Xəbər lenti

27 May tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Livandakı hərbi əməliyyatlarla bağlı yeni açıqlama verərək atəşkəs dövründə yüzlərlə Hizbullah üzvünün öldürüldüyünü iddia edib. Açıqlama İsrail–Livan xəttində son həftələrdə müşahidə olunan gərginlik və davam edən hava hücumları fonunda səsləndirilib. Bununla yanaşı, təqdim olunan rəqəmlərin müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənmədiyi vurğulanır. Müşahidəçilər qeyd edirlər ki, müharibə şəraitində tərəflərin itkilərlə bağlı açıqlamaları fərqli ola və əlavə təsdiq tələb edə bilər.

Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarında müqəddəs Qurban bayramı münasibətilə paylaşım edilib. Dövlət başçısı müraciətində Azərbaycan və dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan soydaşları bayram münasibətilə təbrik edib, onlara səmimi arzularını çatdırıb. Paylaşımda Qurban bayramının İslam dünyasında birlik, həmrəylik, humanizm və fədakarlıq kimi ali dəyərləri təcəssüm etdirdiyi vurğulanıb. Prezident İlham Əliyev həmçinin şəhidlərin əziz xatirəsini ehtiramla yad edərək xalqın və dövlətin əmin-amanlığı naminə edilən duaların qəbul olunmasını diləyib, ailələrə xoşbəxtlik, bol ruzi və bərəkət arzulayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Merilend ştatında yerləşən Camp Devid prezident iqamətgahında nadir kabinet iclası keçirəcəyi bildirilir. Məlumata görə, görüşdə bütün kabinet üzvlərinin iştirakı gözlənilir və əsas müzakirə mövzularından birinin İranla bağlı vəziyyət olacağı qeyd edilir. Camp Devid adətən yüksək məxfilik tələb edən təhlükəsizlik və diplomatik məsələlərin müzakirəsi üçün istifadə olunur. Eyni zamanda, Respublikaçılar Partiyası daxilində İranla aparılan danışıqlarla bağlı fərqli mövqelərin də diqqət mərkəzində olacağı ehtimal edilir.

Maqsud İbrahimbəyov Yaradıcılıq Mərkəzində uşaqlar üçün musiqi və yaradıcılığa həsr olunan xeyriyyə tədbiri təşkil edilib. Bəstəkar və pianoçu Sevda Rəhimovanın iştirakı ilə keçirilən ustad dərsi çərçivəsində iştirakçılar musiqi dünyası ilə tanış olub, müxtəlif alətlərin xüsusiyyətləri barədə məlumat əldə edib və interaktiv yaradıcılıq məşğələlərində iştirak ediblər. Tədbirdə çıxış edənlər uşaqların inkişafı, xüsusilə xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqların dəstəklənməsinin əhəmiyyətini vurğulayıblar.

Körfəz ölkələri arasında regional təhlükəsizlik və diplomatik proseslərlə bağlı yüksək səviyyəli təmaslar davam edir. Qətər rəsmiləri Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Səudiyyə Ərəbistanı nümayəndələri ilə keçirilən telefon danışığında ikitərəfli münasibətləri və ABŞ–İran arasında davam edən diplomatik təşəbbüsləri müzakirə ediblər. Görüşlər zamanı Pakistanın vasitəçiliyi ilə aparılan sülh səylərinə diqqət yetirilib və regionda gərginliyin yenidən artmasının qarşısını ala biləcək uzunmüddətli razılaşmanın əldə edilməsinin vacibliyi vurğulanıb.

