Hörmüz boğazında gəmiçiliyin tam bərpası üçün minatəmizləmə işləri davam edir. ABŞ ilə İran arasında imzalanmış çərçivə sazişi İranın 30 gün ərzində dəniz minalarını təmizləməsini nəzərdə tutur. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, gəmi hərəkəti artsa da, müharibədən əvvəlki səviyyəyə qayıtmaq vaxt aparacaq. Gəmiçilik şirkətləri və sığorta qurumları boğazda risklərin hələ də yüksək olduğunu bildirirlər. Dəniz minaları müxtəlif üsullarla işə düşə bildiyi üçün onların aşkarlanması və zərərsizləşdirilməsi mürəkkəb proses hesab olunur. Bu işdə xüsusi gəmilər, sonar avadanlıqları və pilotsuz sualtı vasitələrdən istifadə edilir. Minatəmizləmə boğazda təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin olunması üçün əsas mərhələlərdən biri sayılır.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi "İRİS Dena" freqatına hücumla bağlı sərt açıqlama verib. O bildirib ki, beynəlxalq sularda baş vermiş hadisə müharibə cinayəti kimi qiymətləndirilməlidir. Məlumata görə, hücum nəticəsində 87 nəfərin cəsədi dənizdən çıxarılıb. Əraqçi freqatın silahsız olduğunu və əvvəlcədən xəbərdarlıq edilmədən vurulduğunu iddia edib. Onun sözlərinə görə, belə bir hücum hərbi uğur deyil, qorxaqlığın göstəricisidir. İran rəsmisi hadisə ilə bağlı hüquqi tədbirlərin görüləcəyini də açıqlayıb. Tehran məsələ üzrə sübutların toplanması istiqamətində iş aparacağını bildirib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Hörmüz boğazında minaların təmizlənməsi ilə bağlı üçüncü tərəflərin iştirakına ehtiyac olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu məsələ artıq anlaşma memorandumunda öz əksini tapıb. Tehran mövcud mexanizmlərin kifayət etdiyini və əlavə müdaxiləyə ehtiyac görmədiyini vurğulayıb. Açıqlama Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun Hörmüz boğazında birgə minatəmizləmə təşəbbüsü ilə bağlı bəyanatından sonra verilib. Makron dəniz marşrutlarının təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün tərəfdaşlarla əməkdaşlıq ediləcəyini açıqlamışdı. İran isə bu məsələnin yalnız mövcud razılaşmalar çərçivəsində həll edilməli olduğunu bildirir. Tərəflərin mövqeləri bu məsələdə fərqli olaraq qalır.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-ni futbol üzrə 2026-cı il dünya çempionatı zamanı İran milli komandasına qarşı qərəzli davranmaqda ittiham edib. O bildirib ki, komandanın üzvləri və federasiya rəsmilərinin bir hissəsinə viza verilməyib. Bəqainin sözlərinə görə, komandanın oyunların keçirildiyi məkandan kənarda yerləşdirilməsi də problemlərə səbəb olub. İran rəsmisi ABŞ-nin daxili təhlükəsizlik naziri Markveyn Mallinin İran yığmasının turnirdən kənarda qalmasını alqışlayan açıqlamasını da sərt tənqid edib. Onun fikrincə, bu cür bəyanatlar idmanın siyasi mübahisələrdən uzaq saxlanılması prinsipinə ziddir. İran tərəfi ABŞ-nin ev sahibi kimi üzərinə düşən öhdəliklərə tam əməl etmədiyini iddia edib. Məsələ ilə bağlı ABŞ tərəfinin mövqeyi açıqlanmayıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Dohada ABŞ rəsmiləri ilə görüş keçiriləcəyi barədə iddiaları təkzib edib. O bildirib ki, İran nümayəndə heyətinin proqramında ABŞ tərəfi ilə heç bir səviyyədə görüş yoxdur. Bəqainin sözlərinə görə, Dohadakı müzakirələr yalnız anlaşma memorandumunun icrasına həsr olunacaq. Danışıqlarda əsas mövzulardan biri İrana məxsus məhdudlaşdırılmış maliyyə vəsaitlərinin azad edilməsi olacaq. Bu məsələ Qətər tərəfi ilə müzakirə ediləcək. Qətər daha əvvəl 6 milyard dollar həcmində dondurulmuş İran vəsaitinin hələ də Tehrana köçürülmədiyini açıqlayıb. İran tərəfi ABŞ ilə yeni görüşün nəzərdə tutulmadığını bir daha təsdiqləyib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Livandakı vəziyyətlə bağlı Tehranın mövqeyini açıqlayıb. O bildirib ki, ABŞ bütün cəbhələrdə, xüsusilə Livanda müharibənin dayandırılması ilə bağlı öhdəliklərini yerinə yetirməlidir. Bəqainin sözlərinə görə, Vaşinqton zərurət yaranarsa, İsrailin də üzərinə götürdüyü öhdəliklərə əməl etməsini təmin etməlidir. O vurğulayıb ki, ABŞ-nin anlaşma memorandumuna əməl edib-etmədiyi həmin sənədin mətninə əsasən qiymətləndiriləcək. İran bu sənədi əsas meyar hesab etdiyini bir daha bəyan edib. Tehran ABŞ-nin gələcək addımlarını da bu çərçivədə izləyəcəyini bildirib. Livanla bağlı mövqe dəyişməz olaraq qalır.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Hörmüz boğazında minaların təmizlənməsi ilə bağlı xarici müdaxiləyə ehtiyac olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, kənar qüvvələrin bu prosesə qoşulması vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirə bilər. Bəqayi iddia edib ki, belə müdaxilələr xoş niyyət daşımır və gərginliyi artıra bilər. O qeyd edib ki, məsələ ABŞ ilə İran arasında imzalanmış anlaşma memorandumunda nəzərdə tutulub. Sözçünün fikrincə, mövcud razılaşma çərçivəsində problemin həlli üçün kifayət qədər mexanizmlər var. Buna görə də bölgədə əlavə xarici iştirakın zəruri olmadığı vurğulanıb. İran bu məsələdə öz mövqeyini bir daha təsdiqləyib.

