Qətər və Misir rəsmiləri regionda artan gərginlik fonunda diplomatik təşəbbüsləri və vasitəçilik səylərini müzakirə ediblər. Telefon danışığı zamanı ABŞ–İran qarşıdurması ətrafında yaranmış vəziyyət, Pakistanın vasitəçilik təşəbbüsləri və mümkün həll yolları diqqət mərkəzində olub. Tərəflər böhranların hərbi deyil, dialoq və siyasi həll yolları ilə aradan qaldırılmasının vacibliyini vurğulayaraq, regionda gərginliyin yenidən alovlanmasının qarşısını alacaq uzunmüddətli və dayanıqlı razılaşmanın əldə edilməsinin zəruriliyini qeyd ediblər.
Xəbər lenti
İranda müasir dövrün ən uzunmüddətli ümummilli internet məhdudiyyətlərindən biri hesab edilən 88 günlük fasilədən sonra beynəlxalq şəbəkələrə çıxışın qismən bərpasına başlanılıb. Məlumata görə, ölkə uzun müddət demək olar ki, tam şəkildə qlobal internet şəbəkəsindən təcrid vəziyyətində qalmışdı. İnternet bağlantısının qismən bərpası İran Prezidenti Məsud Pezeşkiyanın ölkə üzrə internet xidmətlərinin yenidən aktivləşdirilməsi ilə bağlı göstərişindən sonra həyata keçirilib. Müşahidəçilər bu addımın həm ölkənin daxili rəqəmsal siyasəti, həm də iqtisadi və sosial fəaliyyətlər baxımından mühüm təsirlər yarada biləcəyini qeyd edirlər.
İranın yüksək rütbəli hərbi nümayəndəsi ABŞ və İsrailə qarşı sərt xəbərdarlıqla çıxış edib. Tehran bildirib ki, İrana qarşı hərbi əməliyyatların yenidən başlanması vəziyyətində cavab tədbirləri əvvəlkilərdən daha geniş və daha güclü olacaq. Açıqlama ABŞ və İsrailin İranın Hörmüz boğazı yaxınlığındakı hədəflərə zərbə endirdiyi barədə yayılan məlumatlardan sonra səsləndirilib. Bu hadisələr eyni zamanda Pakistanın vasitəçiliyi ilə aparılan və bölgədəki hərbi qarşıdurmanın dayandırılmasına yönələn diplomatik səylərin davam etdiyi həssas dövrə təsadüf edir.
ABŞ və İran arasında davam edən diplomatik təmaslarla bağlı yeni məlumatlar danışıqlar prosesində müəyyən müsbət dinamikanın yarandığını göstərir. Bildirilir ki, tərəflər arasında müzakirələr irəliləyiş nümayiş etdirsə də, proses hələ də həssas mərhələdə qalır. Məlumata görə, hazırda Anlaşma Memorandumu üzrə müzakirələr aparılır və bu sənəd gələcək danışıqlar üçün hüquqi və siyasi çərçivə yarada bilər. Bununla yanaşı, ekspertlər gərginliyin hələ də yüksək olduğunu və hər an prosesin gözlənilməz maneələrlə qarşılaşa biləcəyini qeyd edirlər.
Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva Lənkərana səfəri çərçivəsində İstisu qəsəbəsində yerləşən “Yaşıl çay” fermer təsərrüfatının fəaliyyəti ilə tanış olub. Səfər zamanı o, çay plantasiyalarına baxış keçirib, burada yetişdirilən çay sortları və istehsal prosesi barədə məlumat alıb. Leyla Əliyeva həmçinin işçilərlə birlikdə çay yığımında iştirak edib, onların gündəlik fəaliyyəti ilə maraqlanıb və səmimi söhbət aparıb. Görüş zamanı təsərrüfatın ekoloji kənd təsərrüfatı, yerli istehsalın inkişafı, məşğulluğun artırılması və aqroturizm potensialı baxımından əhəmiyyətinə xüsusi diqqət çəkilib.
