ABŞ və İran arasında iyunun 17-də imzalanan Anlaşma Memorandumunun müddəti gələn həftə başa çatır. Sənəd atəşkəs və müharibəyə son qoymaq üçün 60 günlük danışıqlar müddəti müəyyən edib. Lakin sonrakı dövrdə tərəflər arasında yenidən gərginlik yaranıb. Hörmüz boğazı, neft ixracı və dondurulmuş aktivlərlə bağlı maddələr əsas mübahisə mövzularıdır. Razılaşmanın gələcəyi və yekun sülh perspektivi hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalır.

İran Ordusunun icraçı əlaqələndiricisinin müavini, briqada generalı Əlirza Şeyx düşmənin İran ərazisində həyata keçirəcəyi istənilən quru əməliyyatının başlanğıcdaca qarşısının alınacağını bildirib. Generalın sözlərinə görə, İran müasir müharibənin mürəkkəb şəraitində həyata keçirdiyi strategiya ilə ABŞ rəhbərliyini siyasi məqsədlərini dəfələrlə yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edib.

ABŞ və İran daha əvvəl əldə olunan 60 günlük atəşkəsin uzadılması barədə razılığa gəlib. Məlumatı Pakistan hökuməti mənbələri yayıb. Razılaşmanın İslamabad Mutabakatı çərçivəsində əldə edildiyi və tərəflərə yekun sülh sazişi üzrə danışıqları davam etdirmək üçün əlavə vaxt verəcəyi bildirilir. 60 günlük müddətin gələn həftə başa çatacağı və atəşkəsin uzadılmasının ABŞ-İran arasında daha geniş diplomatik razılaşmanın əldə olunmasına imkan yaradacağı qeyd edilir.

Beynəlxalq Siyasət Araşdırmaları Mərkəzinin vitse-prezidenti Rəşid əl-Məhənədi ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqların davam etdiyini bildirib. O, tərəflərin sərt açıqlamalarına baxmayaraq diplomatik həll imkanlarının qaldığını qeyd edib. Ekspert İranın Hörmüz boğazına nəzarəti təhlükəsizlik məsələsi və danışıqlarda təsir vasitəsi kimi gördüyünü deyib. Lakin onun sözlərinə görə, Tehranın bu təsir imkanları əvvəlki gücünü itirir. Gəmiçiliyin sərbəstliyinin məhdudlaşdırılması beynəlxalq səviyyədə qəbul edilmir. Ekspert regional mexanizm yaradılması ehtimalını mümkün variant kimi qiymətləndirib.

Pakistanın daxili işlər naziri Möhsin Naqvi Tehranda İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə görüşüb. Görüş İran Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən təsdiqlənib. Tərəflərin müzakirə etdiyi məsələlərin detalları açıqlanmayıb. Danışıqlar İran və Pakistan arasında diplomatik təmasların davam etdiyi bir vaxtda baş tutub. Pakistan son dövrlərdə İran və ABŞ arasında gərginliyin azaldılması prosesində vasitəçi rol oynayıb. Tehran və İslamabad təhlükəsizlik və regional məsələlər üzrə əməkdaşlığı davam etdirir.

İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rzayi Hörmüz boğazının ABŞ-nin davranışını dəyişməyənədək açılmayacağını bildirib. O, Vaşinqtonu regionda qeyri-sabitliyin əsas səbəbi olmaqda ittiham edib. Rzayi ABŞ-dən müharibəni dayandırmağı və İranın dondurulmuş vəsaitlərini azad etməyi tələb edib. İran rəsmisi İran-Oman arasında mümkün keçid razılaşmasının boğazın ümumi açılması məsələsindən ayrı olduğunu qeyd edib. O, Çinlə münasibətlərin strateji əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Tehran və Pekinin beynəlxalq platformalarda əməkdaşlığını yüksək qiymətləndirib. Hörmüz boğazının açılması ilə bağlı diplomatik müzakirələr davam edir.

