BAKI, AzerVoice

"Ermənistanın psixoloji və etnik baxımdan hələ də formalaşmamış bir toplum olması reallıqdır.

AzerVoice "Cebheinfo.az"-a istinadən xəbər verir ki, bu sözləri siyasi şərhçi Rufiz Hafizoğlu deyib.

Bayraq yandırmaqla, nifrət nümayiş etdirməklə tarix dəyişmir. Bu cür davranışların da heç bir faydası yoxdur və olmayacaq.

O bildirib ki, əgər kimsə hansısa dövlətin 1915-ci il hadisələrini "soyqırım" kimi tanımasını Türkiyənin beynəlxalq nüfuzuna və həmin ölkələrlə diplomatik münasibətlərinə ciddi təsirini düşünürsə, yanılır:

"Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan açıq şəkildə təklif edib ki, əgər siz 1915-ci il hadisələrinin soyqırımı olduğunu iddia edirsinizsə, buyurun, müstəqil beynəlxalq tədqiqatçılar gəlsin, məsələni araşdırsın. Türkiyə bu məsələnin obyektiv araşdırılmasına tam hazır olduğunu bildirmişdi. Amma Ermənistan bu təklifi də qəbul etmədi.

Bu gün Rusiya 1915-ci il hadisələrini “soyqırımı” kimi tanıyan ölkələr sırasındadır. Amma baxın, Rusiya və Türkiyə arasında münasibətlər necə inkişaf edib. Son onilliklərdə bu iki dövlət arasında əlaqələr mühüm mərhələlərdən keçib və strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə çatıb.

Təbii ki, burada da sualtı daşlar var, hər şey göründüyü qədər sadə deyil. Amma əsas məsələ budur ki, bu tip iddialar nəinki Türkiyənin beynəlxalq münasibətlərini zəiflətmir, əksinə, bu münasibətlərin təməli daha real maraqlar və qarşılıqlı ehtiyaclar üzərində qurulur".

Politoloq qeyd edib ki, ABŞ Prezidenti Co Baydenin 1915-ci il hadisələrini "soyqırımı" kimi adlandırması bir müddət Türkiyə–ABŞ münasibətlərində soyuqluq yaratsa da, bu, əlaqələrin tamamilə pozulması ilə nəticələnmədi. Münasibətlər sıfır nöqtəsinə qədər düşmədi və bu, artıq bir çox məsələlərdə əhəmiyyətini itirmiş mövzuya çevrilib:

"Eyni zamanda, Donald Tramp bu hadisələri "soyqırımı" deyil, "böyük faciə" və ya "böyük fəlakət" kimi dəyərləndirdi. Amma bu ifadə fərqi də ABŞ–Türkiyə münasibətlərində radikal dəyişiklik yaratmır. Çünki hər iki tərəf bu məsələnin artıq illərlə gündəmə gətirilib ciddi mənada siyasi alətə çevrildiyini yaxşı anlayır.

Həqiqətən də, bu, illik olaraq təkrarlanan, artıq bir növ dəbdən düşmüş və yorucu bir mövzuya çevrilib. Əmin olun ki, zaman gələcək bəlkə də çox da uzaq olmayan bir gələcəkdə bu məsələ tədricən unudulacaq. Necə ki, bu gün dünyada baş vermiş real soyqırımların bir çoxu yaddan çıxıb, bu da o cür tarixin dərinliklərinə gömüləcək. Əslində, biz də, ermənilər də gözəl bilirik ki, 1915-ci ildə ermənilərə qarşı heç bir soyqırımı olmayıb. Bu baxımdan, bu iddiaların Türkiyə ilə münasibətlərə ciddi təsiri yoxdur və olmayacaq".

R.Hafizoğlu vurğulayıb ki, Azərbaycan–Türkiyə–Ermənistan münasibətləri baxımından bu məsələ heç bir rol oynamır:

"Burada həm ortaq, həm də fərqli məqamlar var. Məsələn, "Sürix protokolları" gündəmə gələndə, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan açıq şəkildə bildirdi ki, bu protokolların imzalanmasına qarşı olub. Çünki Qarabağ problemi həll olunmadan Türkiyə–Ermənistan münasibətlərini normallaşdırmaq, sadəcə, boşluğa açılan bir qapıdır. Bu gün artıq Qarabağ problemi hərbi və siyasi baxımdan həll olunub.

Amma başqa bir ciddi maneə qalır – Ermənistanın Konstitusiyası. Ermənistan Konstitusiyasında hələ də Türkiyə və Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları yer alır. Bu dəyişmədən nə Türkiyə–Ermənistan, nə də Ermənistan–Azərbaycan münasibətləri davamlı və sağlam ola bilər.

Belə bir düşüncə tərzi, yəni ermənilik ideologiyası bu ölkənin siyasi təfəkküründə hakim olduqca, bölgədə sabit və qarşılıqlı faydalı münasibətlər mümkün olmayacaq. Ermənistan üçün yeganə çıxış yolu Azərbaycan və Türkiyə ilə normal münasibətlər qurmaq, Azərbaycanla sülh müqaviləsi imzalamaq və konstitusiyasına dəyişiklik etməkdir. Əks halda, gələcəyi olmayan bir siyasətə davam edəcəklər".

Politoloq hesab edir ki, 1915-ci il hadisələri sadəcə bir "təhcir", yəni köçürülmə siyasəti idi. Həmin dövrdə əziyyət çəkənlərin böyük əksəriyyəti isə məhz türk və müsəlman əhali idi. Bütün bunlar sənədlərlə sübut olunub, amma dünya bu faktlara göz yummağa üstünlük verir:

"Bu məsələni hər il bir dəfə gündəmə gətirmək sadəcə, müəyyən dairələrin oyunu və alətidir. Bu "soyqırımı" iddiası Ermənistan üçün, daha doğrusu, erməni lobbisi və kilsəsi üçün böyük maliyyə mənbəyidir. Bu səbəbdən də erməni milliyyətçiləri və revanshist qüvvələr bu mövzudan əl çəkmirlər.

Bu, onların "biznesidir", bu "biznesin" davam etməsi üçün isə bu mifi yaşatmaq vacibdir. Nəticə olaraq, Ermənistanın qarşısında yalnız iki yol var: ya Türkiyə və Azərbaycanla münasibətləri normallaşdıracaq, ya da özünü təcrid vəziyyətində saxlayacaq. Başqa çıxış yolu yoxdur".