İran

Venesuelada baş verən güclü zəlzələlərdən sonra beynəlxalq dəstək mesajlarının sayı artmaqdadır. İran da faciəyə münasibət bildirən ölkələr sırasına qoşularaq Venesuela xalqına başsağlığı verib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai həyatını itirənlərin ailələrinə dərin hüznlə başsağlığı çatdırıb. O, yaralananların tezliklə sağalmasını arzulayıb və fəlakətin nəticələrinin aradan qaldırılması üçün yardım göstərməyə hazır olduqlarını bəyan edib. İran rəsmisi axtarış-xilasetmə əməliyyatları üçün tələb olunacaq dəstəyin təmin edilə biləcəyini vurğulayıb. Eyni zamanda, Tehran Venesuela hökuməti və xalqı ilə həmrəy olduğunu bildirib. Son günlər bir sıra dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlar da zəlzələdən zərər çəkən bölgələrə yardım göndərəcəklərini açıqlayıblar. Beynəlxalq həmrəylik və humanitar dəstəyin fəlakətin nəticələrinin aradan qaldırılmasında mühüm rol oynayacağı gözlənilir.

İran NATO-nun Baş katibi Mark Ruttenin ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarına dəstək barədə səsləndirdiyi fikirlərə sərt reaksiya verib. Tehran alyansı ABŞ və İsrailin İrana qarşı apardığı müharibədə iştirakçılıqda ittiham edərək bunun beynəlxalq hüququn kobud şəkildə pozulması olduğunu bəyan edib. Məsələ NATO rəhbərinin ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəfindən müttəfiqlərin müharibəyə kifayət qədər dəstək verməməsi ilə bağlı tənqidlərinə cavab olaraq verdiyi açıqlamalardan sonra gündəmə gəlib.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf İsrailin regiondakı problemlərə görə məsuliyyət daşıdığını bildirib. O, ABŞ-ın regiondakı təsirinin zəiflədiyini və yeni sistemin qurulmalı olduğunu deyib. Qalibaf müsəlman ölkələri arasında həmrəyliyin vacibliyini vurğulayıb. Açıqlamalar Türkiyə nümayəndəsi ilə görüşdən sonra verilib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-ı Yaxın Şərqdə sabitsizliyin əsas səbəbi kimi göstərib. O, Marko Rubionun İranla bağlı açıqlamalarına cavab verərək ABŞ siyasətini tənqid edib. Bəqai ABŞ hərbi müdaxilələrinin sülhə mane olduğunu bildirib. O, İsrailin regionda gərginliyi artırdığını da iddia edib.

İran Xarici İşlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi BMT nüvə müfəttişlərinin yalnız ABŞ ilə yekun razılaşmadan sonra fəaliyyət göstərə biləcəyini bildirib. O, yoxlamaların sanksiyaların tam ləğvindən asılı olduğunu deyib. İran rəsmisi İsveçrə danışıqları zamanı IAEA rəhbəri ilə görüşün baş tutmadığını açıqlayıb. Rafael Qrossi isə nüvə obyektlərinə yoxlamaların “qaçılmaz” olduğunu bildirib. Açıqlamalar Tehran–Vaşinqton gərginliyi fonunda səslənib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının nüvə nəzarəti üzrə qurumu olan Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin baş direktoru Rafael Mariano Qrossi İranın uranın zənginləşdirilməsi obyektlərinin agentliyin müfəttişləri tərəfindən yoxlanılacağını bildirib. Bu açıqlama ABŞ və İran arasında müharibənin başa çatdırılmasına yönəlmiş aralıq razılaşmanın əsas elementlərindən biri kimi qiymətləndirilir.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ–İran danışıqlarında ballistik raketlərlə bağlı heç bir müzakirənin aparılmayacağını və gələcəkdə də aparılmayacağını bildirib. O, ABŞ-a etimadsızlıq olduğunu, lakin dialoq və sülh üçün hazır olduqlarını qeyd edib. Pezeşkian Pakistanın danışıqlardakı rolunu yüksək qiymətləndirib. O, regionun inkişafının sülh və əməkdaşlıqdan asılı olduğunu deyib. Açıqlama İslamabadda verilib və diplomatik prosesin həssas mərhələsində səslənib.

İran keçmiş Ali Rəhbər Əli Xameneinin dəfn mərasimini açıqlayıb. Mərasim 4 iyulda Tehranda başlayacaq və 9 iyulda Məşhəddə dəfnlə yekunlaşacaq. Rəsmilər milyonlarla insanın iştirakını gözləyir. Tədbir əvvəlcə martda planlaşdırılsa da, təxirə salınıb.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Pakistan ordusunun baş komandanı Asim Munir ilə İslamabadda görüşüb. O, Pakistanın regionda dialoqa verdiyi töhfəni yüksək qiymətləndirib. Səfər ABŞ–İran danışıqlarında əldə olunan 60 günlük yol xəritəsindən sonra baş tutub. Prezident Şahbaz Şəriflə də görüşəcək.

İranda üç bank kiberhücum nəticəsində kart xidmətlərini müvəqqəti dayandırıb. Bank Melli, Saderat və Tejarat sistemləri təsirlənib. ATM və mobil xidmətlərdə də fasilələr yaranıb. Hücumun kim tərəfindən edildiyi hələ açıqlanmayıb. Rəsmilər məlumat sızması olmadığını bildirir.