Bolqarıstan Respublikasının Prezidenti İliyana Yotova Azərbaycanın Müstəqillik Günü münasibətilə Prezident İlham Əliyevə ünvanladığı təbrik məktubunda iki ölkə arasında siyasi və iqtisadi əlaqələrin inkişafına xüsusi diqqət çəkib. Məktubda Azərbaycan–Bolqarıstan münasibətlərində yüksək səviyyəli siyasi dialoqun intensivləşdiyi vurğulanaraq, enerji, sənaye, texnologiya, təhsil və mədəniyyət sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsinin vacibliyi qeyd olunub. İliyana Yotova həmçinin Azərbaycanın təbii qazının Bolqarıstana tədarükünün artırılması və “yaşıl enerji”nin ötürülməsi üzrə yeni enerji dəhlizi layihələrinin strateji əhəmiyyətini vurğulayıb. Məktubda gələcək əməkdaşlığın xalqlar arasında münasibətləri daha da gücləndirəcəyi qeyd edilərək Prezident İlham Əliyevin Bolqarıstana səfərinə dəvət olunduğu bildirilib.
Avstriya Respublikasının Federal Prezidenti Aleksander Van der Bellen Azərbaycanın milli bayramı münasibətilə Prezident İlham Əliyevə ünvanladığı təbrik məktubunda iki ölkə arasında mövcud olan yüksək səviyyəli münasibətləri vurğulayıb. Məktubda Azərbaycan və Avstriya arasında əməkdaşlığın gələcəkdə daha da genişlənməsi üçün əlverişli imkanların mövcud olduğu qeyd edilib. Aleksander Van der Bellen həmçinin Azərbaycan–Ermənistan münasibətlərində davamlı sülh və təhlükəsizlik perspektivlərinin region xalqlarının rifahına töhfə verəcəyini bildirib. Avstriya Prezidenti əlavə olaraq Azərbaycanın BMT Təhlükəsizlik Şurasına üzvlüklə bağlı namizədliyə göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkürünü ifadə edib və Azərbaycan xalqına sülh, rifah və firavanlıq arzularını çatdırıb.
Xorvatiyanın Baş naziri Andrey Plenkoviç Azərbaycanın Müstəqillik Günü münasibətilə Prezident İlham Əliyevə ünvanladığı təbrik məktubunda iki ölkə arasında dostluq və strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin inkişafına xüsusi diqqət çəkib. Məktubda Xorvatiyanın Azərbaycanla dialoq, qarşılıqlı hörmət və əməkdaşlıq prinsipləri əsasında əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsində maraqlı olduğu vurğulanıb. Andrey Plenkoviç həmçinin ticarət, enerji təhlükəsizliyi və investisiya sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsinin böyük potensiala malik olduğunu qeyd edərək, Xorvatiya və Azərbaycan şirkətləri arasında daha sıx əlaqələrin qurulmasının əhəmiyyətini vurğulayıb.
Lənkərana səfər çərçivəsində Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva və Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri Arzu Əliyeva Vətən müharibəsi şəhidi Ülfət Babazadənin ailəsi ilə görüşüblər. Ziyarət zamanı şəhidin xatirəsi ehtiramla yad olunub, onun döyüş yolu və göstərdiyi qəhrəmanlıqdan bəhs edilib. Görüş zamanı ailənin vəziyyəti və qayğıları ilə də maraqlanılıb. Vətən müharibəsində iştirak edən qəhrəmanların xatirəsinin yaşadılması və şəhid ailələrinə diqqət göstərilməsi cəmiyyətin mühüm sosial-mənəvi dəyərlərindən biri hesab olunur.
