BAKI, AzerVoice

2030-cu ildə nadir astronomik uyğunluq səbəbilə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri də daxil olmaqla bütün dünyada müsəlmanlar eyni Qriqorian təqvim ili ərzində iki dəfə Ramazan ayını yaşayacaq.

Astronomlar və İslam alimləri bunu İslamın ay təqvimi ilə Qriqorian günəş təqvimi arasındakı fərqlə izah edirlər. İslam təqvimi Qriqorian təqvimdən təxminən 11 gün qısa olduğu üçün Ramazan ayı hər il daha erkən tarixə təsadüf edir.

Bu sürüşmə 2030-cu ildə Ramazanın ilk dəfə 5 yanvarda (hicri 1451-ci il), ikinci dəfə isə 26 dekabrda (hicri 1452-ci ilin başlanğıcı) başlamasına səbəb olacaq. Nəticədə müsəlmanlar bir il ərzində iki dəfə oruc tutacaq: yanvarda 30 gün, dekabrın sonunda isə əlavə 6 gün olmaqla ümumilikdə 36 gün.

Qriqorian təqvim Yer kürəsinin Günəş ətrafında hərəkətinə əsaslandığı halda, İslam təqvimi Ayın dövrlərinə əsaslanır. Ay ili 354 gündən ibarət olduğuna görə, İslam ayları təxminən hər 33 ildən bir bütün fəsilləri dövr edir.

Bu hadisə sonuncu dəfə 1997-ci ildə baş verib. 2030-cu ildən sonra isə növbəti dəfə 2063-cü ildə təkrarlanacağı gözlənilir.

Müsəlmanlar üçün sübhdən gün batana qədər oruc tutmaq həm dini borc, həm də mənəvi saflaşma formasıdır. Lakin Ramazanın fəsillərə düşməsi oruc müddətinə ciddi təsir edir: qış aylarında oruc saatları daha qısa, yay aylarında isə bəzi bölgələrdə 17 saatdan çox ola bilər.

Astronomik hesablamalar Ramazanın mümkün başlanğıc tarixini əvvəlcədən göstərsə də, rəsmi tarix hilalın görünməsi ilə müəyyən edilir. Bir çox ölkə, o cümlədən Səudiyyə Ərəbistanı, ənənəvi vizual müşahidəyə üstünlük verir, bəziləri isə elmi metodlardan istifadə edir.

Qeyd edək ki, 2026-cı ildə Ramazanın fevralın 17–19-u aralığında başlaması gözlənilir. BƏƏ-də Ramazanın ilk gününün 18 fevral, çərşənbə gününə düşəcəyi ehtimal olunur. Dəqiq tarix Ayın rəsmi müşahidəsindən sonra açıqlanacaq.