İran XİN rəhbəri Abbas Əraqçi Küveytli həmkarı ilə ABŞ–İran memorandumu barədə danışıb. Tərəflər regional vəziyyəti müzakirə ediblər. Əraqçi razılaşmanın sülhə töhfə verəcəyini bildirib. O, Körfəz ölkələri ilə dialoqun vacibliyini vurğulayıb. Məqsədin anlaşılmazlıqları aradan qaldırmaq olduğu qeyd edilib. Regional təhlükəsizlik məsələləri də gündəmdə olub. Telefon danışığı diplomatik əlaqələrin davam etdiyini göstərib. Yaxın Şərqdə dialoq prosesi aktiv qalır.

İranın sabiq prezidenti Həsən Ruhani ABŞ–İran memorandumunu müsbət qarşılayıb. O, razılaşmanın iranlıların milli qürurunu gücləndirdiyini deyib. Ruhani ölkə rəhbərliyinin birliyi qoruduğunu bildirib. O, silahlı qüvvələrin müharibədə uğur qazandığını iddia edib. Sabiq prezident əldə olunan nəticələrin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Ruhani gələcəkdə mümkün pozuntulara qarşı diqqətli olmağa çağırıb. O, region ölkələrinin bu razılaşmadan faydalana biləcəyini qeyd edib. Siyasətçi İranın sabitlik prosesində rolunu önə çəkib.

Qətərin "Əl-Cəzirə" telekanalı ABŞ və İran arasında imzalanmış İslamabad memorandumunun ardınca rəsmi Tehranın atacağı növbəti diplomatik addımlarla bağlı kritik məlumatlar yayıb. XİN rəsmisi memorandum çərçivəsində Hörmüz boğazının yenidən dəniz ticarətinə açılması prosesinə toxunaraq, kənar güclərin prosesə müdaxilə cəhdlərini qətiyyətlə rədd edib:

İran ABŞ–İran memorandumuna ümumilikdə müsbət yanaşdığını bildirib. Lakin Livandakı İsrail əməliyyatları ciddi narazılıq doğurub. Tehran bu vəziyyətin atəşkəsin pozulması olduğunu hesab edir. İran rəsmiləri Livan məsələsinin razılaşmanın bir hissəsi olduğunu deyir. Onların fikrincə, hücumlar davam edərsə, imzalanma təhlükəyə düşə bilər. Bu vəziyyət birinci mərhələnin icrasını çətinləşdirir. İran prosesin uğursuz ola biləcəyini istisna etmir. Livan böhranı diplomatik gərginliyi artırır.

ABŞ–İran aralıq razılaşmasından sonra yeni danışıqlar mərhələsinin başlayacağı bildirilir. Sənəd yekun razılaşma deyil və dəyişdirilə bilər. Tramp bunun son sənəd olmadığını qeyd edib. Makron isə açıqlamaların hərfi qəbul edilməməsini tövsiyə edib. İlk mərhələdə əsas məqsəd döyüşlərin dayandırılmasıdır. Hörmüz boğazının açılması prioritet kimi göstərilir. Nüvə məsələsi 60 günlük danışıqlarda müzakirə olunacaq. İsveçrədə imzalanma mərasimindən sonra prosesin davam edəcəyi bildirilir.

İran Xarici İşlər Nazirliyi aralıq razılaşmanın Tramp və Məsud Pezeşkiyan tərəfindən imzalana biləcəyini bildirib. Bu ideyanın hələlik nəzərdən keçirildiyi qeyd olunub. İran tərəfi rəsmi imzalanma mərasiminə qatılacağını təsdiqləyib. Sənədin İsveçrədə imzalanması planlaşdırılır. Daha əvvəl ABŞ və İran nümayəndə heyətləri barədə məlumat verilmişdi. İran parlament sədri Qalibafın prosesdə rol alacağı bildirilir. Diplomatik danışıqların davam etdiyi vurğulanır. Mövzu beynəlxalq gündəmdə qalır.

