Yaxın Şərq

Səudiyyə Ərəbistanının "Saudi Aramco" neft şirkətinə məxsus helikopter ölkənin Ras Tanura bölgəsində qəzaya uğrayıb. Qəza nəticəsində göyərtədə olan 14 nəfərin hamısı həlak olub. Səudiyyə Ərəbistanının Energetika Nazirliyindən verilən məlumata görə, hadisə bazar günü yerli vaxtla saat 06:00-da baş verib. "Saudi Aramco" şirkətinə məxsus helikopter Ras Tanura bölgəsində naməlum səbəbdən qəzaya uğrayıb.

İsrail ilə Livan arasında hərbi əməliyyatların dayandırılmasına yönəlmiş çərçivə sazişinin imzalanmasından cəmi iki gün sonra İsrail ordusu Livanın cənubunda yenidən hava zərbələri endirib. Hadisə Livanda siyasi gərginliyi daha da artırıb. Hizbullah hərəkatını təmsil edən deputat Həsən Fəzlullah razılaşmanın ölkəni daxili qarşıdurmaya sürükləyə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

İsrailli məskunlaşanların işğal olunmuş Şərqi Qüds yaxınlığında yerləşən Xan əl-Əhmər ətrafında bədəvi icmasına hücum etdiyi bildirilir. Fələstin tərəfinin məlumatına görə, Əl-Tabana bölgəsində yerli sakinlərə qarşı fiziki zorakılıq tətbiq olunub. Qüds qubernatorluğu bu cür hadisələrin artdığını və məqsədin icmaları öz torpaqlarından köçürmək olduğunu iddia edir. Bölgədə gərginlik davam edir. Hadisə ilə bağlı İsrail tərəfinin mövqeyi hələ açıqlanmayıb. Son dövrlərdə Qərb Sahili və Şərqi Qüds ətrafında oxşar insidentlərin artdığı bildirilir. Vəziyyət humanitar və təhlükəsizlik baxımından narahatlıq doğurur.

Livan Ordusu ölkədə artan etirazlar fonunda vətəndaşlara məsuliyyətli davranmaq çağırışı edib. Ordu komandanlığı açıqlamasında fikir ifadə azadlığına hörmət etdiyini, lakin ictimai asayişin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Beyrut və digər bölgələrdə keçirilən etiraz çağırışları fonunda təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirildiyi bildirilir. Ordunun bəyanatına görə, ictimai sülhə və təhlükəsizliyə zərər verəcək hərəkətlərə yol verilməyəcək. Etirazların İsrail və Livan arasında imzalanan çərçivə sazişindən sonra baş verdiyi qeyd olunur. Ölkədə siyasi gərginlik davam edir. Rəsmilər vəziyyəti nəzarətdə saxlamağa çalışır. Hadisələrin inkişafı diqqətlə izlənilir.

Vaşinqtonda imzalanan İsrail–Livan çərçivə sazişi atəşkəsi Hizbullahın silahsızlaşdırılması ilə əlaqələndirir. ABŞ Dövlət Departamentinin açıqladığı sənədə əsasən, Livan ordusunun ölkə üzrə suveren nəzarəti bərpa etməsi mərhələli proses kimi nəzərdə tutulur. Bu proses qeyri-dövlət silahlı qrupların silahsızlaşdırılması ilə şərtləndirilir. Sənəd İsrailin Livandakı mövcud ərazilərdən dərhal çıxmasını tələb etmir, əksinə mərhələli geri çəkilmə mexanizmini nəzərdə tutur. İki “pilot zona”da təhlükəsizlik məsuliyyətinin Livan ordusuna verilməsi planlaşdırılır. Razılaşma regionda yeni siyasi və təhlükəsizlik balansı yarada bilər. Tərəflər arasında icra mexanizmi əsas müzakirə mövzusudur. Prosesin gələcək gedişi diqqətlə izlənir.

İsrailin müdafiə naziri İsrail Katz Cənubi Livanda yerləşən “təhlükəsizlik zonası”nda ordunun uzunmüddətli qalmağa hazırlaşdığını açıqlayıb. O bildirib ki, baş nazir və müdafiə nazirliyi İsrail ordusuna bu istiqamətdə göstəriş verib. Katzın sözlərinə görə, Hizbullah tam silahsızlaşdırılmadan İsrail ordusu Livanın cənubundan geri çəkilməyəcək. Bu açıqlama İsrail və Livan arasında ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunan çərçivə razılaşmasından sonra verilib. Rəsmi Tel-Əviv razılaşmanı öz təhlükəsizlik şərtləri ilə əlaqələndirir. Livanın cənubundakı mövcud hərbi vəziyyətin davam edəcəyi bildirilir. Regionda gərginlik və qeyri-müəyyənlik qalmaqda davam edir. Diplomatik proseslər isə paralel şəkildə davam edir.

