Yaxın Şərq

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam İsrailin Sidon, Sur və Nəbatiyyə şəhərlərinə həyata keçirdiyi bombardmanları “heç nə ilə əsaslandırıla bilməz” adlandırıb. O, hücumları beynəlxalq hüquqa zidd “kollektiv cəza” kimi qiymətləndirərək dərhal atəşkəsə çağırış edib. Analitiklər hesab edirlər ki, Livanın mövqeyi bölgədə artan humanitar böhran və eskalasiya fonunda beynəlxalq dəstək toplamağa yönəlib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ordunun Qəzza zolağında nəzarət etdiyi ərazilərin 70 faizə qədər genişləndirilməsini tapşırdığını açıqlayıb. Hazırda İsrail qüvvələrinin Qəzza ərazisinin təxminən 64 faizinə nəzarət etdiyi bildirilir. Humanitar təşkilatlar əməliyyatların genişlənməsinin onsuz da ağır vəziyyətdə olan mülki əhali üçün daha ciddi nəticələr doğura biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Analitiklər isə bu addımın regionda gərginliyi daha da artıracağını qeyd edirlər.

Hizbullahın silahlı pilotsuz uçuş aparatları İsrail ordusu üçün ciddi təhlükəyə çevrilib. Son dron hücumunda daha bir İsrail hərbçisinin öldüyü bildirilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, İsrailin genişmiqyaslı hava zərbələri Hizbullahın dron imkanlarını tam şəkildə zərərsizləşdirməkdə çətinlik çəkir. Bölgədə qarşılıqlı hücumların intensivləşməsi isə Livan–İsrail qarşıdurmasını daha təhlükəli mərhələyə keçirir.

İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Qəzzada öldürülən HƏMAS komandirləri Məhəmməd Odeh və İzzəddin əl-Həddadı “şəhid” adlandıraraq İsrailə qarşı sərt bəyanat yayıb. SEPAH İsraili “uşaq qatili rejim” kimi xarakterizə edib və onun mövcud olduğu müddətdə Qərbi Asiyada davamlı sülhün mümkün olmayacağını bildirib. Analitiklər hesab edirlər ki, bu açıqlama regionda hərbi qarşıdurma ilə yanaşı ideoloji gərginliyin də dərinləşdiyini göstərir.

Avropa İttifaqı Qərb sahilində fələstinlilərə qarşı ciddi insan hüquqları pozuntularında iştirak etdiyi bildirilən israilli məskunlaşmaçı təşkilatlara və şəxslərə qarşı sanksiyalar tətbiq edib. Sanksiya siyahısına “Nachala” hərəkatı, Regavim QHT-si və digər təşkilatlar daxil edilib. Aİ həmin qurumları fələstinlilərin zorla köçürülməsi, yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi və bölgədə gərginliyin artırılmasında ittiham edir. Analitiklər hesab edirlər ki, qərar Qərb sahilində artan zorakılıq və insan hüquqları narahatlıqları fonunda Avropanın İsrailə təzyiqini artırmaq məqsədi daşıyır.

İsrailin Livanın Sidon şəhərinə endirdiyi hava zərbəsi nəticəsində azı 5 nəfərin, o cümlədən 2 qadının öldüyü bildirilir. Hücum “döyüş zonası” elan olunmayan ərazidə və əvvəlcədən xəbərdarlıq edilmədən həyata keçirilib. Şahidlər güclü partlayış nəticəsində yaşayış binalarının dağıldığını və ətrafa daş parçalarının səpildiyini bildirirlər. Ekspertlər hesab edirlər ki, Sidonun hədəfə alınması Livandakı qarşıdurmanın daha geniş coğrafiyaya yayıldığını göstərir və mülki itkilərlə bağlı narahatlıqları daha da artırır.

İsrail ordusunun Livanın cənub-şərqində yerləşən Yohmor və Zəvtar əl-Şərqiyyə istiqamətində irəlilədiyi bildirilir. Analitiklərin fikrincə, İsrailin əsas məqsədi Nəbatiyyə yaxınlığındakı strateji yüksəkliklərə nəzarəti ələ keçirməkdir. Bu təpəliklər ətraf ərazilər üzərində geniş müşahidə və taktiki üstünlük təmin etdiyi üçün hərbi baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyır. Ekspertlər hesab edirlər ki, bölgədə quru əməliyyatlarının genişlənməsi Livandakı qarşıdurmanı daha təhlükəli mərhələyə keçirə bilər.

Müdafiə üzrə analitik Aleks Alfirraz Şirs İsrailin Livanın cənubunda genişləndirdiyi quru və hava əməliyyatlarını “yanlış hesablama” adlandırıb. Onun fikrincə, Hizbullahın asimmetrik müharibə taktikası İsrailin hərbi üstünlüyünü zəiflədərək əməliyyatların gözlənilən nəticəni verməsini çətinləşdirir. Analitik həmçinin ABŞ Prezidenti Donald Trampın Netanyahunu mümkün atəşkəsə məcbur edib-etməyəcəyinin də qeyri-müəyyən qaldığını bildirib. Ekspertlər bölgədəki eskalasiyanın regional müharibə riskini artırdığı barədə xəbərdarlıq edirlər.

İsrail ordusu Livanın cənubunda Bint Cbeil, Nəbatiyyə və Qərbi Bəkaa vadisi daxil olmaqla bir sıra bölgələrə qarşı genişmiqyaslı hava hücumlarını davam etdirir. Hücumlar Beyrutun paytaxt hissəsinə də yayılıb və bu, son atəşkəsdən sonra ən ağır eskalasiya mərhələsi kimi qiymətləndirilir. Bölgədə humanitar vəziyyət sürətlə pisləşir, minlərlə insan təhlükəsizlik səbəbilə evlərini tərk etməyə çalışır. Analitiklər isə qarşıdurmanın regional müharibəyə çevrilə biləcəyi ilə bağlı ciddi xəbərdarlıqlar edirlər.

Qəzza Səhiyyə Nazirliyi son 48 saat ərzində bölgədə azı 16 nəfərin öldüyünü, 39 nəfərin yaralandığını açıqlayıb. Nazirliyin məlumatına görə, 2023-cü ilin oktyabrından bəri ümumi ölənlərin sayı 72 mindən çoxdur və humanitar vəziyyət hələ də kritik olaraq qalır.

İsrailin Livanın Sur şəhərində motosikleti hədəf alan hücumu nəticəsində iki Suriya vətəndaşı, o cümlədən bir uşaq həlak olub. Hadisə Livan ordusunun kazarması yaxınlığında baş verib və bölgədə mülki itkilərlə bağlı narahatlıqları daha da artırıb.