BAKI,VOA

ABŞ-ın ilk prezidenti olacaq Corc Vaşinqton 1753-cü il avqustun 4-də Virciniya ştatının Frederiksburq şəhərində yerləşən 4 saylı Mason lojasında masonluğun ən yüksək əsas dərəcəsi olan "Master Mason" (Ustad Mason) adına layiq görülüb.

Həmin vaxt 21 yaşı olan Vaşinqton Virciniya koloniyasının milis qüvvələrində mayor kimi ilk hərbi əməliyyatına rəhbərlik etməyə hazırlaşırdı.

Masonluq orta əsrlərdə daşyonan ustaların peşə birliklərindən formalaşıb. Avropada kilsə tikintisinin azalmasından sonra lojalar üzv sayını qorumaq məqsədilə daşyonan olmayan şəxsləri də qəbul etməyə başlayıb və təşkilat qısa müddətdə geniş yayılıb. 1717-ci ildə İngiltərədə ilk Böyük Loja yaradılıb, daha sonra masonluq Britaniya imperiyası boyunca inkişaf edib.

Şimali Amerikada ilk mason lojası 1730-cu ildə Filadelfiyada fəaliyyətə başlayıb. ABŞ-ın qurucu simalarından biri olan Benjamin Franklin də onun ilk üzvlərindən olub.

Masonluğun vahid mərkəzi idarəetmə orqanı yoxdur. Təşkilat müxtəlif lojalar və onların ənənələri əsasında fəaliyyət göstərir. Üzvlərdən ali varlığa inanmaq, müəyyən mərasim qaydalarına riayət etmək və təşkilatın daxili ayinləri barədə məxfiliyi qorumaq tələb olunur.

XVIII əsrdə masonluq Roma Katolik Kilsəsi tərəfindən uzun illər tənqid olunub.

Vaşinqton 1788-ci ildə, ABŞ-ın ilk prezidenti seçilməsindən az əvvəl, Aleksandriya şəhərində yerləşən 22 saylı Mason lojasının ilk rəhbəri (Worshipful Master) seçilib.

ABŞ İstiqlal Müharibəsinin digər tanınmış simaları – Pol Rivir, Con Henkok və Markiz de Lafayet də mason olublar. Vaşinqtonun prezident kimi andiçmə mərasimi və ABŞ Konqresi binasının təməlqoyma mərasimi zamanı da mason ənənələrindən istifadə edildiyi bildirilir.

Araşdırmalara görə, ABŞ tarixində ən azı 15 prezident, 5 Ali Məhkəmə sədri və çoxsaylı konqres üzvü mason olub. ABŞ-da hazırda təxminən 2 milyon masonun fəaliyyət göstərdiyi təxmin edilir.