ABŞ-ın Prezidenti Donald Trampın Yaxın Şərqdə “İbrahim Razılaşmaları” çərçivəsini genişləndirmək təşəbbüsü ilə bağlı yeni qiymətləndirmələr səsləndirilib. Beynəlxalq Böhran Qrupunun analitiki Əli Vaez hesab edir ki, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər, Misir, Türkiyə və Pakistan kimi ölkələrin İsraillə normallaşma prosesinə cəlb olunması hazırkı geosiyasi şəraitdə real görünmür. Analitikə görə, bir çox regional dövlətlər üçün İsraillə münasibətlərin normallaşdırılması məsələsi İranla deyil, Fələstin dövlətçiliyi ilə bağlı perspektivlərdən asılıdır. O, həmçinin Trampın bu mövzunu gündəmdə saxlamasının əsasən ABŞ daxili siyasəti ilə əlaqəli olduğunu bildirib.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə İran Prezidenti Məsud Pezeşkian arasında baş tutan telefon danışığında regional vəziyyət və diplomatik proseslər müzakirə olunub. Ankara tərəfi bölgədə gərginliyin azaldılması və dialoq prosesinin davam etdirilməsi istiqamətində dəstəyini bir daha ifadə edib. Danışıq Yaxın Şərqdə davam edən qarşıdurmalar və regional sabitliklə bağlı narahatlıqların artdığı bir dövrə təsadüf edib. Türkiyə rəhbərliyi diplomatik səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

İsrail–Livan xəttində hərbi gərginlik daha da artıb. İsrail ordusunun əvvəllər bölgə sakinlərinə təxliyə çağırışı etməsindən sonra Livanın şərqində yerləşən Bəqaa bölgəsinə hava zərbələri endirildiyi bildirilir. Məlumata görə, hücumlar Maşğara şəhəri və Qaraun bəndi ətrafını əhatə edib. Eyni zamanda Livanın cənubunda dağıntılar altında qalan şəxslərlə bağlı yeni məlumatlar açıqlanıb. Son hadisələr bölgədə hərbi əməliyyatların genişlənməsi ehtimalı ilə bağlı narahatlıqları artırır.

Qətər və Misir rəsmiləri regionda artan gərginlik fonunda diplomatik təşəbbüsləri və vasitəçilik səylərini müzakirə ediblər. Telefon danışığı zamanı ABŞ–İran qarşıdurması ətrafında yaranmış vəziyyət, Pakistanın vasitəçilik təşəbbüsləri və mümkün həll yolları diqqət mərkəzində olub. Tərəflər böhranların hərbi deyil, dialoq və siyasi həll yolları ilə aradan qaldırılmasının vacibliyini vurğulayaraq, regionda gərginliyin yenidən alovlanmasının qarşısını alacaq uzunmüddətli və dayanıqlı razılaşmanın əldə edilməsinin zəruriliyini qeyd ediblər.

İranda müasir dövrün ən uzunmüddətli ümummilli internet məhdudiyyətlərindən biri hesab edilən 88 günlük fasilədən sonra beynəlxalq şəbəkələrə çıxışın qismən bərpasına başlanılıb. Məlumata görə, ölkə uzun müddət demək olar ki, tam şəkildə qlobal internet şəbəkəsindən təcrid vəziyyətində qalmışdı. İnternet bağlantısının qismən bərpası İran Prezidenti Məsud Pezeşkiyanın ölkə üzrə internet xidmətlərinin yenidən aktivləşdirilməsi ilə bağlı göstərişindən sonra həyata keçirilib. Müşahidəçilər bu addımın həm ölkənin daxili rəqəmsal siyasəti, həm də iqtisadi və sosial fəaliyyətlər baxımından mühüm təsirlər yarada biləcəyini qeyd edirlər.

İranın yüksək rütbəli hərbi nümayəndəsi ABŞ və İsrailə qarşı sərt xəbərdarlıqla çıxış edib. Tehran bildirib ki, İrana qarşı hərbi əməliyyatların yenidən başlanması vəziyyətində cavab tədbirləri əvvəlkilərdən daha geniş və daha güclü olacaq. Açıqlama ABŞ və İsrailin İranın Hörmüz boğazı yaxınlığındakı hədəflərə zərbə endirdiyi barədə yayılan məlumatlardan sonra səsləndirilib. Bu hadisələr eyni zamanda Pakistanın vasitəçiliyi ilə aparılan və bölgədəki hərbi qarşıdurmanın dayandırılmasına yönələn diplomatik səylərin davam etdiyi həssas dövrə təsadüf edir.