Cənubi Livanda Nəbatiyyə əl-Fövqa şəhəri yaxınlığında İsrailə məxsus hərbi təyyarələrin hava zərbəsi endirdiyi bildirilir. Yerli mənbələrə görə, hücum 15:30 GMT radələrində baş verib və Livanın dövlət agentliyi NNA tərəfindən də təsdiqlənib. Bu, həmin bölgəyə son günlərdə ikinci hücum kimi qeydə alınıb. Hadisə İsrail və Livan arasında ABŞ vasitəçiliyi ilə imzalanmış təhlükəsizlik razılaşmasından bir gün sonra baş verib. Bölgədə gərginlik yüksək olaraq qalır. Atəşkəsin dayanıqlılığı ilə bağlı suallar yenidən gündəmə gəlib. Yerli əhali vəziyyəti diqqətlə izləyir. Rəsmi açıqlamalar gözlənilir.

İsrail qüvvələri işğal olunmuş Qərb Sahilində Ramallah və Əl-Bireh ətrafında bir neçə bölgəyə basqın edib. Fələstin xəbər agentliyi Vəfanın məlumatına görə, əməliyyatlar Silvad, Əl-Məzraə əş-Şərqiyyə, Deyr Carir, Tayyibə və Əl-Məzraə əl-Qərbiyyə kimi yaşayış məntəqələrini əhatə edib. Hələlik saxlanılan şəxslərlə bağlı məlumat verilməyib. Daha əvvəl Ramallahın mərkəzində gözyaşardıcı qazdan istifadə edildiyi bildirilib. Bölgədə gərginlik davam edir. Yerli mənbələr vəziyyətin qeyri-sabit olduğunu qeyd edir. Hadisələrin səbəbi barədə rəsmi açıqlama yoxdur. Təhlükəsizlik əməliyyatları davam edir.

Cənubi Livanda elan olunan atəşkəsə baxmayaraq İsrail hücumlarının davam etdiyi bildirilir. Nəbatiyyə şəhəri yaxınlığında dron hücumu qeydə alınıb, hücumun əyləncə parkı yaxınlığında baş verdiyi açıqlanıb. Hasbaya rayonunda isə İsrail qüvvələrinin şimal istiqamətində irəlilədiyi və ağır silahlarla dəstək aldığı barədə məlumat verilib. Məlumata görə, atəşkəs ümumilikdə davam etsə də, bölgədə gərginlik tam aradan qalxmayıb. Həftə ərzində bir neçə insident və insan tələfatı qeydə alınıb. Yerli mənbələr vəziyyətin “kövrək” olduğunu bildirir. Regionda təhlükəsizlik vəziyyəti qeyri-sabit olaraq qalır. Tərəflər arasında gərginlik davam edir.

Livan Ordusunun komandanı Rudolf Heykal Böyük Britaniyaya səfər edərək yüksək səviyyəli müdafiə və təhlükəsizlik rəsmiləri ilə görüşüb. Məlumata görə, o, Britaniya Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi ilə yanaşı bir neçə nazir və müşavir ilə danışıqlar aparıb. Görüşlərdə Livan ordusuna dəstək və ikitərəfli əməkdaşlığın gücləndirilməsi müzakirə olunub. Tərəflər həmçinin sərhəd təhlükəsizliyi və sülhün qorunması məsələlərinə toxunublar. Atəşkəsin davamlılığı və regiondakı sabitlik əsas mövzulardan biri olub. Livan ordusunun üzləşdiyi çətinliklər diqqət mərkəzində saxlanılıb. Böyük Britaniya ilə əməkdaşlığın genişləndirilməsi barədə razılıq ifadə olunub. Səfərin hərbi və diplomatik əlaqələri gücləndirməsi gözlənilir.

İsrail hökuməti Livanla əldə olunan çərçivə sazişini “qələbə” kimi təqdim edir. Rəsmi Tel-Əviv razılaşmanın İsrailin əsas tələblərini təmin etdiyini bildirir. Buraya Livandakı təhlükəsizlik zonasından tam çıxmamaq, lazım olduqda hərbi əməliyyat azadlığı və mərhələli, lakin vaxtı müəyyən edilməyən geri çəkilmə daxildir. Baş nazir Benyamin Netanyahu və hökumət üzvləri sazişi müsbət qarşılayır. Müxalifətin mövqeyi hələlik açıqlanmayıb. Analitiklər hesab edirlər ki, razılaşma Livan daxilində siyasi gərginliyi artıra bilər. Livan hökuməti və Hizbullah arasında mümkün qarşıdurma riskləri də gündəmdədir. Bu vəziyyət regionda yeni siyasi və təhlükəsizlik balansı yarada bilər.

Qəzza şəhərində İsrail ordusuna məxsus dronun həyata keçirdiyi hücum nəticəsində bir neçə nəfərin yaralandığı bildirilir. Fələstin xəbər agentliyi Vəfa-nın məlumatına görə, şəhərin qərbində yerləşən Əl-Cəla küçəsində məcburi köçkünlərin sığındığı çadır hədəfə alınıb. Yaralıların Əl-Şifa xəstəxanasına aparıldığı qeyd edilir. Hücumun detalları hələ tam dəqiqləşdirilməyib. Məlumata əsasən, oktyabr ayında elan olunan atəşkəsdən sonra Qəzza zolağında hücumlar davam edir. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti son dərəcə gərgin olaraq qalır. Beynəlxalq təşkilatlar humanitar vəziyyətlə bağlı narahatlıq ifadə edirlər. Hadisənin nəticələri ilə bağlı əlavə məlumatlar gözlənilir.