İsrailin siyasi və hərbi rəhbərliyi regionda artan təhlükəsizlik gərginliyi fonunda yeni müşavirə keçirib. Baş nazir Benyamin Netanyahu müdafiə və hərbi rəhbərliklə təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə edib. Görüşün Livanda mümkün genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlarla bağlı ehtimalların gücləndiyi bir dövrə təsadüf etməsi diqqət çəkir. Son günlər İsrailin Livanın cənubu və Bəqaa vadisində hava və hərbi əməliyyatlarının intensivləşməsi regionda vəziyyətin daha da mürəkkəbləşə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Analitiklər hesab edirlər ki, sərhəd boyunca davam edən qarşılıqlı hərbi fəaliyyətlər yeni təhlükəsizlik ssenarilərini gündəmə gətirə bilər.
Azərbaycanın Müstəqillik Günü münasibətilə xarici dövlət rəhbərlərindən daxil olan təbrik mesajları davam edir. İsveçrə Konfederasiyasının Prezidenti Gi Parmelin Prezident İlham Əliyevə ünvanladığı məktubda Azərbaycan–İsveçrə münasibətlərinin möhkəm əsaslar üzərində qurulduğunu vurğulayıb. Təbrik məktubunda həmçinin Cənubi Qafqazda baş verən müsbət dəyişikliklərə diqqət çəkilərək ikitərəfli əməkdaşlığın gələcəkdə də inkişaf etdirilməsi ilə bağlı mesaj verilib. Diplomatik müşahidəçilər bu açıqlamaları regional əməkdaşlıq və münasibətlərin inkişafı baxımından əhəmiyyətli hesab edirlər.
ABŞ və İran arasında mümkün razılaşma ilə bağlı aparılan danışıqlar həssas mərhələyə daxil olduğu bir vaxtda yeni hərbi və siyasi mübahisələr ortaya çıxıb. Məlumata görə, tərəflər arasında memorandum layihəsinin ümumi çərçivəsi üzrə müəyyən struktur formalaşdırılsa da, proses hələ də kövrək olaraq qalır və kiçik fikir ayrılıqları belə danışıqların dayanmasına səbəb ola bilər. Bu fonda ABŞ-ın son hava zərbələri diqqət mərkəzinə çevrilib. Ağ Ev əməliyyatları müdafiə xarakterli addımlar kimi təqdim etsə də, İran tərəfi və xüsusilə İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu hadisəyə fərqli yanaşaraq bunu atəşkəs şərtlərinin pozulması kimi qiymətləndirib. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, qarşılıqlı ittihamların artması danışıqlar prosesinin gələcək taleyinə təsir göstərə bilər.
İran və Rusiya arasında siyasi və təhlükəsizlik əlaqələrinin diqqət mərkəzində olduğu bir dövrdə İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası rəhbərliyinin yüksək səviyyəli nümayəndəsi Moskvaya səfər edib. İran rəsmisinin beynəlxalq təhlükəsizlik forumunda iştirakı iki ölkə arasında davam edən strateji əməkdaşlıq fonunda xüsusi diqqət çəkir. Təhlükəsizlik, regional münaqişələr və qlobal geosiyasi dəyişikliklərin müzakirə olunduğu tədbirə onlarla ölkənin nümayəndələrinin qatıldığı bildirilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, İran–ABŞ münasibətlərində davam edən gərginlik və Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr fonunda Tehran–Moskva əlaqələrinin inkişafı yeni siyasi və təhlükəsizlik dinamizmi yarada bilər
İsrail–Livan sərhədində hərbi vəziyyət daha da mürəkkəbləşir. Hizbullah Livanın cənubunda yerləşən Litani çayı ətrafında İsrail qüvvələri ilə qarşıdurmaya girdiyini və bir sıra hərbi mövqeləri raket və artilleriya zərbələri ilə hədəfə aldığını açıqlayıb. Son günlər bölgədə pilotsuz uçuş aparatları, hava hücumları və təxliyə çağırışları ilə müşayiət olunan hadisələrin artması sərhəd xəttində yeni eskalasiya ehtimallarını gündəmə gətirib. Ekspertlər hesab edirlər ki, qarşılıqlı hərbi əməliyyatların intensivləşməsi regional təhlükəsizlik vəziyyətinə daha geniş təsir göstərə bilər.