ABŞ və İran arasında davam edən diplomatik təmaslarla bağlı yeni məlumatlar danışıqlar prosesində müəyyən müsbət dinamikanın yarandığını göstərir. Bildirilir ki, tərəflər arasında müzakirələr irəliləyiş nümayiş etdirsə də, proses hələ də həssas mərhələdə qalır. Məlumata görə, hazırda Anlaşma Memorandumu üzrə müzakirələr aparılır və bu sənəd gələcək danışıqlar üçün hüquqi və siyasi çərçivə yarada bilər. Bununla yanaşı, ekspertlər gərginliyin hələ də yüksək olduğunu və hər an prosesin gözlənilməz maneələrlə qarşılaşa biləcəyini qeyd edirlər.

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva Lənkərana səfəri çərçivəsində İstisu qəsəbəsində yerləşən “Yaşıl çay” fermer təsərrüfatının fəaliyyəti ilə tanış olub. Səfər zamanı o, çay plantasiyalarına baxış keçirib, burada yetişdirilən çay sortları və istehsal prosesi barədə məlumat alıb. Leyla Əliyeva həmçinin işçilərlə birlikdə çay yığımında iştirak edib, onların gündəlik fəaliyyəti ilə maraqlanıb və səmimi söhbət aparıb. Görüş zamanı təsərrüfatın ekoloji kənd təsərrüfatı, yerli istehsalın inkişafı, məşğulluğun artırılması və aqroturizm potensialı baxımından əhəmiyyətinə xüsusi diqqət çəkilib.

Bolqarıstan Respublikasının Prezidenti İliyana Yotova Azərbaycanın Müstəqillik Günü münasibətilə Prezident İlham Əliyevə ünvanladığı təbrik məktubunda iki ölkə arasında siyasi və iqtisadi əlaqələrin inkişafına xüsusi diqqət çəkib. Məktubda Azərbaycan–Bolqarıstan münasibətlərində yüksək səviyyəli siyasi dialoqun intensivləşdiyi vurğulanaraq, enerji, sənaye, texnologiya, təhsil və mədəniyyət sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsinin vacibliyi qeyd olunub. İliyana Yotova həmçinin Azərbaycanın təbii qazının Bolqarıstana tədarükünün artırılması və “yaşıl enerji”nin ötürülməsi üzrə yeni enerji dəhlizi layihələrinin strateji əhəmiyyətini vurğulayıb. Məktubda gələcək əməkdaşlığın xalqlar arasında münasibətləri daha da gücləndirəcəyi qeyd edilərək Prezident İlham Əliyevin Bolqarıstana səfərinə dəvət olunduğu bildirilib.

Avstriya Respublikasının Federal Prezidenti Aleksander Van der Bellen Azərbaycanın milli bayramı münasibətilə Prezident İlham Əliyevə ünvanladığı təbrik məktubunda iki ölkə arasında mövcud olan yüksək səviyyəli münasibətləri vurğulayıb. Məktubda Azərbaycan və Avstriya arasında əməkdaşlığın gələcəkdə daha da genişlənməsi üçün əlverişli imkanların mövcud olduğu qeyd edilib. Aleksander Van der Bellen həmçinin Azərbaycan–Ermənistan münasibətlərində davamlı sülh və təhlükəsizlik perspektivlərinin region xalqlarının rifahına töhfə verəcəyini bildirib. Avstriya Prezidenti əlavə olaraq Azərbaycanın BMT Təhlükəsizlik Şurasına üzvlüklə bağlı namizədliyə göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkürünü ifadə edib və Azərbaycan xalqına sülh, rifah və firavanlıq arzularını çatdırıb.

Xorvatiyanın Baş naziri Andrey Plenkoviç Azərbaycanın Müstəqillik Günü münasibətilə Prezident İlham Əliyevə ünvanladığı təbrik məktubunda iki ölkə arasında dostluq və strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin inkişafına xüsusi diqqət çəkib. Məktubda Xorvatiyanın Azərbaycanla dialoq, qarşılıqlı hörmət və əməkdaşlıq prinsipləri əsasında əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsində maraqlı olduğu vurğulanıb. Andrey Plenkoviç həmçinin ticarət, enerji təhlükəsizliyi və investisiya sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsinin böyük potensiala malik olduğunu qeyd edərək, Xorvatiya və Azərbaycan şirkətləri arasında daha sıx əlaqələrin qurulmasının əhəmiyyətini vurğulayıb.

