BAKI,VOA,Filmoskop, Fərid Mikayılov
Filmoskop rubrikasında bu dəfə beyni yoran, məntiq sərhədlərini zorlayan və izləyicini sonsuz suallar içində buraxan elmi-fantastik şahəsəri — "Predestination" (Alın yazısı) filmini təhlil edirik. Robert Haynlaynın "Siz hamınız zombisiniz" hekayəsi əsasında çəkilmiş bu film, zaman səyahəti mövzusuna tamamilə fərqli və sarsıdıcı bir baxış bucağı gətirir.
Filmin geniş süjet xətti
Film, gələcəkdə cinayətləri törədilməmişdən əvvəl dayandıran xüsusi bir "Zaman Agenti"nin (Ethan Hawke) son missiyası ətrafında qurulub. Agent, illərdir təqib etdiyi və minlərlə insanın ölümünə səbəb olan "Fissile Bomber" adlı terrorçunu dayandırmaq üçün müxtəlif dövrlərə səyahət edir.
Hadisələr agentin 1970-ci illərdə bir barda barmen işlədiyi zaman "Subay Ana" təxəllüsü ilə yazan sirli bir müştəri (Sarah Snook) ilə tanış olması ilə mürəkkəbləşir. Müştəri barmenə öz inanılmaz və faciəvi həyat hekayəsini danışmağa başlayır. Bu hekayə bir yetimxanadan başlayaraq, fiziki transformasiyalar, itirilmiş sevgilər və qeyri-adi bioloji sirlərlə doludur.
Süjet xətti irəlilədikcə, barmen bu şəxsə keçmişinə qayıdıb həyatını məhv edən adamdan qisas almaq şansı təklif edir. Lakin zaman səyahəti başladıqca izləyici dəhşətli bir həqiqətlə qarşılaşır: keçmiş, indiki zaman və gələcək bir-birinə elə düyünlənib ki, qatil, qurban, ana, ata və övlad eyni bir döngənin parçalarına çevrilir. Filmin sonunda "Mən haradan gəlmişəm?" sualı həm qəhrəman, həm də izləyici üçün sarsıdıcı bir cavab tapır.
İstehsal və Aktyor performansı
Baş rollarda: Ethan Hawke hər zamankı kimi soyuqqanlı və professional performansı ilə seçilir. Lakin filmin əsl kəşfi Sarah Snook-dur. O, canlandırdığı obrazın həm qadın, həm də kişi tərəflərini elə bir ustalıqla təqdim edir ki, tamaşaçı onun keçirdiyi bütün daxili sarsıntıları fiziki olaraq hiss edir.
Rejissor işi: Spierig qardaşları (Michael və Peter Spierig) vizual effektlərdən daha çox ssenarinin dərinliyinə və atmosferə önəm veriblər. Film bir tapmaca kimi qurulub; hər bir detal, hər bir cümlə filmin sonundakı böyük mənzərənin bir parçasıdır.
Filmin vurğuladığı əsas məqamlar
Tale və Seçim: İnsan öz taleyini yaradırmı, yoxsa sadəcə yazılmış bir ssenarini yaşayır?
Kimlik Böhranı: İnsanı insan edən nədir — keçmişi, biologiyası, yoxsa seçimləri?
Zamanın Sonsuzluğu: Başlanğıcı və sonu olmayan "İlan öz quyruğunu yeyir" (Ouroboros) fəlsəfəsi.