Azərbaycan və İran arasında yüksək səviyyəli siyasi təmaslar davam edir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə İran Prezidenti Məsud Pezeşkian arasında baş tutan telefon danışığında qarşılıqlı təbriklər, humanitar dəstək məsələləri və ikitərəfli əlaqələrin gələcək inkişaf perspektivləri müzakirə olunub. Söhbət zamanı tərəflər iki ölkə arasında münasibətlərin əhəmiyyətini vurğulayıb və qarşılıqlı dəstəyin davam etdirilməsi ilə bağlı mesajlar səsləndiriblər. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, regionda mürəkkəb geosiyasi proseslərin davam etdiyi dövrdə Bakı və Tehran arasında yüksək səviyyəli təmaslar xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva və Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri Arzu Əliyeva Lənkəran şəhərində yerli dekorativ-tətbiqi sənət ustası Samir Həbibovun yaradıcılığı ilə tanış olublar. Səfər çərçivəsində sənətkarın hazırladığı əl işlərinə baxış keçirilib, qədim bədii oyma sənətinin xüsusiyyətləri ilə bağlı məlumat verilib və yaradıcılıq prosesi nümayiş etdirilib. Görüş milli sənət ənənələrinin qorunması və yerli sənətkarların fəaliyyətinin təşviqi baxımından diqqət çəkib.
Qəzzada saxlanılan tibb işçiləri ilə bağlı yeni hüquqi və humanitar müzakirələr başlayıb. İsrailin hüquq müdafiə təşkilatlarından biri saxlanılan 14 həkimin dərhal azad edilməsini tələb edərək onların saxlanma şəraiti ilə bağlı ciddi iddialar irəli sürüb. Təşkilat həkimlərin ağır şəraitdə saxlanıldığını, tibbi xidmət və qida təminatında problemlərlə üzləşdiyini bildirib. Məsələ həm də müharibə şəraitində səhiyyə işçilərinin statusu və beynəlxalq humanitar hüququn tətbiqi baxımından diqqət çəkən mövzulardan birinə çevrilib. İsrail tərəfi isə saxlanılan şəxslərlə bağlı pis rəftar iddialarını qəbul etmədiyini açıqlayıb.
İsrail–Livan xəttində hərbi gərginlik yeni mərhələyə daxil olur. İsrail ordusu Livanın Bəqaa vadisində yerləşən yaşayış məntəqələrinin sakinlərinə təcili şəkildə ərazini tərk etmək çağırışı edib. Rəsmi açıqlamada bu addımın Hizbullahın atəşkəs razılaşmasını pozduğu iddiaları ilə əlaqəli olduğu bildirilib. Son günlər İsrailin Livanın cənubu və Bəqaa bölgəsinə hava hücumlarını artırması bölgədə daha geniş hərbi əməliyyatların başlaya biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları da gücləndirib. Ekspertlər hesab edirlər ki, sərhəd boyunca davam edən qarşılıqlı hərbi addımlar bölgədə təhlükəsizlik risklərini daha da artıra bilər.
İsrail–Livan sərhədində təhlükəsizlik vəziyyəti yenidən diqqət mərkəzinə gəlib. İsrail ordusu Hizbullah tərəfindən göndərildiyi iddia edilən bir neçə partlayıcı pilotsuz uçuş aparatının hava hücumundan müdafiə sistemləri və hərbi aviasiya vasitəsilə məhv edildiyini açıqlayıb. Rəsmi məlumatlara görə, bəzi pilotsuz aparatların sərhəd bölgəsi yaxınlığında İsrail ərazisinə düşdüyü bildirilsə də, hadisə nəticəsində xəsarət alan olmayıb. Son hadisə bölgədə onsuz da yüksək olan hərbi və siyasi gərginliyin yeni mərhələyə keçə biləcəyi ilə bağlı ehtimalları artırıb.
