BAKI,VOA

Filmoskop rubrikasında bu dəfə qorxu janrının ən istedadlı müasir rejissorlarından biri olan Li Kroninin (Lee Cronin) Universal Pictures-in klassik "Canavarlar Dünyası"na (Universal Monsters) tamamilə yeni və qorxulu bir nəfəs gətirdiyi, 2026-cı ilin ən çox danışılan qorxu şahəsərini - "The Mummy" (Mumiya) filmini təhlil edirik. "Evil Dead Rise" filmi ilə vizual qəddarlığın və gərginliyin zirvəsini göstərən Kronin, bu dəfə qədim lənəti qum səhralarından çıxararaq klostrofobik və müasir bir kabusa çevirir.

Filmin geniş süjet xətti

Li Kroninin "Mumiya"sı bizi 1999-cu ilin Brendan Freyzerli macəra yönümlü vestern atmosferindən və ya 2017-ci ilin Tom Kruzlu aksiyon uğursuzluğundan tamamilə uzaqlaşdırır. Kronin janrın köklərinə - yəni saf, təmiz və qan donduran qorxu (horror) elementlərinə qayıdır.

Hekayə müasir bir meqapolisin altında aparılan qazıntılar və ya gizli bir laboratoriyaya gətirilən qədim bir sarkofaqın (tabutun) açılması ilə başlayır. Səhvən oyadılan bu qədim güc, klassik filmlərdəki kimi dünyanı dağıtmaq istəyən bir ordudan çox, insanların bədənlərini və ruhlarını ələ keçirən, onları daxildən çürüdən parazit bir lənət kimi təsvir olunur.

Filmin mərkəzində dayanan personajlar bu klostrofobik binanın daxilində qədim padşahın (və ya kraliçanın) mənəvi və fiziki işgəncələrinə məruz qalırlar. Rejissor özünün imza üslubu olan "body horror" (bədən dəhşəti) elementlərindən maksimum istifadə edib; dərinin altından yeriyən qum dənələri, göz bəbəklərinin qədim dillərdə yazılmış heroqliflərə çevrilməsi və insanın öz bədəninə yadlaşması səhnələri tamaşaçının sinir sistemini birbaşa hədəf alır. Gərginlik bir saniyə belə azalmır və qapalı məkandakı bu sağ qalma mübarizəsi qan donduran bir finala doğru irəliləyir.

Li Kronin qorxunu "gözlənilməz səs" (jump scare) üzərində deyil, atmosfer və vizual iyrənclik (visceral horror) üzərində qurur. O, "Evil Dead Rise" filmindəki o amansız və qanlı tonu müvəffəqiyyətlə bu qədim mifologiyaya uyğunlaşdırıb. Filmdə rəqəmsal effektlərdən (CGI) çox praktik effektlərə, yəni real qrim və protezlərə üstünlük verilməsi Mumiyanın yaratdığı dəhşəti daha da real və qorxulu edir.

Filmin rəng palitrası boğucu sarı (qum və qədimlik effekti) və qaranlıq kölgələrin vəhdətindən ibarətdir. Kameraların dar məkanlarda personajların üzünə qədər yaxınlaşması izləyicidə də eyni boğulma və çarəsizlik hissini yaradır.