Çin Xalq Azadlıq Ordusu Tayvan ətrafında “Justice Mission 2025” adlı genişmiqyaslı hərbi təlimlər keçirib. Təlimlər son üç ildə Tayvan ətrafında keçirilən altıncı böyük hərbi manevr olmaqla yanaşı, miqyası və taktiki məqsədlərinə görə əvvəlkilərdən ciddi şəkildə fərqlənib.Çin Silahlı Qüvvələrinin Şərq Hərbi Dairəsinin məlumatına əsasən, təlimlər Tayvanın şimalı, cənub-qərbi, cənub-şərqi və şərqində yerləşən hava və dəniz məkanlarını əhatə edib. Manvrlər zamanı döyüş gəmiləri, qırıcılar, bombardmançı təyyarələr, pilotsuz uçuş aparatları və uzaqmənzilli raketlərdən istifadə olunub.

Dekabrın 19-da Sudanda və onun xaricində yaşayan Sudan xalqı 2018-ci ilin dekabr inqilabının 7-ci ildönümünü qeyd etdilər. İnqilab pisləşən iqtisadi və siyasi şərtlərə qarşı etiraz kimi başlamış və Sudan xalqının inqilabın məqsədlərinə nail olmaq istiqamətində dayanıqlığını və qətiyyətini təcəssüm etdirmişdir.

2025-ci ildə Çin Xalq Respublikasının xarici siyasət gündəmi əsasən ABŞ ilə artan ticarət gərginliyi, tarifə qarşıdurmaları və qlobal iqtisadi sistemdə mövqelərin yenidən müəyyənləşdirilməsi ilə xarakterizə olunub. ABŞ Prezidenti Donald Trampın ikinci prezidentlik dövründə gömrük rüsumlarını əsas siyasi-iqtisadi alətə çevirməsi, Pekin–Vaşinqton münasibətlərini siyasi-diplomatik müstəvidən daha çox iqtisadi qarşıdurma mərhələsinə daşıyıb.

Yaxın Şərqdə illərdir davam edən qarşıdurmalar bir daha göstərir ki, sülh yalnız silahların susması ilə deyil, düşünülmüş diplomatiya, etimad və uzunmüddətli təhlükəsizlik mexanizmləri ilə mümkündür. Münaqişə ocaqlarında sabitliyin bərqərar olunması prosesində hər dövlətin rolu onun siyasi çəkisi, beynəlxalq etibarı və praktiki təcrübəsi ilə ölçülür. Məhz bu kontekstdə Azərbaycanın Qəzza ilə bağlı mümkün sülhyaratma təşəbbüsləri ətrafında aparılan müzakirələr təkcə regional deyil, qlobal miqyasda diqqət çəkən bir mövzuya çevrilib. Rəsmi Bakının ehtiyatlı, ölçülüb-biçilmiş və beynəlxalq hüquqa əsaslanan yanaşması isə bu məsələdə emosional deyil, rasional mövqenin üstün tutulduğunu göstərir. Bəs Azərbaycan ordusunun sülhməramlı qüvvələrinin Qəzzada olmasına mane olan nədir? Qəzza üçün alternativ sülhməramlı missiyası hansı dövlətə məxsusdur?

“Hizbullah”ın baş katibi şeyx Nəim Qasim Livandakı hakimiyyət strukturlarına sərt tənqid yönəldərək onları “İsrail naminə işləməkdə” ittiham edib və ölkənin “tarixi dönüş nöqtəsi” qarşısında olduğunu bildirib. Qasim “silahın yalnız dövlətin əlində olması” planını “İsrail–ABŞ layihəsi” kimi xarakterizə edib.

ABŞ prezidenti Donald Trump tərəfindən imzalanmış son icraedici sərəncam Yaxın Şərqdə İxvanül-müslimin (Müsəlman Qardaşlar) hərəkatının təsir imkanlarının azaldılması baxımından düzgün və daha effektiv yanaşma kimi qiymətləndirilir. Bununla belə, analitiklər hesab edirlər ki, bu strategiyanın real nəticə verməsi üçün hərəkatla əlaqəli daha geniş maliyyə və təşkilati dəstək şəbəkələri də hədəfə alınmalıdır.

