İrana qarşı davam edən hazırkı müharibə ilə paralel olaraq, Türkiyə olduqca narahat siyasi və təhlükəsizlik dövrü yaşayır. Qərar qəbul etmə mərkəzinə yaxın dairələr və "dərin dövlət"ə yaxın olan siyasi qüvvələr, regionda baş verəcək geosiyasi transformasiyalar Türkiyənin regional bütövlükdəki roluna və mövqeyinə təsir edəcəyindən ehtiyatlanırlar.
Baş xəbər
İsrailə qarşı hərbi mübarizə tarixinə onun 1948-ci ildə qurulmasından bəri nəzər saldıqda, iki əsas dövrü bir-birindən fərqləndirmək olar: Birinci dövr, bəzi ərəb ordularının İsrailə qarşı apardığı nizami dövlət müharibələri seçimidir. İkinci dövr isə müxtəlif qruplaşmalar və ya milislər (qeyri-nizami silahlı qüvvələr) vasitəsilə həyata keçirilən silahlı mübarizə seçimidir.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın Tehranın dezinformasiya kampaniyalarında süni intellektdən (Sİ) istifadə etməsi barədə bəyanatı təsadüfi bir iddia deyil. İran daxili və xarici ictimai rəyi istiqamətləndirmək üçün informasiya əməliyyatlarından istifadə sahəsində uzunmüddətli tarixə malikdir. Lakin bu gün şahid olduğumuz mənzərə sadəcə bu fəaliyyətlərin davamı deyil; alətlərin keyfiyyətində, icra sürətində və təsir dairəsində baş verən köklü bir transformasiyadır.
23 mart tarixində Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov ilə İran İslam Respublikasının xarici işlər naziri Seyid Abbas Əraqçi arasında telefon danışığı baş tutub. Telefon danışığı zamanı regional vəziyyət müzakirə olunub. Nazirlər bölgədə hərbi eskalasiyaya son qoyulması istiqamətində mümkün səylər və Xəzər dənizi bölgəsində təhlükəsizliyin təmin olunmasının əhəmiyyəti barədə fikir mübadiləsi aparıblar.
Müasir dünya iqtisadiyyatı son onilliklərin ən ağır sınağı ilə üz-üzədir. 28 fevral 2026-cı ildə başlayan ABŞ-İsrail və İran arasındakı hərbi münaqişə qlobal enerji arteriyası olan Hörmüz boğazının iflic olmasına gətirib çıxarıb. Dünya neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) daşımalarının 20%-nin keçdiyi bu strateji su yolunun Tehran tərəfindən bağlanması Brent markalı neftin qiymətini bir barrel üçün 100 dollardan yuxarı qaldırıb. Bu xaos fonunda Beynəlxalq Enerji Agentliyi (IEA) tarixin ən böyük addımını ataraq strateji rezervlərdən 400 milyon barrel neftin bazara çıxarılmasına qərar verib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla əldə oluna biləcək potensial sazişin əhəmiyyətindən danışıb. Prezident Tramp vurğulayıb ki, bu razılaşma təkcə regional gərginliyi azaltmayacaq, həm də İsrail dövləti üçün "təminatlı və uzunmüddətli sülh" rolunu oynayacaq. Trampın bu açıqlaması İranın enerji infrastrukturuna zərbələri 5 gün müddətinə təxirə salmasından dərhal sonra gəlib. O qeyd edib ki, əgər Tehran şərtləri qəbul edərsə, bu, regionun təhlükəsizlik arxitekturasında tarixi bir dönüş nöqtəsi ola bilər.
Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti, IDEA İctimai Birliyinin təsisçisi və rəhbəri Leyla Əliyevanın himayəsi və “Reza Visual Academy” assosiasiyasının təsisçisi, beynəlxalq miqyasda tanınmış fotoqraf Reza Deqatinin təşəbbüsü ilə həyata keçirilən “Children’s Eyes on Earth” (“Yer Kürəsi Uşaqların Gözü ilə”) beynəlxalq fotoqrafiya layihəsi çərçivəsində Azərbaycanda “FotoBax” adlı milli foto müsabiqəsinə start verilir.
ABŞ Prezidenti Trampın İranın enerji infrastrukturuna hücum planını 5 gün müddətinə təxirə saldığını açıqlamasından dərhal sonra, İsrail ordusu paytaxt Tehrana qarşı yeni bir hərbi əməliyyat başladığını duyurub. Vaşinqtonun hücumları müvəqqəti dayandırmaq qərarına baxmayaraq, İsrail tərəfi Tehranın strateji nöqtələrini hədəf almağa davam edir. Paytaxtın müxtəlif ərazilərindən partlayış səsləri eşidilir və hava hücumundan müdafiə sistemlərinin aktivləşdiyi bildirilir. İsrail rəsmiləri bu hücumların "təhlükəsizlik təhdidləri tamamilə aradan qaldırılana qədər" davam edəcəyini vurğulayıblar.
2026-cı ilin hazırlıq planına uyğun olaraq martın 23-ü saat 16:00 radələrində Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) Bakı şəhəri və Abşeron rayonu istiqamətlərində təlim-məşq uçuşları həyata keçiriləcək.
Fransanın müasir müstəmləkələri əsasən dənizaşırı ərazilər (territoires d'outre-mer) və dənizaşırı kollektivliklər (collectivités d'outre-mer) şəklində idarə olunur. Bu bölgələr Fransa Respublikasının ayrılmaz hissəsi hesab olunsa da, geniş daxili muxtariyyət hüquqlarına malikdirlər
ABŞ Prezidenti Donald Tramp, İranın enerji stansiyalarına və enerji infrastrukturuna qarşı planlaşdırılan bütün hərbi zərbələrin 5 gün müddətinə təxirə salınması barədə rəsmi göstəriş verib. Bu qərar Hörmüz boğazı ilə bağlı verilən 48 saatlıq ultimatumun başa çatmasına az qalmış açıqlanıb. Prezidentin bu qərarı regionda gərginliyin diplomatik yolla azaldılması üçün son şans kimi qiymətləndirilir. Tramp qeyd edib ki, bu 5 günlük möhlət İran rejiminin Hörmüz boğazını beynəlxalq naviqasiya üçün tam açması və təhdidləri dayandırması üçün verilən son imkandır.
Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevə təbrik məktubu ünvanlayıb.