Lənkərana səfər çərçivəsində Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva və Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri Arzu Əliyeva Vətən müharibəsi şəhidi Ülfət Babazadənin ailəsi ilə görüşüblər. Ziyarət zamanı şəhidin xatirəsi ehtiramla yad olunub, onun döyüş yolu və göstərdiyi qəhrəmanlıqdan bəhs edilib. Görüş zamanı ailənin vəziyyəti və qayğıları ilə də maraqlanılıb. Vətən müharibəsində iştirak edən qəhrəmanların xatirəsinin yaşadılması və şəhid ailələrinə diqqət göstərilməsi cəmiyyətin mühüm sosial-mənəvi dəyərlərindən biri hesab olunur.

İsrailin siyasi və hərbi rəhbərliyi regionda artan təhlükəsizlik gərginliyi fonunda yeni müşavirə keçirib. Baş nazir Benyamin Netanyahu müdafiə və hərbi rəhbərliklə təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə edib. Görüşün Livanda mümkün genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlarla bağlı ehtimalların gücləndiyi bir dövrə təsadüf etməsi diqqət çəkir. Son günlər İsrailin Livanın cənubu və Bəqaa vadisində hava və hərbi əməliyyatlarının intensivləşməsi regionda vəziyyətin daha da mürəkkəbləşə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Analitiklər hesab edirlər ki, sərhəd boyunca davam edən qarşılıqlı hərbi fəaliyyətlər yeni təhlükəsizlik ssenarilərini gündəmə gətirə bilər.

Azərbaycanın Müstəqillik Günü münasibətilə xarici dövlət rəhbərlərindən daxil olan təbrik mesajları davam edir. İsveçrə Konfederasiyasının Prezidenti Gi Parmelin Prezident İlham Əliyevə ünvanladığı məktubda Azərbaycan–İsveçrə münasibətlərinin möhkəm əsaslar üzərində qurulduğunu vurğulayıb. Təbrik məktubunda həmçinin Cənubi Qafqazda baş verən müsbət dəyişikliklərə diqqət çəkilərək ikitərəfli əməkdaşlığın gələcəkdə də inkişaf etdirilməsi ilə bağlı mesaj verilib. Diplomatik müşahidəçilər bu açıqlamaları regional əməkdaşlıq və münasibətlərin inkişafı baxımından əhəmiyyətli hesab edirlər.

ABŞ və İran arasında mümkün razılaşma ilə bağlı aparılan danışıqlar həssas mərhələyə daxil olduğu bir vaxtda yeni hərbi və siyasi mübahisələr ortaya çıxıb. Məlumata görə, tərəflər arasında memorandum layihəsinin ümumi çərçivəsi üzrə müəyyən struktur formalaşdırılsa da, proses hələ də kövrək olaraq qalır və kiçik fikir ayrılıqları belə danışıqların dayanmasına səbəb ola bilər. Bu fonda ABŞ-ın son hava zərbələri diqqət mərkəzinə çevrilib. Ağ Ev əməliyyatları müdafiə xarakterli addımlar kimi təqdim etsə də, İran tərəfi və xüsusilə İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu hadisəyə fərqli yanaşaraq bunu atəşkəs şərtlərinin pozulması kimi qiymətləndirib. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, qarşılıqlı ittihamların artması danışıqlar prosesinin gələcək taleyinə təsir göstərə bilər.

İran və Rusiya arasında siyasi və təhlükəsizlik əlaqələrinin diqqət mərkəzində olduğu bir dövrdə İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası rəhbərliyinin yüksək səviyyəli nümayəndəsi Moskvaya səfər edib. İran rəsmisinin beynəlxalq təhlükəsizlik forumunda iştirakı iki ölkə arasında davam edən strateji əməkdaşlıq fonunda xüsusi diqqət çəkir. Təhlükəsizlik, regional münaqişələr və qlobal geosiyasi dəyişikliklərin müzakirə olunduğu tədbirə onlarla ölkənin nümayəndələrinin qatıldığı bildirilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, İran–ABŞ münasibətlərində davam edən gərginlik və Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr fonunda Tehran–Moskva əlaqələrinin inkişafı yeni siyasi və təhlükəsizlik dinamizmi yarada bilər