Dünya siyasəti absurd teatrı xatırladır - burada faciə ilə komediya bir səhnədə oynanır, baş rejissor Tarixisə amansız hökmünü verir. Bu gün öndəki əsas müttəhim Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasıdır. Onun "məhkəmə"si rutin hüquqi prosedur deyil, Qarabağın döyüş meydanlarında, Qəzzanın xarabalıqlarında və aclıqdan əzab çəkən afrikalıların məhzur baxışlarındakı dramdır. Bu məhkəmədə ittiham tərəfinin əsas şahidi isə Azərbaycan oldu - ağrı və qürurla nəfəs alan tarixi ilə BMT-nin öz solmaqda olan simasını gördüyü canlı aynası.

Beynəlxalq logistika zəncirlərinin dərin transformasiya dövründə Orta Dəhliz (Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu, Middle Corridor) Avrasiyanın iqtisadi xəritəsini yenidən konfiqurasiya edə biləcək strateji layihə keyfiyyəti qazanır. Çinlə Avropanı Mərkəzi Asiya, Xəzər dənizi, Cənubi Qafqaz və Türkiyə vasitəsilə birləşdirən bu marşrut sadəcə alternativ yol deyil, qlobal təlatümlər dövrünün çağırışlarına qanunauyğun cavabdır.

Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı parçalanmış və qarışıqlıqlar içində olan Ərəbistan yarımadasını birləşdirərək ona təhlükəsizlik və sabitlik bəxş etmiş böyük rəhbəri yada salan 95-ci Milli Gününü qeyd edir. Bu bayramda biz həm keçmişi vərəqləyir, həm də yarımada əhalisinin, eləcə də Həcc və ümrə ziyarətinə gələnlərin əsrlər boyu üzləşdiyi çətinlikləri xatırlayırıq.

BMT-nin mandat verdiyi müstəqil araşdırmaçılar İsraili Qəzzada soyqırım törətməkdə ittiham etdikdən sonra suallar yaranıb: dövlət və liderlərini hansı məhkəmələr mühakimə edə bilər və qarşıda hansı mərhələlər gözlənilir?

1994-cü ilin 20 sentyabrında Bakıda baş verən hadisə təkcə Azərbaycanın inkişaf trayektoriyasını deyil, bütövlükdə Avrasiyanın enerji xəritəsini dəyişdi. Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) ilə 11 beynəlxalq neft şirkətindən ibarət konsorsium arasında imzalanan "Əsrin müqaviləsi" ölkənin yeni tarixinin başlanğıcı oldu. Hələ müstəqilliyin bərpasından cəmi üç il sonra Azərbaycan enerji sektoru vasitəsilə dünya iqtisadiyyatına inteqrasiya yolunu seçdi. Bu seçim gələcək inkişaf üçün davamlı maliyyə və geosiyasi əsas yaratdı.

Cənubi Sudanda humanitar fəlakət getdikcə dərinləşir. Milyonlarla uşaq və qadın aclıq səbəbilə ölümlə üz-üzədir. BMT-nin dəstəklədiyi hesabat və beynəlxalq təşkilatların məlumatlarına görə, böhranın əsas səbəbləri ölkədəki korrupsiya, beynəlxalq yardımların azalması və şiddətin artmasıdır. Bor şəhərindəki xəstəxanada cəmi 14 aylıq uşaq – Adot Dyor – ciddi arıqlamış vəziyyətdə anasının qucağında müalicə gözləyir. Onun anası kimi 1,1 milyon hamilə və süd verən qadın qidalanma çatışmazlığı yaşayır. Hesabatda qeyd olunur ki, 5 yaşınadək 2,3 milyon uşaq müalicəyə ehtiyac duyur, onlardan 700 mindən çoxu həyati risk daşıyan ağır qida çatışmazlığından əziyyət çəkir.

Sentyabrın 16-da Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan Azərbaycana rəsmi səfər edib. Füzuli Beynəlxalq Hava Limanına eniş edən qonağı Prezident İlham Əliyev özü şəxsən qarşılayıb. İki ölkə liderləri arasında təkbətək və geniş tərkibli görüşlər keçirilib, bir sıra sənədlər imzalanıb.

ABŞ-ın hazırkı və sabiq rəsmiləri bildiriblər ki, prezident Donald Trampın Əfqanıstandakı Baqram hava bazasını yenidən nəzarətə götürmək istəyinə reallaşdırmaq üçün nəticədə ölkənin yenidən işğalı kimi genişmiqyaslı əməliyyat lazım ola bilər; bu, on minlərlə əsgərin göndərilməsini və qabaqcıl hava müdafiə sistemlərinin yerləşdirilməsini tələb edə bilər.

Portalın istinad etdiyi mənbə bildirib ki, Assur uzun müddətdir Qəzza şəhərinin nəzarətini ələ keçirmək məqsədilə plan üzərində işləyir və onu üç mərhələyə bölüb. Birinci mərhələ “Od mərhələsi” adlandırılır və əsasən “terror infrastrukturlarının” — adətən gecə saatlarında — müxtəlif vasitələrlə, o cümlədən yerdən və yerüstü robotlardan istifadə etməklə məhv edilməsinə yönəlib.

ABŞ Dövlət Departamenti çərşənbə günü açıqlama yayaraq, İranda dəstəklənən dörd silahlı iraqlı qruplaşmanı xarici terror təşkilatları siyahısına daxil etdiyini bildirib. Bu addım Vaşinqtonun “Yaxın Şərqdə İranın nüfuzuna qarşı mübarizə aparmaq və Tehranın dəstəklədiyi silahlı qrupların ABŞ maraqlarına yönəlmiş təhdidlərini azaltmaq” strategiyasının tərkib hissəsi kimi təqdim olunub.

BMT baş katibi Antonio Quterreş çərşənbə axşamı Qəzza şəhərinin “sistematik dağıdılmasını” pisləyib və bildirib ki, İsrailin soyqırımı törədib-törətmədiyi barədə qərarı beynəlxalq məhkəmələr verməlidir. “Baş katibin səlahiyyətlərinə soyqırımı barədə hüquqi qərar vermək aid deyil. Bu, yalnız Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin səlahiyyətinə daxildir”-deyə Quttereş Quterreş Nyu-Yorkda jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən deyib.

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyanın Azərbaycana səfəri yalnız protokol xarakterli bir addım deyil. Bu səfər iki ölkə arasında son illərdə dərinləşən əlaqələrin və strateji əməkdaşlığın daha da gücləndirilməsinə xidmət edən mühüm hadisədir. Səfərin təsadüfi olmadığını göstərən bir sıra amillər mövcuddur ki, bunlar həm tarixi, həm də müasir mərhələdə Azərbaycan-BƏƏ münasibətlərinin məzmununu formalaşdırır.