu, həmçinin Livanın sabitliyi, müstəqilliyi və suverenliyini dəstəklədiyini bəyan edib. Telefon danışığı regionda davam edən gərginlik fonunda diplomatik səylərin davam etdiyini göstərir.

İsrailin giriş məhdudiyyətlərini və gücləndirilmiş təhlükəsizlik tədbirlərini tətbiq etməsinə baxmayaraq, təxminən 60 min fələstinli Qüdsdə yerləşən Əl-Əqsa məscidində cümə namazını qılıb. İslam Vəqf İdarəsinin məlumatına görə, səhər saatlarından etibarən minlərlə insan məscid kompleksinə axın edib. İsrail qüvvələri isə Köhnə Şəhər və məscid ətrafında əlavə yoxlama məntəqələri quraraq nəzarəti artırıb. Son illərdə dəfələrlə tətbiq olunan məhdudiyyətlərə baxmayaraq, fələstinlilər Əl-Əqsa məscidində ibadət və dini mövcudluğun qorunmasının vacibliyini vurğulayırlar.

İtaliya hakimiyyəti ölkədə yaşayan iki İran vətəndaşı ilə bağlı terrorçuluq və demokratik quruluşa qarşı fəaliyyət şübhələri əsasında istintaq aparır. Araşdırma çərçivəsində onların İran müxaliflərini hədələdiyi iddia olunur. Reuters-in məlumatına görə, şübhəlilərin evlərində axtarış aparılması üçün order verilib. İstintaq materiallarında müxalif şəxslərdən birinin telefon vasitəsilə təhdid edildiyi, ona İranda edam hökmü və əmlakının müsadirəsi ilə bağlı xəbərdarlıq olunduğu qeyd edilir. Hadisə Avropada İran müxaliflərinin təhlükəsizliyi və xarici təsir iddiaları ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Omanın xarici işlər naziri Bədr əl-Busaidi ilə telefon danışığı zamanı Hörmüz boğazındakı vəziyyəti və strateji su yolunun gələcəyi ilə bağlı məsələləri müzakirə edib. Əraqçi görüşü “məhsuldar” adlandıraraq müzakirələrin beynəlxalq hüquq və dövlətlərin suveren məsuliyyətləri çərçivəsində aparıldığını bildirib. İranlı nazir həmçinin Tehranın hər hansı təhdid qarşısında Omanla həmrəy olduğunu vurğulayıb. Danışıq ABŞ Prezidenti Donald Trampın Omanla bağlı son sərt bəyanatlarından sonra baş tutduğu üçün regionda geosiyasi proseslər baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Qəzzada yaşayan məcburi köçkün fələstinlilər İsrailin bölgədə nəzarət zonasını genişləndirmək planından sonra yeni köç dalğasının başlaya biləcəyindən narahat olduqlarını bildirirlər. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun ordunu Qəzza zolağının 70 faizinə qədər nəzarəti genişləndirməyə yönəlik göstəriş verməsi minlərlə insan arasında qeyri-müəyyənliyi artırıb. Yerli sakinlər artıq dəfələrlə məcburi köçkün düşdüklərini, təhlükəsiz sığınacaq tapa bilmədiklərini və mümkün yeni əməliyyatların humanitar vəziyyəti daha da ağırlaşdıracağını deyirlər. Bölgədə davam edən müharibə fonunda beynəlxalq təşkilatlar da məcburi köçkünlərin sayının artması və humanitar böhranın dərinləşməsi riskinə diqqət çəkirlər.

Qəzza şəhərinin şərqində yerləşən Tuffah məhəlləsində İsrailə məxsus pilotsuz uçuş aparatının endirdiyi zərbə nəticəsində 3 fələstinli həyatını itirib, bir neçə nəfər isə yaralanıb. Fələstin mənbələrinin məlumatına görə, hücum əl-Şava meydanında mülki şəxsləri hədəf alıb. Hadisə cümə günü baş verib və bölgədə davam edən hərbi əməliyyatlar fonunda mülki əhali arasında itkilərin artması ilə bağlı narahatlıqları yenidən gündəmə gətirib. Humanitar təşkilatlar Qəzzadakı vəziyyətin ağır olaraq qaldığını və mülki əhalinin təhlükəsizlik riskləri ilə üzləşməyə davam etdiyini bildirirlər.

İrlandiya–Qətər futbol oyunu zamanı Fələstinə dəstək məqsədilə keçirilən etiraz aksiyası qarşılaşmanın gedişinə təsir göstərib. Etirazçılar meydana Fələstin bayrağı təsvir edilmiş tennis topları atıb, tribunada isə müharibəyə etiraz məzmunlu bannerlər nümayiş etdiriblər. İrlandiya millisinin baş məşqçisi Heymir Hallqrimsson hər kəsin etiraz hüququna malik olduğunu desə də, aksiyanın oyunun axarına mənfi təsir göstərdiyini bildirib. Hadisə idman və siyasi etirazlar arasındakı sərhədlərlə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ölkə ordusunun Livanın cənubunda yerləşən Litani çayını keçdiyini və daha yüksək strateji mövqelərə doğru irəlilədiyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, əməliyyatlar yalnız cənub bölgəsi ilə məhdudlaşmır və Beyrut, Bəkaa vadisi də daxil olmaqla müxtəlif istiqamətlərdə davam etdirilir. Açıqlama İsrailin Livandakı hərbi fəaliyyətinin daha geniş miqyas aldığını göstərir. Regionda davam edən qarşıdurmalar və son günlər artan hava hücumları fonunda bu bəyanat Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyəti ilə bağlı narahatlıqları daha da artırıb.

İsrail ordusu Livanın cənubunda yerləşən əl-Baysariyyə, əs-Sərəfənd və Xirbət Səlim yaşayış məntəqələrinə yeni hava zərbələri endirib. Livan mənbələrinin məlumatına görə, əl-Abbasiyyə yaxınlığında motosikletə endirilən zərbə nəticəsində bir neçə nəfər yaralanıb. Həmçinin cümə günü həyata keçirilən digər hücumlarda azı beş nəfərin həyatını itirdiyi bildirilir. Hadisələr ABŞ vasitəçiliyi ilə uzadılmış atəşkəs rejiminin qüvvədə olduğu bir dövrdə baş verir və bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin hələ də sabitləşmədiyini göstərir.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ ilə aparılan danışıqlar fonunda Tehranın yalnız əməli addımlara inandığını bəyan edib. O, İranın beynəlxalq arenada əldə etdiyi nəticələrin siyasi vədlərdən deyil, ölkənin hərbi və raket potensialından qaynaqlandığını bildirib. Qalibaf vurğulayıb ki, qarşı tərəf konkret addımlar atmadan Tehran da heç bir addım atmayacaq. Açıqlama İran–ABŞ münasibətlərində etimad böhranının davam etdiyini və tərəflər arasında aparılan danışıqların hələ də mürəkkəb mərhələdə olduğunu göstərir.