İran rəsmisi Ayətullah Əli Xameneinin dəfn mərasimi ilə bağlı planı açıqlayıb. Bildirilib ki, mərasim İraqdan keçməklə həyata keçiriləcək. Vida mərasimləri 4–9 iyul tarixlərində keçiriləcək. 8 iyulda tədbir İraqda təşkil olunacaq. 9 iyulda mərasim Məşhəddə davam edəcək. Xameneinin dəfni də həmin gün Məşhəddə baş tutacaq. Məlumat dövlət mediasında yayımlanıb. Mərasimlərin rəsmi və geniş miqyasda keçiriləcəyi bildirilib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi birgə mətbuat konfransı keçirib. Tramp, İranla əldə olunan yeni regional sənədə toxunub. O, bu saziş sayəsində İranın 99,9% ehtimalla heç vaxt nüvə silahına sahib ola bilməyəcəyini iddia edib.

İran və ABŞ arasında bu həftənin cümə günü imzalanması planlaşdırılan rəsmi memorandumun tam mətni yalnız tərəflərin yekun imzalarından sonra ictimaiyyətə açıqlanacaq. Adının açıqlanmasını istəməyən diplomatik mənbə bildirib ki, tərəflər arasında əldə olunmuş ilkin razılaşmaya əsasən, sənədin hüquqi müstəvidə qüvvəyə minəcəyi gün – cümə gününə qədər mətnin məxfiliyi qorunacaq və rəsmi mərasimdən dərhal sonra həm regional, həm də dünya mətbuatı üçün tam şəkildə dərc ediləcək.

"Biz əldə olunmuş bu razılaşmadan olduqca məmnun və şadıq. Bu, regionda və dünyada şərtləri kökündən dəyişdirən bir dönüş nöqtəsidir. Sənəd ilk növbədə İranın nüvə silahına sahib olmamasını təmin etmək üçün möhkəm zəmin yaradır. Eyni zamanda, zaman keçdikcə region iqtisadiyyatlarının yenidən qlobal sistemə inteqrasiyası və bu gün sammitdə ətraflı müzakirə etdiyimiz Livan böhranının həlli üçün əlverişli fundamental baza formalaşdırır. Ona görə də hər mənada müsbət prosesdir"- deyə Karni bildirib.

“Haaretz” yazır ki, İran müharibəsi Netanyahu üçün ciddi siyasi uğursuzluğa çevrilə bilər. ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunan razılaşma İsrailin iştirakı olmadan irəliləyib. İranın regional təsirinin azalmadığı, əksinə gücləndiyi qeyd olunur. İsrailin Livandakı əməliyyatlarının gələcəyi də qeyri-müəyyən qalır.

İran və Oman Hörmüz boğazında beynəlxalq hüquqa riayət edəcəklərini təsdiqləyib. Tərəflər dəniz təhlükəsizliyi və sərbəst gəmiçiliyin vacibliyini vurğulayıblar. ABŞ–İran memorandumu fonunda regional sabitlik müzakirə olunub. Diplomatik səylərin artırılması çağırışı edilib. Məqsəd regionda təhlükəsiz və sabit mühitin təmin edilməsidir.

Tehranda ABŞ–İsrail hücumları nəticəsində 1 265 nəfərin öldüyü bildirilib. 2 800 nəfərin yaralandığı açıqlanıb. Təxminən 50 000 yaşayış binası zərər görüb. Minlərlə insan evsiz qalıb və müvəqqəti yerləşdirilib. Xəstəxanalarda yaralıların müalicəsi davam edir. Şəhərdə bərpa işləri aparılır. Hadisə geniş humanitar fəsadlar yaradıb.

ABŞ və İran arasında memorandumun elektron qaydada imzalandığı açıqlanıb. Donald Tramp sənədin tam imzalandığını bildirib. Hörmüz boğazının cümə gününə qədər açılacağı qeyd olunub. Razılaşmanın Tramp, Cey Di Vens və Məhəmməd Baqir Qalibaf tərəfindən imzalandığı bildirilir. Sənədin detalları hələ tam açıqlanmayıb. Tərəflər bəzi əsas müddəalar barədə ilkin məlumatlar veriblər. Razılaşmanın regional gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıdığı vurğulanır.

Donald Tramp İranın basdırıldığı deyilən zənginləşdirilmiş uranla bağlı planların mövcud olduğunu bildirib. O, prosesdə tələsməyə ehtiyac olmadığını qeyd edib. Tramp uranın ələ keçirilməsinin deyil, məhv edilməsinin məqsəd olduğunu deyib. ABŞ lideri ölkəsinin kifayət qədər ehtiyatlara malik olduğunu vurğulayıb. Məqsədin təhlükəli materialın tam zərərsizləşdirilməsi olduğu bildirilib. Tramp bu məsələdə vaxtın deyil, nəticənin vacib olduğunu qeyd edib. Açıqlama nüvə təhlükəsizliyi kontekstində diqqət çəkib.

Donald Tramp İranla əldə olunan razılaşmanın Konqresə göndərilə biləcəyini bildirib. O, əvvəlcə bu barədə düşünmədiyini, lakin ideyaya qarşı olmadığını qeyd edib. Tramp sənədin Konqresdə müzakirəsinin mümkün olduğunu vurğulayıb. ABŞ Prezidenti razılaşmanı mühüm sənəd adlandırıb. Onun sözlərinə görə, etirazın olmayacağını düşünür. Bu açıqlama ABŞ daxilində siyasi proseslər kontekstində diqqət çəkir. Razılaşmanın gələcək taleyi müzakirə mövzusudur.

Donald Tramp İranla əldə olunan memorandumun mətninin yaxın vaxtlarda açıqlanacağını bildirib. O, sənədin xüsusi mətbuat konfransında tam şəkildə oxunacağını qeyd edib. Trampın sözlərinə görə, məqsəd ictimaiyyətin sənədi düzgün şəkildə anlamasıdır. Memorandumun çox mühüm əhəmiyyət daşıdığı vurğulanıb. Sənədin hər bir bəndi açıqlanacaq. Prosesin şəffaflıq məqsədi daşıdığı bildirilib. Bu addım İran–ABŞ münasibətlərində yeni mərhələ kimi qiymətləndirilir.

İranın xarici işlər nazirinin müavini Məcid Taxt-Rəvançi memorandumda Livanda mümkün atəşkəs pozuntularına qarşı mexanizm nəzərdə tutulduğunu bildirib. Sənədin bütün cəbhələrdə müharibənin dayandırılmasını əhatə etdiyi qeyd olunub. O, xüsusi nəzarət mexanizminin icra üçün işə salınacağını vurğulayıb. ABŞ-ın müttəfiqləri adından öhdəlik götürdüyü bildirilib. Livan da daxil olmaqla bütün regionda hərbi əməliyyatların dayandırılması məqsəd kimi göstərilib. Rəsmilər bu addımın sabitlik üçün vacib olduğunu deyiblər. Mexanizmin pozuntuların qarşısını almağa yönəldiyi qeyd edilib. Mövzu regional diplomatiyanın əsas gündəmində qalır.