İsrailin Somalidən birtərəfli qaydada ayrıldığını elan etmiş Somaliland bölgəsini tanıması regional və beynəlxalq səviyyədə geniş reaksiyalara yol açıb. Qərar xüsusilə Fələstin məsələsi ilə bağlı narahatlıqlar fonunda diqqət çəkib və bir sıra aktorlar tərəfindən mümkün geosiyasi nəticələr baxımından dəyərləndirilib.

Amerika Birləşmiş Ştatlarında miqrasiya qanunvericiliyi XVIII əsrin sonlarından etibarən ardıcıl şəkildə formalaşıb və ölkənin siyasi, iqtisadi, demoqrafik və təhlükəsizlik prioritetlərinə uyğun olaraq davamlı dəyişikliklərə məruz qalıb. Bu proses ilkin mərhələdə vətəndaşlığın tənzimlənməsi və giriş qaydalarının müəyyən edilməsi ilə başlayıb, sonrakı dövrlərdə isə irqi məhdudiyyətlər, kvota sistemləri, qaçqın siyasəti, qeyri-qanuni miqrasiyaya qarşı tədbirlər və təhlükəsizlik yönümlü sərtləşmə mərhələlərini əhatə edib.

Diplomatik çərçivəni aşan diqqətçəkən bir addımda İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu “Somaliland Respublikası”nı müstəqil və suveren dövlət kimi tanıdı. Bu qərar, xüsusilə İsrail ilə husilər arasında gərgin münaqişə və Qırmızı dənizdə artan gərginlik fonunda, vaxtı və mənası ilə bağlı geniş suallar doğurdu.

ABŞ mətbuatında dərc olunan analitik yazıda Türkiyənin F-35 proqramına mümkün şəkildə yenidən daxil edilməsi ilə bağlı narahatlıqlar ifadə olunub. ABŞ-nin “The Wall Street” nəşrində Amit Segal imzası ilə yayımlanan təhlildə Türkiyəyə F-35 döyüş təyyarələrinin verilməsinin regional təhlükəsizlik baxımından risklər yarada biləcəyi iddia edilib.

Tez-tez təkrarlamağı sevdiyim bir ifadə var və görünür, indi biz sərt soyuqlar və leysan yağışlarla müşayiət olunan qış günlərində kifayət qədər isti hadisələrə şahid olacağıq. Təxminən bir aydır ki, Türkiyədə baş verən qeyri-adi hadisə və prosesləri diqqətlə izləyirəm. Türkiyənin Müdafiə Nazirliyi ölkə hava məkanına daxil olan və mənşəyi müəyyən edilməyən beşdən artıq pilotsuz uçuş aparatının (PUA) vurulduğunu və ya tapıldığını açıqlayıb. Bu məsələ ilə bağlı ekspertlər iki düşərgəyə bölünür: bir qrup bu PUA-ların Rusiya istehsalı olduğunu, digər qrup isə onların Ukrayna hava məkanından gəldiyini iddia edir. Hər iki versiyanı birləşdirən məqam ondan ibarətdir ki, bu pilotsuz aparatların Suriya–Ukrayna müharibəsi kontekstində istifadə edildiyi, sonradan isə hədəfini itirərək Türkiyə ərazisinə düşdüyü ehtimal olunur.

Səudiyyə Ərəbistanının 2025-ci ildə həyata keçirdiyi xarici siyasət ölkənin regional və beynəlxalq proseslərdə iştirakını, eləcə də müxtəlif sahələr üzrə əməkdaşlıq mexanizmlərini əhatə edib. Riyadın bu dövrdə əsas diqqət yetirdiyi məsələlər arasında Qəzza zolağındakı müharibə ilə bağlı diplomatik təşəbbüslər, məcburi köçürmələrə qarşı mövqe, iki dövlətli həll konsepsiyası, Fələstin dövlətinin yaradılmasına dair çağırışlar, Suriya üzrə humanitar və siyasi addımlar, həmçinin regional təhlükəsizlik, o cümlədən Körfəz Əməkdaşlıq Şurası (KƏŞ) çərçivəsində təhlükəsizlik məsələləri yer alıb. Eyni zamanda ABŞ və digər beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlıq da davam etdirilib.