Livan və Körfəz ölkələri arasında diplomatik əlaqələr yenidən diqqət mərkəzinə gəlib. Livanın xarici işlər naziri Yusif Racci ölkənin həssas siyasi və təhlükəsizlik mərhələsində Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının Beyruta göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkürünü bildirib. Bu açıqlama Hizbullahın Bəhreynlə bağlı mövqeyi ətrafında yaranan mübahisədən dərhal sonra səsləndirilib. Son hadisələr Livanın daxili siyasi balansı, Hizbullahın regional rolu və Körfəz dövlətləri ilə münasibətlərin gələcək istiqaməti ilə bağlı yeni müzakirələrə səbəb olub. Eyni zamanda, Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının Livanda aparılan islahatlara dəstək verməsi regional siyasi münasibətlərdə yeni mərhələnin siqnalı kimi qiymətləndirilir.
İranda internet siyasəti ətrafında yeni gərginlik yaranıb. Ölkənin məhkəmə sistemi internet məhdudiyyətlərinin yumşaldılması və xidmətlərin mərhələli şəkildə bərpası istiqamətində fəaliyyət göstərən dövlət qurumunun işini dayandırıb. Qərarın ölkə daxilində daxil olan şikayətlərdən sonra verildiyi bildirilir. Hadisə prezident administrasiyası ilə məhkəmə strukturları arasında rəqəmsal siyasətə dair fikir ayrılıqlarını yenidən gündəmə gətirib. Eyni zamanda, son aylarda tətbiq edilən internet məhdudiyyətləri, mərhələli giriş sistemi və müəyyən peşə qrupları üçün fərqli internet imkanlarının yaradılması ölkədə rəqəmsal azadlıqların gələcəyi ilə bağlı müzakirələri daha da gücləndirib.
Azərbaycanın Müstəqillik Günü münasibətilə dünya liderlərindən təbrik mesajları daxil olmağa davam edir. İspaniya Kralı VI Felipe Prezident İlham Əliyevə ünvanladığı məktubda Azərbaycan xalqına sülh, firavanlıq və inkişaf arzularını çatdırıb. Təbrik mesajı Azərbaycan ilə İspaniya arasında diplomatik münasibətlərin və qarşılıqlı əməkdaşlığın davam etdiyi bir dövrdə diqqət çəkən rəsmi müraciətlərdən biri kimi qiymətləndirilir.
Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva və Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri Arzu Əliyeva Lənkəran şəhərində yerləşən uşaq evi sosial xidmət müəssisəsini ziyarət ediblər. Səfər çərçivəsində müəssisədə tərbiyə alan uşaqlarla görüş keçirilib, onların gündəlik fəaliyyəti ilə maraqlanılıb və müxtəlif yaradıcılıq məşğələləri təşkil olunub. Görüş zamanı uşaqlarla birgə hazırlanan yaradıcılıq nümunələri və təqdim olunan hədiyyələr tədbirə xüsusi rəng qatıb.
Qlobal hərbi texnika bazarında müşahidə olunan genişlənmə və müxtəlif regionlarda müdafiə xərclərinin artması böyük hərbi texnologiya şirkətlərinin maliyyə göstəricilərinə birbaşa təsir göstərməkdə davam edir. İsrailin ən iri müdafiə sənayesi şirkətlərindən biri olan Elbit Sistemz son rübdə həm gəlirlərində, həm də sifariş portfelində rekord nəticələr əldə etdiyini açıqlayıb. Şirkətin maliyyə hesabatı göstərir ki, İsrail və Asiya bazarlarından daxil olan sifarişlər, eləcə də Avropa ölkələri ilə həyata keçirilən yeni müdafiə proqramları gəlirlərin əhəmiyyətli şəkildə yüksəlməsinə səbəb olub. Analitiklər hesab edirlər ki, artan geosiyasi gərginlik, dövlətlərin hərbi modernizasiya proseslərini sürətləndirməsi və müdafiə sistemlərinə tələbatın yüksəlməsi bu cür şirkətlərin gələcək fəaliyyətinə də təsir göstərməyə davam edəcək.