İran İraq Kürdüstanında fəaliyyət göstərən Komala Partiyasının qərargahına raket zərbəsi endirib. Partiyanın məlumatına görə, hücum Ərbilin şimal-şərqində yerləşən Duli Alan bölgəsində baş verib. Komala sözçüsü Əmcəd Pənahi zərbə zamanı üzvlərin təhlükəsizlik tədbirləri sayəsində qorunduğunu bildirib. Komala İrandakı kürdlərin hüquqlarını müdafiə edən müxalif siyasi qruplardan biridir. Partiya daha əvvəl də İranın hücumlarına məruz qalıb. Komala tərəfi son münaqişə dövründə 102-dən çox raket və pilotsuz uçuş aparatı hücumunun həyata keçirildiyini iddia edir. Son zərbə iki həftə əvvəlki hücumdan sonra baş verib.

İran sentyabrın sonuna qədər 95 milyon kubmetr təbii qaz hasilatını bərpa etməyi planlaşdırır. Neft naziri Möhsün Paknejad enerji infrastrukturunun bərpası işlərinin davam etdiyini bildirib. İranın açıqlamasına görə, zədələnmiş obyektlərin təmirindən sonra qaz istehsalının bir hissəsi yenidən sistemə qaytarılacaq. Daha əvvəl Tehran yaxın aylarda 100 milyon kubmetr gündəlik hasilat gücünü bərpa etməyi planlaşdırdığını açıqlamışdı. Qarşıdurma zamanı enerji obyektlərinə edilən hücumlar nəticəsində İranın gündəlik 230 milyon kubmetr qaz hasilatı imkanının itirildiyi bildirilib. Tehran enerji infrastrukturunun bərpasını prioritet məsələ kimi qiymətləndirir. Qaz hasilatının bərpası ölkənin daxili enerji təminatı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Sentyabrın 23-də Tehranda Xəzəryanı ölkələrin yüksək səviyyəli rəsmilərinin iştirakı ilə konfrans keçiriləcək. Bunu İran xarici işlər nazirinin müavini Kazem Qəribabadi bu gün (11 avqust) Tehranda Xəzər Dənizi Milli Günü ilə əlaqədar təşkil olunmuş tədbirdə deyib. “23 sentyabrda Xəzəryanı ölkələrin razılaşması ilə Tehranda Xəzəryanı ölkələrin yüksək səviyyəli rəsmilərinin iştirakı ilə iclasın keçirilməsi planlaşdırılır”, - deyə o qeyd edib.

İran Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin Livanın cənub bölgələrinə qarşı həyata keçirdiyi hücumları qınayıb. Bəqai bildirib ki, hücumlar nəticəsində bir sıra Livan vətəndaşı həlak olub və yaralanıb, həmçinin infrastruktur obyektlərinə və yaşayış evlərinə ziyan dəyib. İran rəsmisi İsrailin Livan ərazilərini işğal etməsini və ölkənin ərazi bütövlüyü ilə milli suverenliyini pozmasını tənqid edib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Almaniya və Pakistan həmkarları ilə telefon danışığı keçirib. Əraqçi Almaniyanın xarici işlər naziri İohann Vadeful ilə regional və beynəlxalq məsələləri müzakirə edib. Danışıq Almaniyanın Donald Trampın Qəzza planına münasibət bildirməsindən sonra baş tutub. Berlin həmin planın HƏMAS-ın tərksilahına yol aça biləcəyini açıqlayıb. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu isə planı rədd edib. Əraqçi Pakistanın xarici işlər naziri İshaq Darla da danışıqlar aparıb. Tərəflər İran-Oman danışıqlarının gedişini və Pakistan-Səudiyyə Ərəbistanı-Türkiyə müdafiə sazişini müzakirə ediblər.

İranın ali rəhbəri Müctəba Hüseyni Xamenei altı yüksək rütbəli hərbi komandir təyin edib. General-mayor Əli Abdullahı Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi olub. Kiymars Heydəri onun müavini vəzifəsinə gətirilib. Əhməd Vahidi İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun baş komandanı təyin edilib. Mustafa İzadinin onun müavini olduğu bildirilib. Kontr-admiral Əli Özmai korpusun Hərbi Dəniz Qüvvələrinə rəhbərlik edəcək. Hüseyn Taeb isə Bəsic qüvvələrinin rəhbəri təyin olunub. Təyinatlar İranın əsas hərbi strukturlarında rəhbərlik dəyişiklikləri ilə bağlıdır.