Donald Tramp İranın raket imkanları ilə bağlı açıqlama verib. O, raketlərin 84–85 faizinin zərərsizləşdirildiyini iddia edib. Tramp qalan raketlərin yeraltında olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, onların istifadəsi çətindir. ABŞ Prezidenti İranın hazırda raket atmaq istəmədiyini deyib. O, hərbi imkanların bərpasının çətin olacağını vurğulayıb. Tramp münaqişənin İranın hərbi potensialına ciddi təsir etdiyini bildirib. Açıqlama regiondakı gərginlik fonunda diqqət çəkib.

Donald Tramp ABŞ-ın İranın bərpasına sərmayə qoymayacağını bildirib. O, bəzi ölkələrin bu prosesə kömək edə biləcəyini deyib. Tramp İranın yenidən qurulması üçün beynəlxalq dəstəyin vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, müharibə ölkəyə böyük iqtisadi zərər vurub. O, bu zərərin təxminən 2 trilyon dollar olduğunu iddia edib. Tramp region ölkələrinin yardım edə biləcəyini qeyd edib. ABŞ Prezidenti Vaşinqtonun maliyyə iştirakı olmayacağını təkrarlayıb. Açıqlama İran–ABŞ münasibətləri fonunda diqqət çəkib.

Donald Tramp ABŞ–İran razılaşmasını 2020-ci ildə Qasim Süleymaninin öldürülməsi ilə əlaqələndirib. O, bu prosesin yalnız son aylarda başlamadığını bildirib. Trampın sözlərinə görə, həmin əməliyyat hazırkı diplomatik vəziyyətin əsasını qoyub. O, Süleymanini İranın mühüm fiqurlarından biri kimi təqdim edib. ABŞ Prezidenti əməliyyat qərarının İsrail ilə koordinasiyalı olduğunu iddia edib. Onun sözlərinə görə, İsrail həmin hücumu həyata keçirmək istəməyib. Tramp qərarın ABŞ tərəfindən verildiyini vurğulayıb. Mövzu İran–ABŞ münasibətlərində tarixi gərginliyi yenidən gündəmə gətirib.

Donald Tramp ABŞ–İran memorandumu ilə bağlı açıqlama verib. O, razılaşmanın ABŞ müttəfiqləri tərəfindən müsbət qarşılandığını bildirib. Tramp G7 ölkələri daxil olmaqla bir çox liderlərlə bu mövzunu müzakirə etdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, bütün tərəflər razılaşmadan məmnundurlar. ABŞ Prezidenti heç bir ölkənin bombardmanların davamını tələb etmədiyini qeyd edib. O, bu yanaşmanı tənqid edib. Tramp razılaşmanın beynəlxalq dəstək qazandığını vurğulayıb. Mövzu G7 sammiti çərçivəsində diqqət mərkəzində qalır.

İran və Çin xarici işlər nazirləri ABŞ–İran aralıq razılaşmasını telefonla müzakirə ediblər. Abbas Əraqçi danışıqlara dəstəyə görə Çinə təşəkkür edib. Van Yi razılaşmanı müsbət qiymətləndirib və İranın diplomatik yanaşmasını alqışlayıb. Çin sənədin icrasına dəstək verməyə hazır olduğunu bildirib. Tərəflər regional əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıblar. BMT Təhlükəsizlik Şurasının roluna diqqət çəkilib. Razılaşmanın beynəlxalq səviyyədə dəstəklənməsi çağırışı edilib. Dialoq diplomatik prosesin davam etdiyini göstərir.

Donald Tramp ABŞ–İran memorandumunun çox güclü sənəd olduğunu bildirib. O, İranın razılaşmanı imzalamaq istədiyini düşündüyünü qeyd edib. Tramp beynəlxalq razılaşmaların nəticəsinin əvvəlcədən tam bilinmədiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, İran normal həyata qayıtmaq istəyir. ABŞ Prezidenti sənədin geniş və detallı olduğunu deyib. O, razılaşma baş tutmazsa, prosesin yenidən başlayacağını bildirib. Tramp memorandumun strateji əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib. Mövzu G7 çərçivəsində diqqət mərkəzində qalır.