İranlı tədqiqatçı Əli Əkbər Dareyni ABŞ-ni İranla imzalanmış anlaşma memorandumunun öhdəliklərini yerinə yetirməməkdə ittiham edib. Onun sözlərinə görə, memorandumda İrana məxsus dondurulmuş vəsaitlərin azad edilməsi üçün əlavə şərt nəzərdə tutulmayıb. Dareyni bildirib ki, sənəd iki mərhələdən ibarətdir və hazırda qarşılıqlı etimadın formalaşdırılması prosesi davam etməlidir. O hesab edir ki, ABŞ öhdəliklərini tam yerinə yetirmədiyi üçün yekun saziş üzrə danışıqların gedişi çətinləşə bilər. Tədqiqatçı İsrail və Livan arasında əldə olunan razılaşmanın da memorandumun mahiyyəti ilə uyğun gəlmədiyini iddia edib. Onun fikirləri İran tərəfinin mövqeyini əks etdirir. ABŞ tərəfindən bu iddialara münasibət bildirilməyib.

İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu Qərbi Azərbaycan ərazisində silahlı qrupun zərərsizləşdirildiyini açıqlayıb. Məlumata görə, əməliyyat Mahabad və Piranşəhr yaxınlığındakı dağlıq ərazilərdə keçirilib. Təhlükəsizlik qüvvələri ilə silahlı qrup arasında baş vermiş toqquşmada ağır silahlardan istifadə olunub. İran tərəfi dörd nəfərin öldürüldüyünü bildirib. Əməliyyat zamanı silah və digər hərbi təyinatlı avadanlıqların da ələ keçirildiyi qeyd olunub. Rəsmi Tehran qrupu "silahlı terrorçu-separatçı dəstə" adlandırıb. Hadisə ilə bağlı əlavə təfərrüatlar açıqlanmayıb.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian bildirib ki, ABŞ Pakistanın vasitəçiliyi ilə əldə olunmuş anlaşma memorandumunun şərtlərinə sadiq qalacağı təqdirdə, Tehran da üzərinə götürdüyü bütün öhdəlikləri yerinə yetirəcək. Məsud Pezeşkian vurğulayıb ki, Tehran qərarlarını bundan sonra da rasionallıq və insan ləyaqətinə hörmət prinsipləri əsasında qəbul edəcək. O əlavə edib ki, İran əsassız təhdidlərə və məntiqsiz bəyanatlara qətiyyətlə cavab verməyə davam edəcək.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai yaxın günlərdə İran və ABŞ nümayəndələri arasında Qətərdə danışıqlar keçiriləcəyi ilə bağlı iddiaları təkzib edib.O, bununla ABŞ Prezidenti Donald Trampın tərəflərin Tehranın təşəbbüsü ilə çərşənbə axşamı Dohada danışıqlar aparacağı barədə açıqlamasını təkzib etmiş olub.

İran Hörmüz boğazında minaların təmizlənməsi ilə bağlı Fransa və Omanın təşəbbüsünə etiraz edib. Xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi bildirib ki, bu məsələ yalnız İranın məsuliyyət dairəsinə daxildir. Onun sözlərinə görə, Tehran heç bir xarici dövlətin bu prosesə qoşulmasına icazə verməyəcək. Açıqlama Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun Hörmüz boğazında birgə fəaliyyət planı barədə bəyanatından sonra verilib. İran rəsmisi bölgədə vəziyyətin həssas olduğunu vurğulayıb. O, Fransanı əlavə gərginlik yaradacaq addımlardan çəkinməyə çağırıb. Hörmüz boğazı ətrafında diplomatik müzakirələr və fikir ayrılıqları davam edir.